Marokko Canarisch

Zonsondergang Essaouira

NAAR EL JADIDA
15,16 september 2008
Na, op verzoek van de altijd aardige havenmeester van Mohammadia, een lijst gemaakt te hebben met aanbevelingen voor verbetering van de haven en club en afscheid genomen te hebben, vertrekken we. De dag begint nevelig. Moterend langs de kust komen we in steeds dichter wordende mist. Met de radar aan vervolgen we onze weg. Als we verder uit de kust gaan komen we na enkele uren uit de mist. Om 12.30 is er eindelijk genoeg wind om te zeilen. Eind van de middag is de wind weer al op. Met de plof aan lopen we om 18.15 El Jadida aan. Afgemeerd als 3e boot aan de kade. De Bella de Zweedse boot met drie kleine kinderen aan boord ligt als binnenste aan de kade. Meteen geroep van zenuwachtige mannetjes op de wal. We brengen je naar de douane enz. Dat blijkt niet te kunnen want die zijn voor gebed naar de Mosk. Het gaat alleen om goederen en geld. We geven een halve edammer. Later vernemen we van de Zweden dat de omkooppresentjes niet voor hen, maar voor de douane bedoeld zijn. Maar dat blijft ook lastig. Je moet altijd naar 3 of 4 diensten: Politie, immigratie, douane en het havenkantoor waar je later moet afrekenen voor je verblijf. Uiteindelijk geef ik een pak koffie aan de verkeerde dienst, en ja, die zegt natuurlijk ook geen nee. Bij de andere dan maar je tijd uitzitten en net doen of je gek bent! Maar goed, als alles achter de rug is heb je verder geen problemen meer en ze blijven altijd super vriendelijk.

SMURRIE

Het haventje is klein en het water ongelofelijk vies!! Het tijverschil van 3 meter is niet in staat om het haventje voldoende te verversen. Dat weerhoudt de plaatselijke bevolking er niet van om vanaf de kades onafgebroken te vissen in deze smurrie. De jeugd zwemt hier voor wat verkoeling ook vrolijk in rond. Vanaf onze ligplaats hebben we wel een prachtig uitzicht op de muren van de vesting die de Portugezen hier bouwden. Degelijk werk want nog steeds in redelijk goede staat.
We wandelen rondom over de vesting muur. De onkruidbestrijdingsploeg ligt in de schaduw te slapen. Dus de gewassen tieren weelderig op de muur. We bezoeken de cisternen. Een schitterend waterreservoir onder en midden in de ommuurde medina. Redelijk verzorgd met aardige gids en maquette van de hele vesting. Maar als je dan ziet hoe vervallen de oude prachtige Portugese huizen binnen de vesting er uitzien, vraag je je af hoe dit alles in zo’n vervallen staat gekomen is. Geen geld voor enig onderhoud, hier wonen mensen uit de “ laagste twee klassen”. Deze mensen hebben geen honger, maar daarmee is alles gezegd. Toch blijven ze altijd vriendelijk.

17,18 september 2008
Na 2 dagen zijn we de geur van vis, slik en vuiligheid beu. Moterend begonnen, dan zeilend. De wind gaat er vandaag vroeg uit, dus de motor weer aan. Het wordt een prachtige nacht met volle maan, dus er is van alles te zien. Maar onder de morgen verdwijnt de maan in de opkomende bewolking. Even later regent het!! Dat is iets wat we niet meer gewend zijn. Er is nu weer geen enkel zicht. We draaien moterend onze wachtjes. 2 uur op 2 uur af. Wat is een radar toch een onmisbaar instrument. Op een bereik van 1,5 mijl ziet hij zelfs de kleine visbootjes op de golftoppen van de immer aanwezige Atlantische deining. De volgende dag grote scholen dolfijnen! Half bewolkt weer. Wind om te zeilen! Nog 30 mijl. Boot loopt als een speer! Half de middag lopen we Essaouria aan. Steeds vraagt Riet zich af of het diep genoeg is en er ruimte is in deze kleine haventjes. Maar we gaan steeds met opkomend water naar binnen. Als we afgemeerd zijn berekenen we hoeveel water eraf gaat en liften de kiel. Nu toch steeds weer een groot voordeel. Anders hadden we deze schitterende plaatsjes moeten missen! Buitenom de gebruikelijke opwinding voor hulp met de papierwinkel is hier nog wat extra opwinding. Afgemeerd aan een enigszins haveloze boot ga ik aan wal voor het rondje kantoortjes. Dat is hier in een uurtje al gepiept. Maar als ik terug kom is Riet in een oververhitte staat van opwinding. De boot waar we aan liggen blijkt een rondvaartboot. Dat had de kapitein niet tegen met gezegd toen hij om whisky en sigaretten vroeg! Er waren klanten, dus touwen los en varen. De situatie werd er niet beter op toen hij terugkwam en wij met een inmiddels aan ons afgemeerde Nederlandse boot in het niet al te grote havenkommetje ronddreven.

REDDINGSBOOT PARAAT?

Weg daar dus! De enige andere plaats is aan de reddingsboot. Daar meer je natuurlijk nooit aan af! Maar er liggen al twee boten aan. De Rythme of Life en nog een Nederlandse boot. Opeens een Nederlandse kolonie dus. Maar hier is afmeren aan een reddingsboot geen probleem. Zoals met alles is het een kwestie van onderhandelen. Iemand krijgt wat en het is geregeld. In dit geval moest er altijd iemand op een van de drie boten aanwezig zijn. We hebben ook nog diesel getankt. Dat moest met jerrycans en een karretje. Er is lang onderhandeld over de transportprijs. Uiteindelijk gaven we iemand de kans om in een uur een weeksalaris te verdienen. Wat doet hij dan? Huurt iemand in met een kar, en moet nog delen met twee sjouwers. Komt eerst nog klagen dat de prijs omhoog moet omdat hij moet delen, waarop wij zeggen: waarom ga je zelf niet werken! Uiteindelijk krijgt de douane ook nog lucht van het transport. Ze willen van ons weten hoeveel liter en wat we de heren betaald hebben. Uiterst vriendelijk, maar wel op het moment dat het stempel voor uitreis met de daaraan klevende inkt boven het paspoort zweeft.
Nou Florence je hebt niets te veel gezegd! Inderdaad een prachtig oord. De souks, marktstraat en de zonsondergangen vanaf de stadswallen! Maar voor ons toch vooral de vissershaven!

DE SCHEEPSBOUW EN VISERRIJ

In Mohammadia werd mij een fotoverbod opgelegd op de scheepswerf. In dit geval zijn regels gelukkig volkomen willekeurig. Want hier is de scheepbouw open en bloot op de kade! Rondneuzend natuurlijk een mannetje die wil helpen met informatie! Hij heeft een klein notitieboekje met tekeningetjes van de verschillende manieren van vissen. Omdat hij Engels kan is hij een waardevolle informatiebron. Er lopen hier veel toeristen rond, dus hij vertelt een kort verhaaltje en zegt dat ze een foto mogen maken. Bij een fooi roept hij uiteraard uit dat dit schandelijk weinig is voor deze hoeveelheid werk.Het vissen gaat hier op vier manieren. De eerder beschreven kleine boten van 4 a 5 meter met buitenboordmotor. Daarmee wordt gevist op de sardines met drijfnetten. Ze blijven voor een dag of een nacht buiten en verkopen hun vis rechtstreeks op straat aan de consument. Met deze boten wordt ook op grote vis gevist. Dat gaat ook voor meerdere dagen. Soms blijven ze drie nachten uit! Tot wel 40 mijl uit de kust. Gewikkeld in een deken pakken ze om beurten een paar uur slaap. Soms liggen ze totaal uitgeput op een stapel netten op de kade te slapen. Ze vissen met 5 tot 10 van piepschuim gemaakte boeien. Aan elke boei lijnen van een paar honderd meter met heel veel haken waaraan sardines of ansjovis als aas gaat.
Als de boeien uitgezet zijn blijven ze in de buurt ervan. De boei is niet meer dan een enorme dobber! Bij heftige beweging of aan de haal gaan wordt het gevecht aangegaan.

LEVENSGEVAAR

Er worden op die manier, met risico van omslaan, zwaardvissen en haaien tot wel 1,5 meter groot in deze kleine bootjes gehaald. In deze tak van visserij verdrinken nog steeds veel mensen. Geen zwemvesten, geen marifoon.

De vloot kleine visboten in de haven voor het vrijdagavondgebed

De grote kotters worden in drie maten gebouwd. Voor de sardinesvangst ca 18 meter. Voor het lijn- en boeienvissen ca 20 meter. En tenslotte hektrawlers tot 30 meter. Alle bouw is traditioneel en in hout. Daar lijkt voorlopig geen verandering in te komen omdat staalbouw hier veel duurder is. De enige werf in het noorden die dit geprobeerd heeft is inmiddels failliet. De kielbalk is uit twee Iroko stammen gemaakt. Het Iroko komt uit wat ze hier noemen “diepzwart Afrika”. Uiteraard niet zoals in Nederland met certificaat. Het hout is hier goedkoop.

BEDRIJFSSPIONAGE

De spanten worden gevormd uit het plaatselijke eucalyptus hout. Kost bijna niets. De duimse beplanking uit Iroko en eucalyptus. Het dek weer van Iroko. Zo’n schip gaat bij regelmatig onderhoud 100 jaar mee. Het weegt ca 60 ton en heeft zo’n 600 pk motorvermogen. Zware olie is de brandstof. Ze roken zo zwart als de kachel, ook in de havens! Op de werven is het volgende gereedschap aanwezig: Een lintzaag, en vaak een elektrische handschaaf. Voor de rest hand gereedschap. Mallen van spanten worden genummerd bewaard. Bouwtijd van een schip 1 jaar. Alleen na opdracht. Kosten: 40 tot 50.000 Euro afhankelijk van motor en verdere uitrusting. Voor deze informatie heb ik de gids, die (gepensioneerd) visser is, de eerste dag een kleine beloning gegeven. Op een niet werkdag heeft hij me binnen de omheining van het werfterrein gesmokkeld voor foto’s. Daarvoor had ik hem vooraf het tweede deel van zijn gage beloofd.

casco sardienkotter

onderzijde

detail spanten

VANGST EN VISSERIJ

We zijn hier in, waarvan men zegt, (nog) een van de visrijkste wateren ter wereld. Er wordt dan ook veel vis gevangen. Rechten worden ook alweer buitenlands verkocht. Japan, Rusland en Nederland worden genoemd. Wij hebben geen buitenlandse kotters gezien in de Marokkaanse havens. We horen de sardien-kotters elke nacht uitvaren nadat ze gelost zijn. In de loop van de middag en avond komen ze de haven binnen. Soms wordt gevochten om een eerst plaats met de neus aan de kade. Deze kotters brengen met grote hoeveelheden met in drijfnetten gevangen vis (in ieder geval in deze tijd van het jaar) aan wal. Op de boot onder zeewater gehouden, op de wal in koelauto’s afgevoerd. Na lossen direct weer vertrekken. Er zijn minimaal 10 man op een kotter. Waarschijnlijk wordt er in ploegendienst gewerkt, want het gaat continu door. De kleine bootjes van de sardienvisserij varen ook dag en nacht af en aan. Maar hier gaat het totaal anders. Ook de gebruikelijke ruzies voor losplaats. De vaak gevangen hoeveelheden zijn vaak klein, een enkele keer een boot vol. Wordt op hoopjes op de kade uitverkocht aan de consument. Je lust voorlopig geen vis meer! In deze warmte wordt de vis gekoeld met water uit de zeer vervuilde haven!! Meer dan een halve dag ligt de vis in de zon! Daartussen proberen de, met op grote vis vissende kleine bootbezitters, hun vis te verkopen. Zwaardvis, zeepaling, dorade. Krabben, inktvis enz. In de loop van de middag lopen verdwaasde toeristen met zakdoeken voor de mond tussen de handel. Als het bijna donker is daalt de prijs. Het haventerrein wordt leger. Armen en bedelaars (klasse1) zoeken tussen viskoppen, staarten en ingewanden naar iets eetbaars. Tenslotte worden ze verdreven door enorme hoeveelheden zeemeeuwen en katten die het haven terrein weer schoonmaken! De gemeentereiniging is hier niet actief! De volgende dag komt de straathandel in de loop van de morgen weer op gang. Wij nemen een foto van een prachtig visbootje met een romantische zonsondergang. Maar er is ook een heel andere kant aan het levende Jan Steen schilderij!

25 september 2008

VERTREK

Na bijna een maand in fascinerend Marokko gaan, na naar buiten gemoterd te zijn, twee boten onder zeil. De Rythme of Life en de Lady of the Lowlands. De wind sterkte is net iets beter dan volgens de windgribs voorspeld. De spinaker gaat erop en met de noordoostenwind presteert de Lady optimaal. Met 5 knoop wind en 5 knoop snelheid, precies een windhoek van 120 gr. Er gaat wel 15 ton door het water! Met meer wind schiet harder op. Eind van de middag gaat hij er af. De afgesproken windgrens van 18 knoop is bereikt. Toch wel meer dan de windgribs voorspelden. Met grootzeil en genua gaan we lekker door. s’Nachts nog een probleem. Bij het wegrollen van de genua draait Riet ongemerkt de loshangende schoot mee in het zeil waarna er niets meer te rollen valt. Met de spi val en de reserve genua val weet ik het loshangende deel redelijk strak rond de voorstag te twisten. We gokken erop dat het bij het eerste morgenlicht even windstil wordt. Op dat moment slagen we erin de zaak te klaren door het zeil naar beneden te halen. Nadat alles weer op orde is blazen we even uit. Ondanks dat we een paar uur hieraan gemodderd hebben, zijn we zo hard gegaan (of net niet hard genoeg?) dat we al s-avonds om ca. 10.00 de Canarisch aan kunnen lopen. Hoe dan ook we willen de aanloop van Graciosa niet in het donker doen. Dus om 12.00 uur beginnen we de rest van de dag af te remmen door zeil te minderen om nog een volgende nacht op zee te blijven. Die nacht kloppen de gribs en de wind gaat eruit tot 5 knoop of minder. We rekenen uit dat met een motersnelheid van 3 knoop bij het eerste morgenlicht de haven te bereiken valt. Er is die nacht niets te zien. Geen maan, geen sterren, alleen zwart! Met de radar erbij wordt het een zeer rustige nacht waarbij we om beurten de gemiste rust van de vorige nacht in kunnen halen. Bij het eerst morgenlicht wordt het beeld van de straat tussen Lanzarote en Gracioca op de radar nu ook buiten waarneembaar. Kaart en radar kloppen weer, we zijn er!

MAROKKO

Route naar Maokko

DE OVERSTEEK NAAR NOORDAFRIKA

23,24,25 en 26 augustus.
Een paar dagen besteden we nog aan inkopen vanuit de Spaanse haven Ayamonte en ankeren op de grensrivier. Met name het internetgebeuren kost veel moeite en tijd. Maar de 26e even voor hoog water is het dan toch zover. We vertrekken richting Marokko! De eerste vier uur moteren we in windstil weer van de kust weg. Langzamerhand verandert het vlakke water in een windloze golfslag uit het oosten. Er komt nu wat wind uit het westen zodat we de zeilen kunnen hijsen. De golfopbouw uit het oosten blijft echter voortduren. Daardoor wordt het een oncomfortabel rollen. Heel de nacht gaat dit door, alles klapt en rolt heen en weer in de kasten. Het mijmeren onder de sterren heeft een onaangenaam bijtintje. We kunnen wel zeilen. Dat doen we met de rem erop. Alleen op de genua. We willen de 210 mijl niet zo snel zeilen dat we in het donker aankomen.
27,28-08-2008
Als het om half zeven weer licht is neemt de wind snel af. Dat wordt weer moteren. Maar in de loop van de morgen wordt de deining wat minder. We kunnen zeilen met weinig wind. Vooral nu de wind hoger inkomt. De tweede nacht wordt heel wat prettiger dan de eerste. De nachten zijn op deze lengte al behoorlijk lang, eind augustus. Om 21.00 donker en pas om 7.00 echt licht! Wat waren de korte nachten in het noorden toch een genot! Maar goed, je zit hier midden in de nacht wel buiten in korte broek en t-shirt! Om 10.00 gaat de plof weer aan om de laatste paar mijl, tussen talloze voor anker liggende zeeschepen door, naar de haven van Casablanca te varen.

AANKOMST

Toch wel spannend. Aankomen in een ander contingent en Marokko. Hoe zal de inklaring gaan? Hebben we niet te veel wijn aan boord? De eerste verrassing is dat we vriendelijk maar resoluut teruggestuurd worden in Casablanca. Dit krijgen we van de havendienst, in keurig Engels, over de marifoon te horen. Wat nu? De havenkom wordt sinds 1996 gerenoveerd. Nog steeds niet klaar!! Van de autoriteiten begrijpen we dat we kunnen inklaren in een kleine haven 10 mijl oostelijk van Casablanca. Zo belanden we uiteindelijk in Mohammedia. Na overleg met de havendienst blijkt de diepte niet voldoende voor ons! We krijgen wel toestemming om te ankeren. Eenmaal in de haven gaan we toch maar even voorzichtig proberen. We worden opgewacht door de uiterst vriendelijke mensen van de jachthaven. De diepte is nu met doodtij net voldoende. Maar later zullen we de kiel nog lichten ivm. het volgende springtij. Zo hebben we weer een voordeel van onze hefkiel. Het inklaren is een relaxte en vriendelijke gebeurtenis. Niet dat er zo maar een paar mensen aan te pas komen! De politie, de gendarmerie, de douane en de immigratiedienst. Allen twee man sterk maar vriendelijk en ontspannen. Gelukkig spreekt de havenmeester, een zeer klein Marokkaantje, Engels. We voelen ons hier gelijk op ons gemak. De vereniging heeft 50 ligplaatsen. Overeenkomsten met de Werf dus. Ook een prachtige tuin, maar die is 10 minuten lopen van de haven. Daar staat tegenover dat de tuin luxe is, inclusief zwembad en restaurant. Bovendien blijkt er zittend onder de parasol van het havenkantoortje WIFI verbinding te zijn.

BEKENDEN

We zijn het enige bezoekende jacht, maar eind van de middag komt de volgende passant. Niet te geloven! Een Nederlandse boot. Bovendien kennen we elkaar. De Rythym of Live. Zo kunnen we de landvasten van Christine en Diederik aanpakken. Wel een echte verrassing omdat we deze bestemming niet van elkaar wisten.

29,30 en 31 augustus.
We verkennen Mohammadia. Toch nog een stad van 160.000 inwoners. Taxi naar de kasba (0,80 Euro, met mede-weten voor 10 cent afgezet). Reisgidsje in Engels niet verkrijgbaar dus maar Frans. Onze slechte kennis van de Franse taal is hier wel een nadeel! We hebben een prachtige ligplaats. Deze kijkt uit op de vissershaven. Dat is hier nog steeds een bloeiend bedrijf. Met kotters van ca. 9 meter wordt voor meerdere dagen en nachten gevist. En met roeiboten van hooguit 4 meter (hebben inmiddels buitenboordmotor) wordt s-‘nachts gevist. Juist door die kleine bootjes blijft er misschien nog wat vis over. Verlichting bestaat uit een rood en wit fietsledje. Zwemvesten gaan niet mee! Per roeiboot drie tot vier man aan boord, waarvan er meestal 1 voortdurend met een emmer hoost! Naast de vissershaven is een scheepswerf waar de traditionele houten kotters worden gebouwd. Zaterdag mislukt een tewaterlating. De tweede poging met hoog water op zondag lukt wel. Drie kotters zijn in aanbouw en 1 ligt gereed op de helling voor tewaterlating. Kotters kunnen hier nog droogvallen op de wal voor onderhoud (lees afkrab en anitfouling of teerbeurt, slijptollen en lassen. ). Kortom we zijn nautisch met ons neusje in de boter gevallen. Toen we de werf voor de 2e keer bezochten mochten we geen helaas geen foto's nemen! Bang voor bedrijfsspionage?

De werf met helling

Natuurlijk is hier wel een groot verschil in welvaartsniveau merkbaar. De rijken: uit wat hier wel genoemd wordt het Franse deel. Zij varen uit met hun speedboot. Met kinderen aan boord met overgewicht. Aan de andere kant de tanige uitvarende vissers. Groeten doen ze elkaar niet. Ze zien de anderen niet! De grap is dat beide groepen ons wel groeten. 30 augustus arriveert de 3e passant. Dit is een Franse zeilboot uit Bretagne.We hebben onze rondreis door het land 2 dagen uitgesteld omdat Riet nog wat last had van haar geblesseerde knie, maar morgen willen we echt er voor gaan!

HET LAND IN

1 juli tm 12 september 2008
Waar te beginnen na zoveel indrukken? We hebben een groot gedeelte van Marokko bereisd. Per trein, bus en auto. De trein is goed voor de lange afstanden tussen de steden, door de minder interessante delen. Om het rijden in steden te vermijden hebben we pas een auto gehuurd in Marrakech. Dus met de trein naar Rabbat. Daarna met de trein naar Fes. Vervolgens met de bus naar Marrakech. Daar voor 5 dagen een auto gehuurd (later met 1 dag verlengd). Tenslotte zijn we vanmorgen met de trein teruggekomen uit Marrakech.

Het koningklijk palijs in Fes

Detail koperen toegangsdeuren

MIKRO ECONOMIETJES

In de steden tref je een gekrioel van auto’s, taxi’s, bromfietsen en voetgangers aan. Dikke wolken zwarte rook van dieselmotoren, opgevrolijkt met blauwe dampen van tweetaktmotoren van de bromfietsen. Elke stad lijkt wel een op zichzelf staand gebied. Ofschoon er een redelijk goede infrastructuur is, zie je tien km. buiten de steden bijna geen gemotoriseerd verkeer meer.Er valt blijkbaar niet veel te verhandelen tussen de steden. Misschien omdat in de Souks (ambachtswinkels) in iedere plaats dezelfde producten aangeboden worden. Straatje leerproducten, straatje koperwerk, straatje tapijten enz. In alle steden en dorpen is een Medina (oude ommuurde binnenstad), met in het midden het kloppende hart van de stad. Hier zijn de souks, de nauwe straatjes. In deze labyrinten is het eenvoudig verdwalen. Je hebt dan een kompas of een gidsje nodig om er weer uit te komen. De ambachtlieden zijn aan de randen van de souks gevestigd.Marokko is een geweldig land om per auto of motor te verkennen.
De leerverfbaden in de souk van Fes

RAMMADAN EN DE MAROKANEN

Al vrij snel hadden we door dat we precies in de Ramadan periode terecht gekomen zijn. De Ramadan duurt 29 dagen om de 9 maanden. Voor de islamieten betekent dit: van zonsopkomst tot zonsondergang niet eten en drinken. Normaal wordt er 5 keer per dag gebeden. In de ramadan is er een extra gebedsronde. Buiten de steden houdt, naar onze indruk, ca. 95% van de bevolking hier zich aan.

De moskee van Marakech net voor zonsondergang

In de grote steden misschien iets minder. Vooral omdat je daar de zogenaamde Franse delen hebt. Dit zijn de ruimer opgezette wijken die tegen de Medina’s (oude binnensteden) aanleunen. Hier wonen de welgestelde Marokkanen en veelal de nazaten vanuit de Franse tijd. Per slot van rekening zijn de Marokkanen pas sinds 1956 onafhankelijk van Frankrijk! In deze wijken vind je de wat betere hotels en restaurants. Tijdens de ramadan word je daar ook tussen zonsopkomst en zonsondergang met koffie bediend! In de niet Franse delen zijn wel wat winkeltjes open, want er wordt wel gewerkt. Liever zo weinig mogelijk omdat, vanwege de temperatuur en het niet mogen drinken, de dagen zwaar zijn. Zo waren wij nog bezorgd of onze buschauffeur zich gedurende de 10 uur durende tocht van Fes naar Marrakech wel zou kunnen blijven concentreren! ’s-Avonds om 18.00, ongeveer een uur voor zonsondergang, gaan de winkeltjes open. Er wordt ingekocht en de tafels worden gedekt. Nadat om 19.00 de imaan het cassettebandje start, de monotone zangerige woordenstroom van de moskee stopt en er gebeden is, kan er weer tot zonsopkomst gegeten en gedronken worden. Voor ons was de praktijk: zorgen voor inkoop van brood, beleg, fruit en water, de avond voor de volgende dag. Diner na 19.00. Niet al te veel probleem dus. De volgende dag was het ochtendbandje van 5.00 uur (oproep voor 1e gebed) meestal de voorwekker, waarna we ons nog even omdraaiden. De religie is zeer algemeen in de samenleving verweven. En dat maakt voor een deel Marroko ook zo anders dan bijvoorbeeld Portugal.

PORTUGAL ANDALUSIE EN MAROKKO

Buiten het verschil van religies zijn er ook vele vergelijken en overeenkomsten tussen de landen. De Moren brachten veel van hun cultuur in Portugal en Andalusie. De vlucht van de Moren uit Andalusie en Portugal heeft weer een enorme invloed gehad op de ontwikkeling van de Marokkaanse steden. Grote overeenkomsten in bouwkunst, gispsreliefwerk, tegel en glazuurwerk. Helaas is het hier bijna nooit, voor niet moslims, niet toegestaan moskeen van binnen te bezoeken. Vaak kun je wel voor de open deuren een deel van het interieur bewonderen. In Rabat bezochten we de oude ommuurde kasba. Het eerste deel is gebouwd door de uit Andalusie verdreven moslims. Er het andere deel door de uit Portugal komende bevolkingsgroep. Beide delen zijn onderdeel van een labyrint van nauwe straatjes, binnen de muur. Schitterend om hier een rondwandeling te maken. De huizen zijn keurig onderhouden en alles in wit-blauw.

De stadspoort in Rabat

CONTACT EN INFORMATIE EN VERBLIJF

Ons probleem is de gebrekkige kennis van de Franse taal. Op de scholen wordt hier nog altijd Frans als tweede taal onderwezen. Engels wordt meestal niet of erg beperkt gesproken. B.v.: het zoeken naar een hotel in de buurt van Taroudant. Bij de eerste poging blijkt aan de receptie alleen Arabisch gesproken te worden. Op straat ook niemand te vinden die Frans kan. Wat nu? Er staat nog een bord van een hotel. Maar dat wijst recht naar een onverharde weg die recht in de openlucht markt loopt! Toch maar even proberen. Geen hotel. Weer terug. Opnieuw via gebaren begrepen dat we toch die kant uit moeten. Na 10 minuten hobbelen over keien, putten,klei en stof, staan we voor de poort van een ommuurd hotel. Na stevig onderhandelen over de prijs (Riet wordt een echte zakenvrouw) gaat de auto door de poort. Je weet niet wat je ziet in dit besloten paradijsje na de buurt waar je zojuist doorgereden bent. Riante binnentuin in Andalusien stijl. Palmen, alle denkbare vruchtenbomen, bloemen, zwembad, pauwen. Prachtige kamer met suite, badkamer enz. Als we later in de eetzaal zitten kijken we onze ogen uit naar de pracht en vakmanschap waarmee dit gemaakt is. Dit alles voor 80 euro per 2 pers. inclusief diner en ontbijt. Exclusief de wijn. Want ofschoon de islam alcohol niet toestaat, is bier en wijn in alle (franse) hotels te koop. Er wordt Marokkaans bier en marokkaanse wijn geproduceerd. De Marokkanen drinken zelf absoluut geen alcohol. Toch hebben we in de souks “zelfgedistilleerd” onder de toonbank door zien gaan. Verboden vruchten smaken nu eenmaal altijd lekker! Vaak zijn er echter geen hotels in franse stijl. Voorbeeldje: Op de autotocht terugkomend uit de woestijn willen we voor donker een hotel-restaurant vinden in Tazanat. Er zijn er twee. Het eerste wordt onder strenge keuring als te vies betiteld (Riet ziet grote kakkerlak in toilet). Het tweede is simpel maar proper! Aan arbeidskracht hier geen gebrek. 6 tot 8 jongens runnen de zaak. Buiten ons zijn er nog 3 Franse vrouwen te gast. De jongens maken een drukke baan voor zichzelf. Ze lopen op en neer van hier naar nergens. Uiteindelijk duurt het bestellen van een kop koffie nog minimaal een kwartier. Maar uiteindelijk krijgen we goed eten, beddengoed kraakhelder. Het enige irritante is het aanklampen van mannen en jongens die gids willen spelen. Dat gaat meestal als volgt. Bonjour. Franscais, No. Vervolgens komen de meeste landen aan bod. Goed, nu weten ze dat we uit Nederland komen. Allemachtig, prachtig of kijken niet kopen. De tweede opening is in Engels: Where are you looking for? Daarna blijven ze aanhouden om wat te verkopen, te krijgen, of je gids te zijn. Na enige ervaring zijn we dit als volgt op gaan lossen. Wanneer er een aantal op je af komen kiezen we een klein verlegen joch uit. “Jij bent onze gids. We geven je 5 of 10 dirham. Dat en dat willen we zien”. Daarna moeten de anderen wel afdruipen, want regel is, je mag niet aan een ander zijn handel komen! Maar soms komen we ook veel te weten en hebben gesprekken over Marokkanen, hun geloof en we vergelijken de Marokkaanse en Nederlandse samenleving. Zoals bij Abdou. We stoppen toevallig bij zijn hotel en maken kennis met zijn familie en manier van gastvrijheid. Abdou is een diep gelovig en hardwerkend mens. Hij heeft een internetsite waarmee hij mensen uit talloze landen werft om met hem een trekking in de bergen te doen. Web.http:// trek-maroc.com . Tussen de gesprekken door en de heerlijke maaltijd die hij voor ons bereidt, gooit hij af en toe een wit kleed over zijn kleding, springt op zijn mountainbike en vliegt naar de Moskee. Zeker een hele klus tijdens de ramadan met die extra gebedsrondes. Van het geld wat hij verdient heeft met trekking heeft hij eigenhandig zijn prachtige hotelletje in Berberstijl gebouwd. Vrijwel overal worden we vriendelijk en gastvrij ontvangen. Zo hebben we een geweldige autoreis van 6 dagen van 1700 km. door heuvels, bergen en woestijn.

Aan de maaltijd bij Abdoel

TOEN EN NU

Marokko verrast steeds met twee gezichten. De ezel wint het nog steeds van de explosiemotor op het platteland. Dat lijkt niet snel te veranderen met de steeds hogere brandstofprijzen en de langzaam stijgende welvaart van de kleine zelfstandigen. Langs de wegen zien we vrouwen met rietbossen, water of kleinschalige landbouwproducten naar of van een markt lopen, waar iedereen meer van het zelfde heeft. Maar ook jonge moslimvrouwen met hoofddoekje (soms zonder) die de wereld met een zelfbewuste blik inkijken. Zich verplaatsend op bromfietsen of rijles nemend. Oude mannen die de vrouwelijke jeugd aanspreken op kleding en houding. Marokko verandert erg snel. Een bejaarde vrouw met bourka op het platteland met een mobieltje tegen het oor. Schotelantennes op huizen van de in het landschap opgaande Berberdorpjes in de bergen. Wij hebben b.v. Internet in de haven en overal zijn internetcafe’s. In Algerije schijnt de machtstijd tussen de oude en nieuwe wereld hevig aan de gang te zijn. Marokko heeft alle grenzen met Afrikaanse landen gesloten. Bang voor smokkel van wapens om extremistische groepen te “voeden”. Hopelijk ontwikkelt Marokko zich verder tot een land dat trots is op zijn eigen geschiedenis en met respect voor die van een ander.
Hoe ging dat ook al weer met de huur van de auto? Rijdt niet te hard was de waarschuwing! Drie minuten onder weg worden we willekeurig met een paar andere auto’s uit de file genomen. Heb je dat oranje knipperlicht niet gezien? 400 dirhan met reçu. Het kan ook zonder. Dan is het 200! Discussie niet mogelijk. Of je bent de autopapieren kwijt. Zo maak je kennis met corruptie binnen het ambtelijk apparaat. Er is nog veel te doen in Marokko!


LANDSCHAP EN KLEUREN

De grote verschillen in landschap en kleur maken Marokko voor ons een geweldige belevenis. Rood en oker gekleurde bergen, smalle bergpassen. Kasba’s, dorpen gebouwd met natuurlijke materialen uit de directe omgeving. Vaak opgelicht met het groen van een oase. Palmen.

Erg smal voor ons gaat het fout. Even met 6 man de auto van de afgrond redden

Berberdorp in hamonie maar met scholelantennes

Kasbah in oase

landchap in de bergen

kleurenpalet in de bergen

De oude bebouwing is in volledige harmonie met het landschap. Jammer dat initiatieven tot behoud van dit erfgoed alleen van Unesco en particulier initiatief komen! De Marokkaanse regering heeft nog steeds geen oog ( of geld) voor dit waardevolle bezit. Honderden kilometers door de woestijn rijden en niet meer dan twee auto’s tegenkomen. Doe dit nooit met een auto zonder airco! In de woestijn hadden we temperaturen tot boven 40 gr C.!

PER KAMEEL

Eenmaal in de woestijn aangekomen konden we er deze keer niet omheen! Een kameeltocht en overnachten in de woestijn. Misschien een wat toeristisch idee? Maar hier hebben we geen moment spijt van gehad. Aangekomen in het door Abdou aanbevolen hotel (een groot deel van de toeristenindustrie werkt op basis van: ‘ik heb een goede vriend”). Na overeenkomst over de prijs (35 euro pp.) krijgen we het volgende pakket: Siësta houden tot 17.00 uur op de hotelkamer. Op kameel, met nog twee ander gasten, zal de gids ons 1,5 uur op kamelen in de woestijn meenemen. We hebben dit gebied gekozen omdat dit bestaat uit gele zandduinen. Vervolgens diner in kamp en slapen in bedoeïenentent of onder de sterren. Volgende morgen zonsopkomst, daarna terug per kameel naar hotel, douchen, ontbijt. Aldus bestijgen wij en een Frans stel dus de dromedarissen. Althans, zij knielen. Je gaat op het zadel zitten daarna staan ze weer op. Kamelen vind je blijkbaar in Voor-Azie. Nou ja 1 of twee bulten, dat maakt niet uit. Nadat we gewend zijn aan de hobbelige tred komen we in de prachtige zandduinen aan. Net voor donker bereiken we, na een geweldige tocht door een schitterend landschap de tent. Na de gebruikelijke thee (mintthee mierzoet) maakt onze gids een heerlijke tajine-schotel met kip (we eten bijna niet anders dan kip omdat we dan weten wat we eten ). Omdat het windloos blijft kunnen we op matrassen buiten slapen. De enige nodige bedekking is een laken! De temperatuur komt in de nacht niet onder de 25 gr.C. Het plafond bestaat vannacht uit de overtrekkende sterrenhemel, af en toe aangevuld met een voortsnellende satelliet. Het toetje is de zonsopkomst en de terugtocht. Het kan nog mooier en roder maar dan moet je in de winter gaan. Nou, wij vonden het zo al een unieke belevenis. Daarna overnachten we in de woestijn nog in een kasba-hotel. We proberen een kleintje te vinden. Dit lukt niet echt. Het verbaast ons dan ook enigszins dat het gigantische complex maar 15 kamers heeft! Maar ja wat kost nu een m2. grond in deze woestijn? Na nog twee dagen genieten van het kleurenpalet van bergen met opnieuw schitterende weggetjes, passen (af en toe weer zeer smal) leveren we ons Ford-Fiestatje weer in.


In de woestijn

Marrakech


Moskee Marakech

Toch jammer dat de moskeen niet van binnen te bezichtigen zijn. Zo lopen we rond de beroemde Koutoubia Moskee. Graag hadden we even een kijkje binnenin willen nemen. De souks in Marrakech hebben de meeste en fijnste producten van het hele land. Aardewerk, glazuur en het prachtigste zachte leer. Alles in natuurkleuren. Maar ook de kleuren van saffraan en ander specerijen springen er uit.
Place Jemaa el-Fna is, zoals de reisgidsjes beloven, inderdaad het hart van de stad. Nu met de Ramadan eten de Marokkanen eerst thuis. Daarna gaan ze de straat op. Het zijn vooral de toeristen, dus ook wij ook, die eten in een van de talloze openluchttentjes op het plein. Daarna mengen de toeristen zich onder de Marokkanen op het plein, waar allerlei spelletjes, muziek, rituelen en narren vertoeven om de medemens na vermaak een paar dirham uit de zak te kloppen.

De kleur van safraan

Plein voostelling

Nagenietend vanaf een dakterras kijken we vanaf ons blikje Sprite (alcohol is immers verboden) op de bewegende menigte. Maar ook is inmiddels een licht onrustig gevoel in ons hoofd geslopen. Hoe zou het met de boot zijn? De volgende morgen nemen we de trein van negen terug naar Mohammadia. Tot onze geruststelling ligt de boot onveranderd aan de steiger.

Portugal

Donderdag 7 augustus

We verlaten onder zeil de baai van Bayona en 15 mijl later hangt de Portugese vlag onder de stuurboord zaling. Aanvankelijk is de noordelijke wind zwak. Dus de spinaker maar eens tevoorschijn gehaald. Dat is nog maar de 2e keer sinds ons vertrek uit Nederland. Eind van de middag trekt de wind te veel aan voor de spinaker (strenge afspraak: bij 18 knoop moet hij eraf!) Dolfijnen komen ons regelmatig begeleiden. Op het grootzeil alleen gaat het, nu de wind aantrekt tot boven de 20 knoop, ook hard genoeg. De zon schijnt, het schiet lekker op, wat wil je nog meer. We besluiten a.s nacht maar door te varen en in 1 keer naar Nazare te gaan. Op een of andere manier zien de havens er in de pilot langs de Portugeese westkust niet aanlokkelijk uit. Porto is wel een mooie stad om te bezoeken. Maar de ingang van de Duro is ondiep en gevaarlijk. Met mooi weer naar binnen gaat nog wel. Maar eenmaal binnen kom je er met slechter weer niet uit. Nazare daarentegen heeft diep water tot voor de haven.

Vast

De kustzone ligt volgens de pilot bezaaid met boeitjes van kreeftenkooitjes. Dat klopt inderdaad. Vaak wijken we wat uit om er niet eentje aan te varen. Op een gegeven moment gaat het natuurlijk toch fout. Er hangt er een aan het roer. Kreeftenkooitjes worden uitgezet met 50 tot 100 stuks. Ze zijn allen verbonden met hun eigen lijn aan 1 grote dikkere hoofdlijn. Aan beide einden van de hoofdlijn wordt dan een markeringsboeitje gelegd. Dus als je er 1 oppikt hang je aan de hele lijn. Nadat onze snelheid is teruggelopen naar 2 knoop schiet hij gelukkig van achter het roer. Wanneer dit niet gebeurt is de enige optie duiken en snijden! Wat nu te doen met de boeitjes in de nacht! Ze zijn dan niet te zien. De nachten gaan overigens al flink langer worden. Donker om ca 10.30 en licht om 6.45 uur. We kunnen niet anders dan de boeitjes vergeten en hopen dat het goed gaat. Buiten de kreeftvissers heb je natuurlijk ook altijd nog de netvissers die op de voor jou meest ongelegen momenten plotseling van richting veranderen. Daarvan hoor je van de meeste zeilers dat ze dat doen om te pesten. Wij willen nog wel zo goed zijn te geloven dat dit gebeurt omdat ze een kudde vis volgen. Ja, en die kan natuurlijk ook weer grillig in koers zijn op zoek naar garnalen. We hebben geluk. De hele nacht is er geen boeitje blijven hangen. Soms schampen ze de romp. Maar dat hoor je niet meer, want de wind is stevig, en het geruis van de golven in hun contact met de boot overstemmen elk ander geluid.

Romantische nacht

Nadat de maan is ondergegaan wordt de prachtige sterrenhemel alleen nog maar duidelijker. Een meteoor trekt zijn lichtspoor. Genoeg om te genieten. Om 4.00 uur twijfel ik nog om een rif te steken. Maar waarschijnlijk wordt de wind wel weer minder bij het ochtendgloren. Nu, dit gebeurt niet. Maar nu het licht is kan ik zonder uit te reven gemakkelijk op de hand sturen. Dus vliegen we nu met 8 en af en toe 9 knoop op Nazare af. I.p.v. eind van de dag wordt het dus vroeg of in de loop van de morgen dat we daar aankomen. We moeten nog gijpen. Maar om zeker te zijn dat de schoot niet achter de bimini blijft hangen draaien we een stormrondje. Nu de laatste 14 mijl over stuurboord en we zijn vroeg in de morgen in Nazare!
8 augustus en 9 augustus.

In Nazare is Mike havenmeester. Hij banjert steeds bezorgd over de steigers die betere tijden gekend hebben en niet meer berekend zijn op de bootmaten van vandaag de dag. In het havenkantoortje heeft de tijd ook stil gestaan. Achter een oud buro zit de Capitano in uniform, die buitenom Mike en zijn vrouw inklaringen en paspoorten verzorgt. Ze we nu in de EU of niet? Verder is er nog een poortambtenaar die toezicht houdt over de gehele haven en waar bij vertrek in het weekend afgerekend dient te worden.

Sardines worden nog steeds gedroogd op het strand van Nazere

Mike’s vreselijke voorspellingen

Mike is, naar hij trots verteld, Yachtsman. Weet alles over afmeren, stromingen en het weer. Dat weer lijkt, samen met de langs de kust lopende stromingen, verschrikkelijk. Als we nog weg willen kan dit nog morgen, maar anders komen we misschien nooit meer weg. Is zijn weerbericht nu serieus of is hij bang voor zijn kopsteiger waar inmiddels 3 Nederlandse boten naast elkaar liggen? Via de zender halen we maar eens windgribs binnen. Deze voorspellen geen bijzonder sterke wind! Onze buren komen ons bekend voor. Maar na een kennismakend gesprekje valt het kwartje op zijn plaats. Een Breehoorn 41. Ik ken Lars nog vanuit de Deltaweekjaren toen hij met zijn rode Breehorn 36 deelnam. Bedrijf verkocht en met Aukje en de kinderen Silke en Jet op weg naar de Carib. Daarna is de droom de Hudson in New York met hun SYLAAXUM op te varen.

Unesco Werelderfgoed

De volgende morgen nemen wij de bus naar Batalha. Het binnenland ingaan betekent gelijk een flinke toename van de temperatuur. Het bezoek aan de Monastrey van Bathalha is zeer de moeite waard. De werelderfgoedtitel is zeker op zijn plaats! In de vroeg gotische Monastery is nog een groot deel Romaanse stijl terug te vinden. De onafgemaakte kapel met de strakblauwe lucht erboven is een belevenis op zich.

Onafgemaakte Kapel zonder dak

Maar ook moorse invloeden zijn aanwezig. De serene binnentuin van het klooster doet denken aan die van het Alahambra, maar dan veel rustiger.

De kloostertuin vanaf de fontijn

Ook de gesneden decoraties binnenin zijn vol moorse invloed. Op de terugweg gaan we uit de bus in Alcobaca. Daar vinden we de buitenkant minder aansprekend. Maar ook hier Romaanse invloed, Gotiek als hoofdbouwstijl. Hier zijn later echter ook weer barok elementen aan toe gevoegd. Binnen wel schitterend. Vooral door zijn eenvoud. De decoratie is daar tot een minimum beperkt.

Romantisch trouwen

Waar is het mooier getrouwd te worden dan tussen de tombes van Pedro en zijn, in opdracht van zijn vader, vermoorde geliefde. Zo maken we hier een echte Portugese kerkelijke bruiloft mee. In dit land is nog een heleboel mooie traditie. Een zeer geslaagde reis naar het binnenland dus. Niet te vergeten al dat heerlijke rijpe fruit hier! Perziken die stroperig van de pit af willen vallen. Land van melk en honing!

10 augustus Aangemoedigd door Mike’s verschrikkelijke weerberichten vertrekken we. We willen bekijken of we bij het eilandje Berlenga kunnen ankeren. Zoniet dan wordt het Peniche. Deze haven scoort niet hoog in de “Atlantic Spain and Portugal” pilot van Martin Walker en Anne Hammick. Erg onrustige vissershaven. Als we onder zeil het eiland naderen, zijn we onder de indruk van zijn schoonheid. Voor het eerst verandert het landschap van rode graniet naar rode zandsteen. Allebei rood, maar de zandsteenformaties geven veel korreliger en speelsere structuren te zien. Ankeren blijkt gezien de geringe ruimte en de af en aan varende bootjes met bezoekers van het vaste land te lastig. We meren een paar uurtjes af aan een vrij zijnde mooring. Daarna zeilen we toch terug naar de vaste wal. Gezien de slechte verhalen over de haven ankeren we buiten de haven (in de havenkom verboden), achter de beschutte oosthavendam, met prima houdend zand van het strand.

11 augustus We besluiten niet meer de haven in te gaan. Maar vertrekken richting Lissabon. Er is geen wind. Maar de gribs voorspellen Zuidwest tot west 10 knoop. Licht weer waarbij we aan de wind kunnen zeilen. Gelijk met ons komen nog 3 zeilboten uit de haven. Het zeilen is aanvankelijk een harde opgave. Te weinig wind en teveel golfslag. Af en toe zeilen en/of motoren. Maar in de namiddag is er toch net wind genoeg om de Taagmonding zeilend aan te lopen. Daarna valt het anker in de zanderige grond van de baai voor Cascais. Daar liggen weer enige bekende boten van vorige ankerplaatsjes. De Zweden met hun spitsgat volgeladen met windmolens en zonnepanelen. Riet vraagt zich af hoe dat vol te houden is op zo’n kleine boot met drie kleine kinderen.

Naar Sintra
12 en 13 augustus We gaan al vroeg in de morgen de jachthaven van Cascais in. I.p.v. Lissabon met de trein wordt het Sintra met de bus. Het meisje achter de balie in de jachthaven komt daar vandaan. Ja, dan moet je daar natuurlijk naar toe. Bovendien zijn we al eerder in Lissabon geweest. Geen verkeerde keus! Prachtige wandelstad met veel bossen en groen. Maar dat autoverkeer is nog steeds een verschrikking in vele Portugese steden. Bijna overal mogen nog steeds auto’s komen. En overal op straat wordt dat blik achtergelaten. Met behulp van een kaartje komen we van de grote weg af en klimmen via het prachtig park “Parque e Palacion da Pena” naar de ruïne van “Castelo dos Mouros” (Moors vestingkasteel). Uitzicht vanaf de kantelen is miraculeus en was voor de Moren erg handig om de omgeving te overzien. Moorse vesting in Sintra De boot kunnen we net niet zien omdat er nog een berg tussen ligt. Op die berg ligt het tweede doel van onze wandeling “Palace of Pena”. Na het dalen van de berg en het beklimmen van de volgende worden we opnieuw getrakteerd op het uitzicht over de omgeving. Het paleis is echter een afknapper. Een creatie van Fernando of SaxeCoburg Gotha voor koningin Maria 2. In Portugal bekend om zijn romantische en decoratieve stijl. Maar in werkelijkheid is dit een allegaartje van allerlei bouwstijlen in Neostijl. Vaak smakeloos uitgevoerd in beton. Het is dan ook meer een soort Disney-world kasteel voor dagrecreatie. Wel ligt het echter prachtig in zijn omgeving. Enorm druk bezocht. Gelukkig is hier een cafetaria zodat we alsnog onze uitgestelde lunch kunnen bemachtigen. Terug beneden in het dorp gaan we verder naar het “Royal Palace of Sintra”. Vooral bijzonder door zijn twee kegelvormige torens. Het plein voor het paleis is een plaats om uit te rusten in de schaduw.
Royal Palace of Sintra

Want zoals vaak is het ook vandaag hier goed aan de temperatuur. Sintra is sind 5 december 1995 Cultureel Landschap op de werelderfgoedlijst van Unesco. Het meest bijzondere is inderdaad hoe de bebouwing in dit prachtig landschap is gesitueerd.

Publieke waterbron in Sintra

Wifi in de Portugese havens blijft een probleem. Dus werkt Riet het hoognodige af in een internetcafé op de wal. 14 augustus 15 augustus Dagtocht naar Sines. Gelukkig is het mogelijk de hele dag te zeilen. De Portugeese noorder waait weer eens. Maar deze keer niet zo sterk. Steeds worden we vergezeld door dolfijnen. We gaan hier niet aan wal maar genieten, vanaf ons ankerplekje in de haven, van het vertier op de wal. Overal in Portugal zijn zomerfestivalletjes aan de gang.

Het zuidwestelijkste puntje

De volgende morgen vertrekken we vroeg met als doel Cabo San Vincente te ronden. Een uur na zonsopkomst is de wind er al. Nog enige boten zijn op weg. Zeilend met zicht op de kust. Afwisselend rotsen met kleine zandstrandjes of zandduinen met daarachter wat vlakker land. Lijkt een wat minder vol gebouwd deel van de Portugese kust. Met de kaap in zicht raakt de wind op. En zo kan het gebeuren dat we heel dicht onder de kust de kaap ronden op notabene de motor. Wel golven natuurlijk, zoals aan een ware kaap eigen is. Voor mij is dit de tweede ronding maar voor Riet de eerste. Na de kaap is de verrassing altijd de windrichting en sterkte. Het wordt opnieuw noordelijke wind. Maar al spoedig 25 knoop. Wat een rare ervaring nu op dit vlakke water te zeilen onder de kust! Geen Atlantische deining!



Vlak als het Veerse meer. Met een snelheid van 9 knoop is de ankerplek snel bereikt, Ensanade de Sagres. In deze baai bij Sagres liggen nog een 5 tal jachten voor anker aan het strand. De valwinden van de cliffs maken dat de boten wat gierend achter hun kettingen liggen. Maar gevaar is er niet. Bij uitbreken ligt er alleen honderden mijlen Atlantisch water op je te wachten. Na zonsondergang neemt zoals gewoonlijk de wind af tot een briesje.

Ankeren aan de kust bij Sagres

De windgeluiden worden nu vervangen door de geluiden van het festival van Sagres. Helaas klinken de basklanken hier op het water af en toe wel erg doordringend. Maar om 6 uur de volgende morgen is de rust (al!) weergekeerd.
16,17 en 18 augustus

Met hele lichte wind zeilen we verder oostwaarts langs een kust die er steeds meer volgebouwd uit gaat zien. De wind is west dus spinaker erop. Wel wind, geen wind. Veranderende richting. Maar half de middag zet de wind zich in het westen en loopt op tot boven de 20 knoop. Voor het eerst vandaag schieten we opeens hard op. De lucht betrekt. Zou er regen komen? Nieuwe windgribs opgehaald. Laag boven Gibraltar. Toch niet meer dan 15 knoop west.

Door de branding

Net nu we het nauwe Canal de Olhao aan willen lopen waait het natuurlijk 25 knoop. Bovendien blijken we in de ingang flink stroom tegen te hebben ipv. mee! Hoe kan dat nu? Op de motor, maar met de kleine fok uitrolklaar om terug te gaan. Links aanhouden wijst een visser nog vanuit zijn speedboot voordat hij het gas opendraait om door de branding van de ingang te varen. Dat had Riet ook al in de Pilot gelezen. Ons gas kan niet verder open, we persen er maar een snelheid van 7 knoop uit. Dan zijn we er ook door, een lastige en onverwacht spannende invaart. Binnen is het water weer rustig. Links naar het strand en we liggen voor anker in de lagune. De verkeerde gegevens van de stroomrichting bleken eenvoudig te verklaren. De computer stond ingesteld op een totaal verkeerde datum, de gegevens van Maxsea waren gekoppeld aan 29 juli i.p.v. 16 augustus. We moeten altijd op blijven letten! De volgende morgen gaan we om 11.00 uur, met het begin van opkomend water verdere de lagune in richting de haven van Olhao. Prachtige omgeving met de drooggevallen banken om je heen. Maar wel goed opletten waar je vaart, de diepte houdt niet over. Gastvrije haven! We meren af aan, wat wij denken, de aanmeldsteiger. Riet is net van plan het havenkantoor op te zoeken, als er met driftige pas een kleine geüniformeerde autoriteit naar ons toe komt. Conversatie niet mogelijk, daar wij geen Portugees kunnen. Verder wordt ook geen gemeenschappelijk gesproken taal gevonden. Hij laat ons driftig weten absoluut geen Engels te kunnen, basta! We begrijpen in ieder geval dat we onmiddellijk moeten vertrekken. Een nieuwe ervaring voor ons in Portugal. Tot nu toe zijn we overal gastvrij en erg vriendelijk ontvangen. We besluiten terug te varen over de lagune naar het eiland Culatra en daar voor anker te gaan. Temeer daar pogingen om telefonisch in contact te komen met het havenpersoneel opnieuw tot taalbarrières leiden. Een ankerplaats waar we geen spijt van krijgen. Het eilandje heeft een soort vrijgevochten Caribische sfeer.

Sunset op Culatra

Eigengebouwde huisjes, straatjes van zand, geen auto’s, een heerlijk oord. Wel dagrecreanten die aan- en afgevoerd worden met de pont. De volgende morgen is het postkantoor open. Via een gekocht telefoonkaartje kunnen we ons verhaal aan Evelien kwijt. Evelien en Goof gaan ter plaatse zien of er wat geregeld kan worden in de haven, anders zullen we terug naar Villamura moeten.

Weerzien na lange tijd

s-Middags varen we met de dingy naar de wal om Evelien en Goof volgens afspraak te bellen. Wat denk je? We raken bij het aanlanden bijna een watertaxi. En wie zitten daar op? Juist, dat is nog eens planning! Jullie zijn niets veranderd! (Nou ja, een grijs haartje en een zonnerimpeltje erbij he!) Met een drankje wordt deze bijzondere ontmoeting gevierd. Goof en Evelien hebben in de haven van Ohao geprobeerd alsnog een plaats in de haven voor ons te bemachtigen. Maar ook deze poging bleef tevergeefs. Deze lieden vinden het blijkbaar te veel werk een administratie bij te houden van vrije en bezette boxen. En daarom worden geen passanten in de haven toegelaten. Gevieren besluiten we de pret niet te laten bederven.

19,20,21,22 augustus 2008 De volgende morgen zeilen wij naar de Rio Guadiana. Deze maakt deel uit van de Portugees-Spaanse grens. We kunnen terecht in de Portugeese haven van Vila Real de Santo Antonio. Aangekomen bij de monding wachten we nog een uurtje tot er voldoende water staat om over de bar naar binnen te komen. Eenmaal afgemeerd wacht ons de volgende toevalligheid. Daar ligt de Rythme of Life. Als Evelien en Goof er ook bij zijn drinken we met hen en Christien en Diederik een pilsje op deze ontmoeting. Goof vertelt Onderweg naar het huis van onze vrienden maakt Goof een start met enthousiaste verhalen over de Algarve. Wij op onze beurt worden enthousiast wanneer we het huis gezien hebben. Bovendien krijgen we een prima onderdak in het gastenverblijf. Evelien en Goof wonen hier al 10 jaar. Later als we de foto’s gezien hebben begrijpen we wat een inspanning het gekost heeft om dit paradijsje in de bergen te realiseren. En vooral de tuin met terrassen. Ontzettend veel prachtige palmen,waarvan we de namen niet kunnen onthouden.

Huis met palmen

Het zwembad zou in Nederland wat luxe en overbodig lijken. Maar hier is het af en toe meer een verkoelende noodzaak. Het kan hier zeer blommig (warm) zijn. In de volgende dagen hebben we een onvergetelijke tijd. Met behulp van de auto leren we meer van het achterland kennen. Goof en Evelien nemen ons mee over de vele onverharde weggetjes door de bergen.

Net als vroeger niets is veranderd (grijs haartje hier en daar mischien?)
Henk keert en blokje in een oude marmergroeve

Goof zet een paaltje recht

We plukken het fruit wat de natuur ons biedt en genieten van de lunch of koffie in een van de kleine dorpsrestaurantjes onderweg. Graag zouden we dit nog eens in april overdoen. Wie weet? We maken ook enthousiaste plannen om elkaar weer in Brazilië te ontmoeten. Dus wie weet? Dan zijn deze bergen vol bloeiende bloemen en struiken. Toch zijn ze nu ook niet kaal, de begroeiing bestaat veelal uit vegetatie die droogte goed kan doorstaan. Thuis worden we steeds opgewacht door de 2 honden en de twee poezen. Aan tafel Diepgaande gesprekken onder maanlicht aan de bar van het zwembad. Maar dan wordt het ook weer tijd om afscheid nemen. Nog een laatste prachtige rit door de bergen, boodschappen doen (voor mij een minder favoriete bezigheid) en afscheid nemen op de haven. Evelien, Goof, Sunny, Blacky en de beide katjes, bedankt voor de heerlijke dagen. Sunny bijt je balletje niet kapot, want dan zou je nog moeten gaan zoeken naar een nieuwe zin van je bestaan! Onze gedachten beginnen ook uit te gaan naar Marokko. Boeken en weerberichten op tafel.

De Spaanse Ria,s

De kust van Galicia NW Spain

Woendag 16 juli
Na de middag vertrokken met een noordoosten wind uit Coruna. Opnieuw zonovergoten golven met witte kopjes. Bij het ronden van het eilandje Is. Sisargas zijn de witte koppen wat groter. We trekken het eerste rif erin als de wind continu boven de 25 knoop blijft. Maar de wind komt achterop en met de zon erbij ziet het er vriendelijk uit. Als er af en toe een plasje water overkomt blijkt dit akelig koud! Na de punt komt de wind nog steeds achterop en we vervolgen deze heerlijke zeiltocht op alleen het grootzeil. Daar we zo hard opschieten verlaten we ons oorspronkelijke plan Corme aan te lopen. We gaan nog een Ria’tje verder. Begin van de avond zeilen we , nu met halve wind, Ria Camarinas in. Die halve wind valt erg hard van de bergen op het water. Zelfs als we in de beschutting ankeren staat er nog steeds 20 knoop.
Donderdag 17 en vrijdag 18 juli.
Gebruiken we voor diverse klusjes. De watermaker wordt weer in bedrijf gesteld. We verkassen naar de andere kant van de baai om een wat meer beschutte ankerplaats te vinden. Ankeren kost een aantal pogingen. Te veel wier en klappers. Uiteindelijk ligt de zaak vast. In de achterkajuit wordt een klein werkbankje gemaakt, waar het bankschroefje en de boorstandaard op gemonteerd worden. Verder luieren we wat en hebben een echt vakantie gevoel.
Zaterdag 19 juli
Vertrokken vanuit Ria de Camarinas. Er is weer een prima wind achterop. Veel witte koppen met regelmatig 30 knoop, maar zonnig, dus comfortabel zeilend. Ja, dan gaat het ook wel snel met 9 knoop.

Finisterre

Rond de middag ronden we kaap Finisterre. Een kaap is een kaap zul je zeggen. Maar voor elke zeezeiler die het weer uitluistert een veelgehoorde naam. Mallin Head (Noord Ierland) en Finisterre zij plaatsen waar het blijkbaar altijd waait! Toch neemt na de kaap de wind af. En daarmee de warmte toe. Want wat de warmte betreft zijn we nu wel in Spanje! Zo zeilen we half de middag weer al de baai bij Muros in. Tegenover het plaatsje Muros gaan we voor anker. Het is wel warm hier en geen ankerplaats voor meerdere dagen. Dus op de motor verder de Ria in. Verkennend zoeken we een ankerplaatsje met een zandstrandje in een wat natuurlijkere omgeving. Dolfijnen spelen in het door zonlicht overgoten water.

IJskoud!

De warmte doet aan zwemmen denken. Maar voor anker voorzichtig de tenen in het water stekend is dat schrikken, 15 graden C. Voor doorgewinterde zwemmers als Ria en Fons mag dat dan aan de warme kant zijn, voor ons is het ijskoud. Riet vindt me dan ook een held wanneer ik , hetzij heel kort, kopje onder ga.
Zondag 20, maandag 21 juli.
We blijven op bovengenoemde ankerplaats. Daar de mosselvissers in Nederland het leven (wat mosselen betreft) onmogelijk gemaakt is, profiteren de Ieren en Spanjaarden. Met een getij van rond de 3 meter gedijen de mosselen hier als hangcultuur prima! Een meekomend voordeel voor ons is dat er veel wildgroei langs de oevers ontstaat. Daardoor zijn we samen met de lokalen met laag water dan ook mosselen aan het rapen. Het water is hier iets zouter dan in de Oosterschelde, dus voor ons is spoelen in zoet water ipv. zeewater aanbevolen. Serveren met stokbrood en lokale witte wijn. Veel lokalen komen na de siësta hier aan het strandje wat verkoeling zoeken. Echt vakantiegevoel blijft dus.
Dinsdag 22 juli
We zijn voor anker gegaan voor het plaatsje Muros. De plannen voor een jachthaven zijn nog steeds niet gerealiseerd. Vanaf de waterkant zou je het niet zeggen, maar aan wal blijkt Muros een oude kern met nauwe straatjes te hebben. Gezellig oord, niet al te toeristisch. (goede tip Hans). Langs de waterkant bekijken we eens op wat er hier gevist wordt. Makreel o.a..
Woensdag 23 juli en donderdag 24 juli
In de namiddag, na een laatste wandeling door Muros, vertrokken naar de overzijde van de baai. Varen langzaam met 2,5 knoop met een gedeeltelijk uitgerold stagzeil. De reden hiervan is dat we de paravaan slepen. Na het zien van de makreel willen we ook wel eens een kansje wagen. Geen succes. Bovendien is het weer omgeslagen. Zwaar bewolkt en een daling van temperatuur naar 20 graden. De volgende dag besteden we in de haven van Portosin om de boot weer eens flink te wassen met zoet water. WIFI hier, dus kunnen we onze internetzaken bijwerken.
Vrijdag 25 juli

Bedevaart


Santiago de Compostela

Vandaag is het St. James Feest in heel Galicia. In Santiago de Compostela betekent dit speciale festiviteiten. Daar we zo wie zo al van plan waren Santiago de Compostela met een bezoek te vereren, lijkt het een aardig idee om dit vandaag te doen. Omdat het een nationale feestdag is rijden er minder bussen. We kunnen om tien uur met een bus naar Noia. Daarna is er pas om 12.00 uur een bus die verder gaat naar Santiago. Bij de bushalte ontmoeten we Ank en Dennis. We hadden hun boot al in Coruna gezien. Ook zij hebben hun stalen v.d. Stadt zeilboot zelf gebouwd. Ze blijken bovendien zendamateurs te zijn. Reden genoeg om morgen afspraken aan boord te maken. Het is vandaag jammer genoeg een beetje regenachtige dag. Gelukkig zijn er ook droge momenten. Vanaf de bushalte zijn we met behulp van een Spaanse vrouw met haar zoontje in 5 minuten in het oude stadscentrum. Door de late bus verbinding hebben we de processie van 10.00 gemist, maar er is nog genoeg te zien. Politiek en religie zijn dicht bij elkaar in Spanje. Dus deze dag wordt ook gebruikt voor een manifestatie van de communistische partij. Dat brengt dan weer een aantal veiligheidstroepen op de been. Maar zo te zien minder dan bij een beladen voetbalwedstrijd. Straten en pleinen dicht bevolkt door enorme mensenmassa’s. Eenmaal in de kathedraal vinden we de rij voor de tombe van St.James wel een beetje te lang om in te gaan staan. In een kleine kapel zien we mensen wensbriefjes in de handen van een beeld stoppen. Ze hopen dat die hun wens doorgeeft aan de hoger machten.

Relekwieen

We bedenken dat wij ook onze eigen relekwieen aan boord hebben. De hals van de champagne fles die ma Zandee tegen de romp kapot smeet, Het koperen naamplaatje van Ria en Ad en de klompjes van Roos en Dave! O ja, we moeten nog steeds het prachtig door Ria geschilderde bord van “De Werf” ophangen.

Onze eigen Relekwieen

We dwalen verder door de oude straatjes. Nooit zoveel souvenirwinkels en eet-en drinktentjes bij elkaar gezien! Voor de Spaanse jongere generatie is het toch vooral een feest van gezellig op straat zijn en eten en drinken. Daar het weer begint te regenen gaan wij ook een tappatje en een biertje halen. Daar komen we weer in gesprek met een paar uit België met twee pleegkinderen uit Salvador. En al spoedig verhuizen we in het gesprek naar Centraal Amerika vermengd met Vlaamse en Nederlandse literatuur. Het is een kleine wereld.
Zaterdag 26 en Zondag 27 juli.
Waarin we ingewijd worden door Dennis in de wereld van zendamateurs. Dennis chat elke avond om 22.30 met zijn vader en een vriend in Oostenrijk en soms nog anderen met zijn SSB zender. Aan onze gediplomeerde zendamateur Riet wordt dit alles uitgelegd en zij wordt uitgenodigd zondagavond deel te nemen aan de volgende sessie. Ank en Dennis moeten weer terug naar Nederland. Ze hebben 3 maanden onbetaald verlof. Zondagmiddag zwaaien we ze uit. ’s-Avonds probeert Riet nog contact te krijgen met de zendgroep. Maar voorlopig zonder succes. Maar toch weer aardig wat bijgeleerd! Bovendien heeft Dennis “Winlink” op onze laptop geïnstalleerd. Naast Airmail nu dus ook windgribs en weerkaartjes zonder abonnement. Bovendien kan op internet van alle “Winlink” gebruikers de positie op de wereldbol gevolgd worden. Dus dat gaan we zeker uitproberen. De vakantie in de Ria’s bevalt prima. Maar we willen ook eens een grove planning gaan maken. Zo van: wanneer waar? We hebben inmiddels weer E-mail contact met Goof en Evelien. Dus willen we hen ook wel even opzoeken in zuid Portugal.

Zijn we verzekerd?

Wanneer ging onze bootverzekering ook al weer over van Europese- naar werelddekking? 1 september. Bij het nazien van de polis blijk Europa bij Delta-Loyd op te houden halverwege de Franse kust. Dus we zijn niet meer verzekerd! Na een mailtje gaat de verzekering per direct over in werelddekking bij Unigarant. Nu dit geregeld is zijn we in ieder geval vrij Europa te verlaten wanneer we zelf willen.
Maandag 28 juli, dinsdag 29 juli en woensdag 30 juli
Na het bevestigende mailtje ontvangen te hebben verlaten we Portosin. Haast hebben we niet en ver hoeven we ook niet. Het is opnieuw prachtig weer. Maar de beroemde Portugese noordenwind laat het opnieuw afweten. We kruisen op in erg lichte wind naar het eiland Ons. Onderweg probeer ik de windvaan uit.

Het uitproberen van de windvaan

In dit lichte weer met redelijk succes. We laten aan de oostzijde ons anker vallen in een zanderige bodem in helder blauw water. Tenminste als het niet omgewoeld wordt door de talrijke visbootjes die op elke mogelijke plaats hun kreeftenkooitjes in het water smijten of ophalen. Heel de nacht door zijn deze vissers in de weer, wat ze zelf moeten weten. Alleen zijn wij niet zo blij met de hekgolven die ze rond onze ankerplaats trekken. De volgende middag gooien ze hun anker voor een paar uurtjes naast ons uit om siësta te houden. Op zich zelf een goed idee daar het behoorlijk “blommig” is. Gelukkig ben ik vanmorgen vroeg al een wandeling op dit prachtige eiland gaan doen. In de loop van de middag komt er met een lichte zeewind wat verkoeling. Aan het begin van de avond gaan we nog ankerop om bij het dorpje Almacen aan een mooring (afmeerboei) te gaan. We hopen hier op wat meer rust als de laatste pont vertrokken is naar de vaste wal. Maar ook hier blijven de vissers in de weer. De volgende morgen is het bewolkt.

Nationaal park

Lijkt goed weer voor een wandeling. Aan wal ontdekken we dat we in een natuurreservaat zijn. Er mag hier niet gevist worden. Alleen door vissers met vergunning op traditionele wijze! We moeten hartelijk lachen na wat we van de beroepsvissers gezien hebben de afgelopen dagen. Het eiland is een paradijs voor wandelaars. Ochtendwandeling rond de zuidkant. Lunch in het dorp (die inktvis smaakt hier echt wel!! Heel anders dan die diepvries kauwgum die je in Nederland geserveerd krijgt). Na de lunch maken we de wandeling naar de noordpunt van het eiland. Het laatste stuk naar de kaap is een smal pad waar het stikt van de meeuwen. Een ware plaag op dit eiland lijkt het. Ze zouden toch eens wat natuurlijke vijanden voor deze vogels moeten importeren.

Bijna ontvoerd

We vervolgen het pad tussen konijnenbotjes en meeuwenkadavers. Een doordringende mestgeur hangt, ondanks de lichte wind, in de lucht. De meeuwen worden akelig agressief. Wanneer hebben die beesten het broedseizoen ook al weer? Ik voel met redelijk veilig onder mijn Nepaleese strohoed. Op dat moment duikt een meeuw naar Riet! Ze weegt niet veel, maar hij krijgt ze toch net niet van de grond. Toch heeft hij met klauw of snavel een wondje op haar hoofd weten te realiseren! Hier houdt ook het pad op. Het uitzicht is overweldigend! In het vervolg eerst de folder van de boswachter lezen! 1 augustus is het broedseizoen over! Dus we zijn net te vroeg. De meeuwen zijn in Spanje precies op datum afgericht. Verder staat ook nog in de folder dat dit pad het enige verboden pad is! Juist tot 1 augustus! Riet blijft hevig verontwaardigd.Eind van de middag verlaten we de mooring en zeilen 10 mijl de baai in naar Combarro. Daar kunnen we niet meer ankeren. Er is sinds enige maanden een jachthaven van de baai gemaakt. Goede grote haven maar faciliteiten nog niet af. Toch 37 euro per nacht. In ieder geval loop je, met de boot op een veilige plaats, zo het oude vissersdorpje in. Heel bijzonder waterfront met veel Horreos. (droogvoorraadschuurtjes van graniet voor mais e.a. producten). Ook de wijndruiven worden opgebonden op granieten palen! Maar ook veel toeristen en restaurantjes, leuke nauwe straatjes. Ook wij laten ons de schaaldierpaella opdienen. Die is samen met de lokale witte wijn een waar genot!
Donderdag 31 juli
Vandaag gaan we Combarro nog eens op het gemak bekijken. Maar niets verandert zo snel als het weer in Galicia. Vaak begint de morgen met bewolking, waar eind van de morgen de zon doorbrandt. Een paar uur later is dan meestal alles verdampt (zo lijkt het).

De voorraadschuren van Combarro

Regen en geen internet

Maar vandaar regent het! Dus maken we wat korte wandelingetjes tussen de buien door. Eindelijk vinden we het café met internet acces. Maar met dit slechte weer zijn twee jongetjes niet weg te slaan achter de twee aanwezige p.c’s. Dus na een paar solo’s (kopjes zwarte koffie), vertrekken we weer naar de boot. Via de zender toch windgribs. Half de middag zou het droog moeten worden. Dat klopt en met goede weersvooruitzichten vertrekken we om begin van de avond voor anker te gaan voor een strandje tussen Santaxenxo en Porto Novo. De twee vissersdorpjes zijn volgebouwd met twee grote jachthavens en het strandje ertussen is een boulevard die met Blankenberge kan wedijveren! Ongelooflijk hoeveel hier de laatste 10 jaar gebouwd is. Toch hebben we er een prima ankerstek.
Vrijdag 1 augustus
We zijn gewend vroeg in de morgen (soms tijdelijk) gewekt te worden door het rollen van de boot. Ook hier door de vertrekkende vissersvloot uit de twee havens waar we tussen liggen. De diesel kan hier blijkbaar nog opgebracht worden, want het gas gaat er steeds maximaal op! Er is bijna geen wind. We hebben geen haast, kruisend zeilen we in 4 tot 6 knoop wind en Atlantische deining de 15 mijl in meer dan 4 uur. Af en toe helemaal geen wind.

De eilendengroep Cies

Eind van de middag ankeren we bij Praia de Arena aan de Oostkant van het Noord-eiland van de Cies. Samen met een Zweedse en Franse boot liggen we zacht te wiegen voor het witte zandstrandje. Maar niet voor lang! De eilanden Cies, Ons, Savora en de Cortegada Archipel zijn sinds 1 juli 2002 Nationaal park geworden. En daarmee is uiteraard de regelgeving op gang gekomen. Dus krijgen we van 5 park-officials in een speedboot te horen dat hier niet (meer) geankerd mag worden. Dus vertrekken we naar het strand Playa Arena das Rodas, waar dit wel mag. Ook dit is een prima ankerplek met de huidige NW windrichting. Maar wel drukker, ca. 15 boten. Het strand is hier dik bezaaid met badgasten. Die worden in grote getale aan- en afgevoerd met catamaran ferry’s. Maar om 21.00 uur is de laatste vertrokken en is de rust op het strand weergekeerd. Het zijn niet allemaal dagrecreanten want er zijn hier ook 2 grote campings.
Zaterdag 2 augustus , Zondag 3 augustus en maandag 4 augustus.
Ochtendwandeling gemaakt op het zuidelijk deel o.a. naar de vuurtoren. Van af hier heb je een prachtig uitzicht over de archipel en de omgeving. Druk op deze wandelroute maar wel erg mooi! Terug aan boord heeft Riet het zeil gerepareerd. Na de lunch is er hier van alles te zien. Niet alleen de Ferry’s die af en aan varen. Maar, omdat het weekeind wordt, neemt het aantal ankeraars maar toe en toe!

Het strand voor het arriveren van de dagferry;s

Ankerstekvermaak

Gisterenavond ankerden een groepje jongens met een zeilboot van een meter of 7. Nu het middag windje opsteekt zien we het bootje gaan krabben. Niemand aan boord.! Wat nu! Het bootje ophalen zal zeker verlies van onze ankerstek betekenen. We zijn wel een beetje sociaal, maar zo? Het anker van het jachtje heeft inmiddels de bodem geheel verlaten, daar het in dieper water is gekomen. Niemand maakt aanstalten om wat dan ook te doen. Net als ik op het idee kom om via de marifoon de kustwacht op te roepen zien we door de verrekijker een slaperig hoofd komen. Gelukkig er is iemand aan boord! Weer wat later begrijpen we dat deze persoon niet snapt, hoe hij een zeilboot met overboord hangend anker, weer aan de praat moet krijgen. Gelukkig is inmiddels de rest van de bemanning terug van de wandeling. Met op het strand geleende bijboot komen ze weer aan boord, en de zaak is gered. Een Portugees jacht arriveert. Het water om te ankeren is hier 7 m. diep. 5 maal de diepte is minimaal de ketting lengte. 6 pogingen worden gewaagd, vaak angstvallig dicht bij anderen. 12 meter ketting op 7 meter diepte gaat natuurlijk nooit lukken. Het blijft vermakelijk maar ook wij moeten met ankeren voorzichtig blijven. We herinneren ons nog het verhaal van de rond-de-wereld-zeilers, ankerend voor het prachtige rif. Zo mooi en helemaal verlaten, niemand te zien. Zittend op het rif ging de boot aan de haal. Gelukkig werd die een dag later opgemerkt door een vrachtschip. Keurige aflevering aan het rif was het vervolg van het verhaal. Dan moet je wel geluk hebben dat er op een vrachtschip iemand aan boord is die dit snapt en zoveel affiniteit heeft met zeilers dat hij dit doet! Wij hebben inmiddels een Portugees motorjacht naast ons. Veel te dicht naast ons geankerd natuurlijk. We hopen dat ze vanavond een haven gaan opzoeken. Zondag herhaling van een groot deel van het gebeuren. Weer gaan er 2 jachten aan de haal, maar het loopt steeds goed af. Prachtig weer, in de namiddag steeds veel wind. Zondagavond naar uitzichtpunt aan westzijde eiland gewandeld voor zonsondergang. Prachtig zicht en licht op de ruwe westzijde!

Het licht van een ondergaande zon op de westkust van de Cies.

Maandag nog een dag geluierd en op het strand gezeten. Ook gewerkt aan extra beveiliging op de luiken.
Dinsdag 5 augustus
Om 9.00 zeilend met nagenoeg geen wind vertrokken naar Baiona. We zijn van plan hier boodschappen te doen voordat we verder af gaan zakken naar Portugal. We kunnen de laatste tijd geen Yoghurt kopen. Favoriete dessert blijft Yoghurt met appel rozijnen en bosbessenjam! Maar nu dus maar vaker koffie na. Gelukkig hebben we nog steeds kaneelbrokken van ma Zandee erbij. Tegen de middag komt er wat zeewind, zodat we de gehele tocht toch nog zeilend af kunnen leggen. Nou ja, hele tocht (15 mijl)! Er schijnt in deze haven WIFI te zijn. Als dat klopt dan kunnen we ook wat internetzaken bijwerken.

Colijnsplaat La Coruna

Colijnsplaat- Noord Spanje

Vertrek



Dinsdag 1 juli
Door Yvonne en Hans uitgezwaaid vertrekken we uit Colijnsplaat na nog even de dieseltanken bijgevuld te hebben. Twee dagen na ons geweldig afscheidsfeestje op de”Werf “. Door de reparatie van een kapotte roerstandmeter twee dagen later dan de bedoeling was. Beter weer hadden we ons niet kunnen wensen! In de zon, met een licht oostelijk windje verlaten we de Roompotsluis .

Warmtefrontje

In de loop van de middag worden de boot en wij bedekt door een lading vliegen, wespen en andere insecten die op de warme lucht uit het zuidoosten meegelift komen.
Woensdag 2 juli
Het is dan ook niet verwonderlijk dat vannacht het onweer links en rechts van ons te zien is. Gelukkig op grote afstand boven land. Voor het eerst hebben we ook tijd om te wennen aan het vreemde gevoel voor lange tijd te vertrekken. Vroeg in de morgen naderen we Dover. Zeilend en moterend verlaten we de Noordzee richting kanaal. Voorlopig kiezen we voor de Engelse kant.
Donderdag 3 juli
Wanneer we donderdagmiddag de generator op willen starten, zegt hij “doe het zelf maar”. De weersvoorspelling wordt er ook niet beter op. Dus dan maar Weymouth aanlopen om naar de generator te kijken en beter weer af te wachten. We zijn nooit eerder Weymouth aangelopen. Blijkt een aardige haven te zijn, maar de binnenhaven is vol. Dus alle passanten 4 tot 5 dik op rij in de buitenhaven. Het gebruikelijke gesleep van en naar andere boten en ook extra lijnen naar de wal. Het lage drukgebied wat aanvankelijk naar het noorden zou trekken is plotseling van richting veranderd en wij gaan nu de trog over krijgen. Verwachting ZW 8 Bf. Regen en wind wordt ons deel de komende dagen.
Vrijdag 4, zaterdag 5, zondag 6 juli en maandag 7juli.

Met slecht weer aan generator sleutelen

Het J24 nationale kampioenschap wordt hier verzeild dit weekeinde. Zaterdag afgelast wegens te veel wind. Zondag wordt er toch gestart. Als in de eerste wedstrijd een Jeetje onder spinaker in de Chinees gaat, omslaat en zinkt, wordt het die dag ook verder voor gezien gehouden. De vloot van wachters voor beter weer is inmiddels tot optimale sterkte aangegroeid. Onze buurman wil naar de Azoren. Met dromende blik in de ogen vertelt hij over zijn verblijf van afgelopen jaar aldaar. Maar voorlopig zit de wind in de verkeerde hoek, dus is hij tussen de buien door druk in de weer met kit en lijm voor reparaties aan zijn lekkende teakdek. Wij hebben andere problemen. Waarom wil onze generator nu opeens weer niet meer starten? Maar wij hebben tijd! Enige Nederlanders om ons heen bezweren dat dit de laatste keer geweest is dat ze op vakantie geweest zijn naar Engeland! Na het doormeten van alle draden komen we tot de conclusie dat de generator eigenlijk gewoon zou moeten starten. We vragen aan onze achterbuurman of er een elektra-expert aan boord is. En zo krijgen we hulp. Is wellicht de startmotor kapot? Na ook nog telefonisch overleg met Ad, voor een goed advies, blijkt deze echter in orde. De volgende dag vind ik toch nog een elektrisch schema. De buurman komt weer aan boord en na enig knap studiewerk komt hij er achter dat ik bij het vervangen van een relais twee draadjes omgewisseld heb. Probleem weer opgelost.

Engeneering

Ook de jaarlijks terugkerende klus “reiniging toiletpomp” pakken we aan. Is al enige tijd uitgesteld omdat hij niet bovenaan bij de favorieten staat! Tot onze verwondering werkt het toilet daarna helemaal niet meer. Na enig zoekwerk blijkt de afvoerslang vol te zitten met harde kalk- en zoutkristallen. Als we op de steiger veel moeite hebben om met de waterslang de zaak open te spuiten is er natuurlijk direct advies. “Engineering is met grof geweld op de zaak stampen totdat het los komt”. Het is maar dat je het weet! Verder ruimen we alles aan boord definitief in. Maandag hebben we voor het eerst tijd om wat te relaxen en iets van Weymouth te zien. ’s-Avonds in de jachtclub komen we in gesprek met enige leden en medewerkers van het georganiseerde kampioenschap. Foto’s op internet en kranten van het gezonken Jeetje. Dus sensatie en gespreksstof. Morgen zal het weer 1 dag wat beter zijn, droog maar wel wind uit de voor ons verkeerde windhoek.
Dinsdag 8 juli.
De buurman en ook wij zijn van plan om vanmiddag met het west-tij te vertrekken om in ieder geval iets anders te doen te hebben. Lyme-bay kruisend oversteken. Vanmorgen zijn er al eerder boten vertrokken, maar die gingen met de wind achterop in Oostelijke richting! Wij moeten door de Portland race (stroomversnelling). We doen dit het liefst op het kenteren van het tij.Er mag dan geen stoom zijn, de golven zijn er wel! Met rif en de stagfok zeilen we erin.

Toffe dreun

De boot beukt er letterlijk door. Een paar keer vallen we in een golfdal met een klap waarbij je je erover verwondert dat een boot heel kan blijven. Verbijsterd schudt de Lady wat na en duikt in de volgende golf. Eigenlijk gaan we met 6 a 7 knoop te hard. Maar dan zijn we er door en komen in dieper water. Nu de golven langer zijn zeilt de boot rustig verder. Conclusie: met minder snelheid door een dergelijk gebied ( wisten we eigenlijk al). Verder dienen de paumellescharnieren aan de bovenzijde geblokkeerd te worden. Een kastdeur in de voorpunt vloog naar boven door de klap en dus letterlijk uit de scharnieren. Onderweg de volgende waarschuwing ZW 8 misschien tijdelijk 9! Om 19.00 starten we de generator om de prefab macaroni van Riet op te warmen. Nee dus! Dan maar in de magnetron. Smaakt niet minder! Met wegvallende wind doen we de laatste 5 mijl nog op de motor. Om 00.2 uur (8 juli) zijn we met 80 mijl kruisen op het log in Dartmouth. Het afmeren in het donker aan een vissersboot op een stromende rivier in stromende regen blijkt nog een lastige klus. We hebben in ieder geval een kruisrak gevaren!
Woensdag 9 juli.
Regen en wind zijn ons deel. Om 12.00 zijn we weer uit bed. Generator start nu wel direct! Is dat ding behekst of zo. Ik ga beide aanwezige relais vervangen. Maar dan wel in Spanje. Er staat niet voor niets op “Bosch made in Spain”. Later zou blijken dat, zodra we los van walstroom waren en dus op zee, er niet meer gestart kon worden. Bedachte oplossing: het relaiskastje aarden met het motorblok. Daarna geen problemen meer. De Engelse zomer blijft pet. Bij de aardige buren aan boord wordt ons bezworen dat dit een unicum is voor de Engelse zuidkust. Tegen het weekeinde wordt de voorspelling beter. Voor het eerst hoor je het woord Noordwest in het bericht. We spitsen de oren.
Vrijdag 11 juli.

Noordwest

De wind is nog steeds zuidwest maar wel afgenomen tot 4 a 5. Voor vanavond wordt Noordwest aangegeven! We wagen het er op. Om 11.00 uur verlaten we Dartmouth weer eens. Nu niet naar Nederland maar op weg naar het zuiden. Af en toe realiseren we ons nu wel heel duidelijk de definitieve stap die we gezet hebben.Eerst kruisen we tot voorbij Start Point. Hierna varen we steeds dieper de baai naar Salcomb in. Zou de windspeling door de kustlijn komen of? In ieder geval overstag. De wind is 6 uur eerder dan voorspeld naar het noordwesten gedraaid! We kunnen nu opeens de Biskaye bezeilen. De windgribs voor de komende dagen worden via de SSB zender binnengehaald. Veelbelovend. De eerste 36 uur NW wind 4 tot 5 afnemend tot 3. Daarna variabele en daarna Oost tot Noordoost. Er vormt zich een hoog in de ZO hoek van de Biskaye! Met een kleine knik in de schoot heeft de Lady het naar de zin en we klokken al snel uren van 8 knoop! Zoals gewoonlijk is het in de eerste nacht moeilijk in een slaapritme van 2 uur te komen. Bovendien is het rond de kop van Bretagne ter hoogte van Brest erg druk met de scheepvaart. Maar als we de volgende morgen de golf van Biskaye induiken is het over met de drukte. De hele zee voor ons.
Zondag 13 juli
We zitten midden in de Golf van Biskaye. Een tijdje onrustig water gehad toen we van het continentaal plat afgingen. De bodem gaat hier steil van 200 meter naar 4000 meter en dat is aan de oppervlakte te voelen. Mooie gelegenheid om de satelliettelefoon even uit te proberen. Koffietijd bij pa en ma Zandee in Goes. De wind is inmiddels een stuk minder. Zeilen en motor, alleen zeilen, of weer alleen motor. We zijn uren met de windvaan in de weer. Maar dat gaat nog niet altijd zoals we willen. De stuurautomaat blijft voorlopig favoriet.

Beschoten?

Begin van de avond zie ik aan de horizon opspattende waterfonteinen! Oei! De Spaanse marine zal toch geen schietoefeningen aan het houden zijn! Normaal wordt hiervoor met gebiedsaanduiding uitgebreid over de marifoon gewaarschuwd. Maar nu niets gehoord. Het komt dichterbij. Walvissen! Nadat we een deel van een groot zwart lijf uit het water hebben zien komen weten we het zeker. Met een boog trekken ze om ons heen. Even later zijn ze weer achter ons verdwenen.
Maandag 14 juli
Bij het wisselen van de wacht om 4.00 uur is er een licht wind uit het oosten. We kunnen nu zeilen over de andere boeg. Naarmate we de Spaanse kust naderen zien we tekenen van mensen. Kreeften-kooitjes (oppassen voor lijnen). Vissers die her en der hun netten door het water slepen. Het water gaat terug naar een diepte van 400 meter.

Feestje

De wind trekt zoals voorspelt bij de kust aan tot 20 a 25 knots. Dus vliegen we met 8 tot 9 knoop in een inmiddels zonovergoten zee af op Coruna. Voor het eerst zien we andere zeilboten. Om 12.00 zeilen we de baai van Coruna in. Precies op onze trouwdag (14 juli) kan ik na 36 jaar Spanje aan Riets voeten leggen. Leuk cadeautje toch! Om 21.00 buiten op terras kreeftjes, tomaatjes, wit wijntje.Vakantieland ….een verademing na Engeland, of zou het het verschil in keuken zijn!

Laatste loodjes

LAATSTE LOODJES/LODEN


Het is de Dinsdag voor ons vertrek. We hebben ons voorgenomen om deze week niet meer te klussen, maar inkopen te doen ( veel gereedschap), rest administratieve klussen aan te pakken en alles op zijn plek te krijgen. Voor dit laatste hebben we lijsten gemaakt in welk van de 45 kastjes iets opgeborgen ligt, anders voorzien we toch wel een beetje een chaos en ellende na enige tijd om iets te vinden. Het lukt allemaal redelijk, maar toch blijken er klusjes/klussen te zijn die toch nog moeten en dat vraagt helaas veel tijd. Het realiteitsgehalte van deze wens is niet zo groot!
Dat hadden we nu echt niet verwacht!
De inkopen en het opruimen moeten ook nog eens redelijk synchroon lopen. Maar, we hebben prima weer voor de laatste voorbereidingen en dat scheelt. Vooral omdat we ons een tamelijk zwaar regiem hebben opgelegd: vroeg op en aan de slag tot s’ avonds ( soms wat laat).
De Zilte Swing is ,wat onze werkzaamheden betreft, klaar. Afgelopen Zaterdag de eerste proefvaart met Anne en Daan gemaakt en dat ging goed. Zaterdag varen ze met ons mee naar Colijnsplaat, met de kids en Marijn en Kristen, dan kunnen ze verder oefenen. We hebben er alle vertrouwen in.
De Lady zelf ziet er frisser en fruitiger uit op dit moment dan de bemanning, met haar nieuwe kleurtje en verstevigd boegbeslag. We zijn daar erg content mee en hopen over een paar dagen net zo te stralen als zij nu doet………..

REISPLANNING:

Voor degenen die ons reisschema zo’n beetje willen volgen:
We gaan eerst richting Het Kanaal. Daarna via de Golf van Biskaje naar de Rio’s in Spanje. Daar willen we even een poosje relaxen. Dan verder zuidwaarts. Hoe we dan precies gaan varen weten we nog niet, maar als alles gunstig verloopt willen we naar Marokko en/of Gambia. Daar hebben we best wat tijd voor, want de oversteek naar Brazilië staat gepland voor december. Dan zullen we, afhankelijk van de wind, zo’n 10-14 dagen over doen. Eenmaal in Brazilië gaan we op het gemak zuidwaarts tot Uruguay of Noord Argentinië ( Buenos Aires) Dan kunnen we vanwege het weer niet meer verder. Dus laten we de boot daar in een bewaakte haven en komen we met het vliegtuig terug naar Nederland voor een poosje ( weken/maandje o.i.d.
Dat is de eerste etappe en als we die succesvol hebben afgelegd gaan we, na ons verblijf in Nederland, verder naar het Beagle kanaal, richting Chili.
Dat een en ander afhankelijk is van het weer, onze conditie en die van de boot lijkt me duidelijk.

We hopen jullie allemaal te zien op Vrijdag de 27e op de Werf s’avonds en zo niet……..dan hopelijk tot volgend jaar!
Als jullie Zaterdag mee willen varen naar Colijnsplaat om ons uit te wuiven ( weliswaar met jullie eigen schip of aan boord bij iemand anders) vinden we dat natuurlijk erg leuk! Vertrek: Om 11 uur de brug in Goes!

p.s. : Bij ons aan boord is ook nog wel enige plaats. Noot van Henk.