VAN PUERTE WILLIAMS NAAR PUERTE MONTT

Champagne and ice

USHUAYA

30 december, net voor het eind van 2009 zijn we er. Het stadje ligt tegen de voet van de achterliggende bergen geplakt. Huizen in allerlei kleuren maken een vrolijk palet voor de aankomende zeiler. Maar, voordat we de stad ingaan, eerst even lekker bijkomen van het feit dat we er zijn!! Toch eigenlijk ons doel toen we in de zomer van 2008 vertrokken: “Patagonie en de westkust van Chili”. En nu ligt het Beagle kanaal voor ons open! We willen via de veelal beschutte kanalen naar Puerte Montt. Veel tijd om te dromen krijg je niet, want voor de uitbreiding van de papierwinkel dienen we de Prefectura met een bezoek te vereren. Bij aankomst hebben we al aan onze meldplicht over de marifoon voldaan. Er is maar één club nautica meer in Ushuaya. Onderweg hebben we herhaaldelijk gehoord dat het allemaal niet zo geweldig meer is. Maar ja, nergens is het nu eenmaal nog zoals het vroeger was….. Wij vinden, nadat we 3 dik afgemeerd hebben aan de steiger, alleraardigste en behulpzame mensen op de haven. Bovendien mag de werkplaats gebruikt worden voor reparaties. Met een paar stukken playwood knutselen we een rol in elkaar, die in de kuip gemonteerd wordt. Hier rollen we de 100 meter lijn op die we in Mar del Plate gekocht hebben. We zullen de komende maanden vaak tussen het anker en lijnen naar de wal liggen om beschut voor de wind te kunnen ankeren. Met de rol zal de lijn niet in de war gaan. Ook het buitenboordmotortje van de dingy gaat uit elkaar. In Deseado waaide het bijbootje met motor en al op zijn kop. Er blijkt water in de olie te zitten. Na aardig wat werk en enige malen olie verversen komt hij weer aan de praat. De steiger zelf blijkt geen succes. We moeten te vaak verkassen omdat er een boot tussenuit moet. Met wind tussen noordoost en zuidoost is er deining en de boten liggen soms tegen elkaar te raggen. Nadat we het op het kantoor gevraagd hebben krijgen we een mooring toewezen. Nu hebben we een prima stek en liggen dicht bij de steiger. Moeten wel steeds de dinghy gebruiken. Ondertussen speculeren we wat over de vele wind die we hadden aan de kust van Argentinie en het feit dat het een “el Nino” jaar is.

OUD EN NIEUW

We ontmoeten mensen en boten die we eerder onderweg gezien hebben. Er is op oudejaarsavond opeens een “asado” in het clubgbouw. Charteraars met klanten en bemanningen van boten zoals wij, vullen het clubgebouw. Het wordt een gezellige boel en om 12 uur knallen de kurken. We zijn in 2010 !



Clubgebouw op oudejaarsavond



Schippers uit vele landen vieren met hun crew oud en nieuw

Ushuaya, de zuidelijkste stad ter wereld, groeit erg snel. 20 jaar geleden een dorp van rond de 3000 inwoners, nu inmiddels 40.000 inwoners. Dat komt vooral door het toerisme. Veel charterschepen meren af aan de kade. De kleine charterschepen varen vanaf hier in “ de kanalen” en naar Antarctica. Er is ook een aantal jachten die met 4 tot 8 mensen charteren naar Antarctica. Om ook in de winter toeristen te lokken is een skigebied aangelegd. In 6 uur daglicht kun je waarschijnlijk toch nog wel een behoorlijk aantal keertjes naar boven en beneden. Het is nu hoog zomer, en wij genieten van de lange lichte dagen. Lopend in de stad, zeker met de besneeuwde bergen als achtergronddecor, waan je je in een wintersportplaatsje.

INKOPEN VOOR LANGE TIJD

We moeten inkopen doen voor drie maanden. In de Chileense kanalen zal weinig te koop zijn omdat het hele gebied vrijwel onbewoond is. Niet alleen het eten vraagt om lange boodschappenlijsten, maar er moet ook diesel ingekocht worden. De boodschappen komen eenvoudig met een taxi naar de boot, maar hoe krijg je de diesel daar. Geen pomp op de haven. We moeten naar een tankstation waar we twee vaten van 200 liter kopen. Met een gehuurd vrachtwagentje komen de vaten op de haven. De club heeft een wagentje laten maken waar de vaten mee over de wat gammele steiger vervoerd kunnen worden. Aan de kop van de steiger kun je afmeren om de vaten met een tuinslang over te hevelen. We horen van alle menen met ervaring dat op de tocht van 1200 mijl naar het noorden veel gemotord wordt. De wind tunnelt door de kanalen noord-zuid, dus steeds wind op de kop. De kachel en de generator drinken ook nog wat. Uiteindelijk gaan we met ruim 600 liter vertrekken. Tijdens onze diesel- voorbereidingen zien we een bekend gezicht op de haven verschijnen. Ed is aangekomen. Hij gaat op de Europa bemannen naar Antarctica. We krijgen cadeautjes overhandigd van Wilma en Jaap. Erg leuk, bedankt!! Helaas zijn de luchtpatronen voor de zwemvesten al op vlieghaven Brussel in beslag genomen! Na een gezellig etentje valt Ed na de vermoeiende vliegreis zowat in slaap. De volgende avond krijgen we een rondleiding op de Europa. Toch wel speciaal, zo’n klassiek gebouwde driemaster van 55 meter. De volgende dag zullen beide boten gaan vertrekken, de Europa naar Antarctica en wij naar Puerte Williams in Chili.



Voor de Europa

Ushuaya was gezellig. We ontmoetten er veel mensen uit vele landen die per boot, openbaar vervoer en op de fiets op weg waren. Vanuit dit zuidelijke punt worden dan nieuwe plannen gemaakt.

PUERTE WILLIAMS

Het vertrek uit Ushuaya krijgt nog enig oponthoud. De Prefectura wil een andere boot en onze boot controleren voor vertrek. Na afmeren aan de kopsteiger komen ze niet opdagen. Bij navraag over de marifoon wordt ons medegedeeld dat we kunnen gaan, dus we gooien meteen de trossen los!. Vervolgens worden we na 1 mijl gesommeerd terug te komen. Het vertreksein is ten onterechte verleent, volgens een hoger geplaatste officier. In eerste instantie willen we dit niet doen ( het waait net een slordige 25 knoop) maar met de patrouilleboot in de buurt rest ons niet veel anders dan teruggaan. Aan de steiger wordt de veiligheidscontrole uitgevoerd. Alles is in orde behalve dat we een paar rookpotten hebben die over de datum zijn. Uiteindelijk kunnen we zonder boete vertrekken. Het is maar 25 nml. van Ushuaya Argentinië, naar de overzijde van het Beagle kanaal en je bent Puerte Williams, in Chili. De Argentijnen en Chilenen houden elkaar nog steeds in de gaten. In de 60er jaren van de vorige eeuw moest de paus er nog aan te pas komen, om oorlog te voorkomen. Hij bemiddelde in het conflict over de landgrenzen. We worden opgelopen door de Esmaralda. Helaas niet onder zeil omdat de laatste 5 mijl de wind het laat afweten.



We worden opgelopen door de Esmarelda

De Esmaralda gaat op de rede van Puerte Williams voor anker. Als we passeren laat de kapitein als groet de matrozen even naar boven klimmen in de voorste van de vier masten, prachtig zicht.



De matrozen brengen ons een eregroet

De afmeerplaats is hier naast een afgezonken schip. Daardoor is een goed beschut klein haventje gecreëerd. In de deksalon is het clubhuis . s’Avonds ontmoetingsplaats voor zeilers en andere voorbijgangers.



Afgemeerd aan het clubgebouw

Alles in dit kleine plaatsje (2000 inwoners) heeft te maken met de armada. In het centrum zijn een paar kleine winkeltjes, een postkantoor en piepkleine eettentjes. Vanaf onze afmeerplaats hebben we een prachtig uitzicht over de kreek met daarachter de besneeuwde bergtoppen. De volgende morgen gaan we de berg op om te genieten van het uitzicht over het Beagle kanaal.



Berg op

Er is een nieuw antropologisch museum in Puerte Williams. Het vertelt vooral de geschiedenis van de oorspronkelijke bewoners vanaf het moment dat de kolonisten kwamen. De laatste nog niet doodgeschoten of door geïmporteerde Europese ziekten overleden indianen werden uiteindelijk ondergebracht in een klein plaatsje net buiten Puerte Williams. Inmiddels is de allerlaatste overleden en begraven.

DE ZARPE VERKRIJGEN

Wij en de boot zijn nu wel ingeklaard in Chili, maar daarmee kunnen we nog niet naar het noorden vertrekken. We moeten nog een vaarplan indienen bij de Armada. Op zo’n Zarpe komen te staan: Alle gegevens van het schip, bemanning, route met de namen van de kanalen en aan te lopen plaatsen en de eindbestemming. Alles voorzien van datum en tijdstip. Tenslotte handtekeningen van commandant en schipper. We lachen maar wat en vullen in dat we 1 april om 10.32 in Puerte Montt aan zullen komen. De volgende morgen 17-01-2010 melden we ons vertrek per marifoon aan de Armada. Het avontuur door de Chileense kanalen kan gaan beginnen. We vertrekken met minimale wind, maar kruisend onder zeil! We moeten zuinig zijn op de diesel en hebben (nog) geen haast. In de loop van de middag neemt de westenwind nogal toe. Er zijn talloze ankerplaatsjes in de Patagonia Tierra Del Fuego pilot van Mariolina Rolfo en Giorgio Ardrizzi te vinden. Dit is, zeker om elke avond een ankerbaai te vinden, een fantastisch boekwerk . Het is ook met enorm veel enthousiasme geschreven.

TOUW IN DE SCHROEF

De eerste ankerpoging is geen succes. Nog even wennen aan de enorme kelpvelden, die ankeren lastig maken. Wij zijn gewend om het anker met flink motorvermogen enige minuten in te trekken. Maar in de kelp met rotsondergrond blijkt al snel dat dit meestal niet gaat. Bij de volgende poging in de tweede baai krijgen we een touw in de schroef. Het in Piriapolis gemonteerde snijmes op de schroefas doet zijn werk, maar kan niet verhinderen dat er een enorme bol touw om het stuk as ervoor wordt gewikkeld. We kunnen nog motoren, maar komen niet erg hard meer vooruit en zeker niet achteruit.. De derde baai en poging wordt eindelijk een succes. We kunnen hier gelijk de voor deze omgeving handige en beste ankermethode toepassen. Anker in de bodem en achteruit naar de wal met twee lange lijnen.



1e ankerpogingen met lijnen op de wal



En het uitzicht is fantastisch!

Om de lijnen aan de wal vast te maken is de dingy nodig. Met de wal als hoger wal en de bescherming voor de wind van een berg of bosrand wordt de houdkracht van het anker minder belangrijk. De wind komt hoofdzakelijk vanuit zuidwest tot noord. Dus zoek en vind de plaats met die beschutting en je ligt veilig. Hoe veilig we ook liggen: ik slaap die nacht niet erg rustig. De volgende morgen zal ik moeten duiken. We hebben de uitrusting, na de cursus “touw in de schroef” in Colijnsplaat, nog maar 1 keer eerder in Noorwegen toegepast. Het water is hier maar een paar graden boven nul, hoe lang kun je met een duikpak onder water blijven? We weten er eigenlijk veel te weinig van. De volgende morgen wordt het cursusboek nog eens goed bestudeerd. Oké…. dan moet het maar. Lostrekken en de as mee laten draaien lukt niet. De tweede poging met speciaal geslepen mes wordt wel een succes. De as en de schroef zijn weer touwvrij! Duiken zal onze sport wel nooit worden. Tevreden beklimmen we de heuvel achter onze ankerbaai. We worden beloond met een prachtig uitzicht op de baai en de boot. Daarachter de besneeuwde bergen en aan de overkant van het Beagle canal Ushuaya. Veel verder zijn we met al onze caperiolen nog niet gekomen.

WAT GAAN WE ETEN

In Puerte Williams hebben we wat gebabbeld met Marcel. Hij is een Antwerpenaar die hier al 5 jaar rondvaart met zijn zeilboot. Kingskrabben kunnen hier gevangen worden. Maar waarschijnlijk is ons krab- en kreeftkooitje uit Noorwegen te klein. Volgens Marcel laten vissers in vele ankerbaaien oude kooien achter. Daar moeten we maar eens op gaan letten. Riet heeft weliswaar van alles ingekocht en kip en vlees geweckt, maar voor de afwisseling eens wat krab zou geen kwaad kunnen. Inderdaad vinden we de oude krabkooien. Maar dat zijn oude roestige frames, die een enorme troep aan dek gaan geven! Dus nog maar even wachten op een beter idee. Vlechten van hout of de Noorse kooi verbouwen? Het broodbakken doen we, nu we de kachel aan hebben, bijna iedere dag daarop en het resultaat is geweldig! Bijna nog beter dan in de broodmachine. We kunnen ook nog kabeljauw gaan vissen. Volgens Marcel in diep water met zwaar lood en vele haken aan een lijn. Het probleem bij het vissen is steeds dat we geen aas hebben. Dus voorlopig nog maar even kip en gehakt. Zonder koelkast is nu alles prima houdbaar onder de vloer. De watertemperatuur is immers maar een paar graden. De sinaasappelen blijven makkelijk een maand goed.

NAAR DE GLETSJERS

De volgende dag zeilen we met verrassende noordenwind verder. Dat moet je waarnemen, want meestal is hij hier west en dus pal tegen. De wind is niet erg constant, varieert van 7 tot 27 knoop, maar we zijn er blij mee, want we hebben echt geen diesel genoeg om 1200 mijl te motoren, de kachel te branden en de generator te laten draaien! Voor ons opent het Beagle kanaal zich in al zijn schoonheid. Groen tot de boomgrens op ongeveer 450 meter. Een scherpe lijn in het verlaten landschap, direct daarboven zijn ook de eerste sneeuwplekken op de donkere rotsen. De toppen van de bergen zijn bedekt met sneeuw.





Gletsjers en watervallen glijden aan ons voorbij tijdens het varen

Geen electriciteitskabels, telefoonpalen, alleen puur oernatuur. Verrassend genoeg zijn we vandaag toch niet de enige boot. Want de Kyrne, een Franse boot die we al regelmatig tegenkwamen, is ook op weg. Later zeilen wij door en zij nemen een eerdere ankerbaai. Ons boeganker en twee lijnen naar de wal moeten de boot op zijn plaats gaan houden in Caleta Olla. Voordat de boot naar onze zin vast ligt met anker en twee lijnen aan de bomen zijn we 1,5 uur verder. Maar dan liggen we ook heerlijk beschut achter een bosrand. Naast ons rijst een 400 meter steile bergwand op. Een goed beschutte ankerplaats is in dit gebied erg belangrijk, zelfs in de baaien zijn er sterke valwinden van de besneeuwde berghellingen. De volgende morgen komt de zon door de wolken, we maken een wandeltocht naar de gletsjer. Erg modderig en steil, maar het blijft droog en het uitzicht is geweldig. Er zijn hier drie gletsjers in de buurt, de Hollanda, de Francis en de Italia. s’Nachts gaat het weer hard waaien.



De luchten voorspellen niet altijd mooi weer!

De mast is net wat hoger dan de bomen. Hierdoor liggen we wat licht te rollen bij zware windstoten, maar we liggen goed vast, dus draaien we ons nog eens om en slapen lekker door.

MIJLEN MAKEN

Verder, want er moeten nog aardig wat mijlen gemaakt worden. Onze route gaat eerst naar het westen, daarna enige tijd naar het noordoosten. Daarna zullen we een stuk van de Straat van Magelaan naar het westen moeten nemen. Een berucht stuk omdat het recht in de harde westenwind is die meestal opgevrolijkt wordt met regen. Daarna gaat de route noordwaarts. Maar het water is vlak en dat is wel even een verademing na de kust van Argentinië. De pilot geeft overal in de route mogelijke ankerplaatsen aan. Er zijn er natuurlijk veel meer, maar pionieren kost veel meer tijd. Vaak lijkt er een leuk plekje te zijn met goede beschutting voor de wind, maar het kan te diep zijn om te ankeren, of de bodem blijkt ongeschikt. We zijn blij met het snijmes op de schroef. Wanneer er kelp in de schroef draait zetten we de motor enige tijd wisselend voor- en achteruit. De roeren maken we schoon met de pikhaak vanuit het bijbootje. Met de nodige tijd die het kost om te ankeren s’avonds, de volgende morgen alles weer los moeten maken en het feit dat we s’nachts niet kunnen varen, worden niet zo veel mijlen per dag gemaakt. En meestal moeten we kruisen. Dan komen we niet meer dan 30 mijl op de kaart vooruit! Na het ankeren is de heathpol/rietpol dieselkachel het grote succesnummer. Eerst even de boot voorwarmen met de Webasto met ringleiding en daarna neemt hij het over. Riet bakt brood en cake op de Rietpol van een betere kwaliteit dan in de broodoven. Zo komen we niets te kort in de wildernis. Als we overdag op de motor varen hebben we een radiatorkacheltje dat gratis gebruik maakt van de koelvloeistof van de motor en zo de boot verwarmt. Ook een aanrader, zeker wanneer je zo vaak natregent als wij in deze weken! Soms is het lastig om de zeilkleding weer op tijd droog te krijgen voor de volgende dag. Gelukkig hebben we allebei 2 pakken.

ALLEEN MET ZIJN TWEEEN

De natuur is overweldigend aanwezig. Nergens is enig beeld of geluid wat er op wijst dat er nog andere mensen op aarde zijn. Als we aan het varen zijn zien we nog wel eens een heel enkele keer een ander zeilbootje, een marineboot of een ferry. Maar voor anker liggend is er alleen wij en de natuur. Voor een Europeaan een onbekend fenomeen. Omdat daar altijd nog wel een bouwwerk, weggetje, telefoonpaal of wat dan ook in het landschap te ontdekken valt. Lukt dat niet dan is er het geluid van een vliegtuig. Wij leven met het geluid van de wind en soms een vogel. Het gesnuif van een dolfijn kan je al doen opschrikken. Je kijkt vanaf een berg op de boot in de baai met daarachter een af en toe afbrokkelende gletsjer. Intens genieten. Je wordt veel met je eigen gedachten geconfronteerd in deze verlaten wereld. De oneindige natuur hier, wat een tegenstelling met het gemaakte landschap in Nederland!! Zo liggen we voor anker in Caleta Beaulieu. Brazo Noroeste, Canal Beagle. Prachtig beschutte ankerplaats. Achter de boot een dicht beboste helling. Voor ons de gletsjer. Af en toe rommelt het als onweer op de achtergrond. Brokken ijs vallen in het water. We worden wakker met rond de boot drijvende resten hiervan. Hier komen op vele plaatsen de gletsjertongen naar beneden tot in de zee. Aan de andere kant van de bergen met als hoogste Mount Darwin (hoe kan het anders), komen de gletsjers tot in het zeewater van de Straat van Magelaan. Aan alle gletsjers is te zien dat ze recent gekrompen zijn. Kale stukken rotswand boven de gletsjer geven aan dat de dikte de laatste ? jaar afgenomen is met 10 tot 20 meter dikte.









Ankeren met uitzicht op de gletsjer

WOEST EN LEDIG

We zeilen en ankeren in een woeste, verlaten omgeving . We moeten in Nederland nog ergens een foto-boek hebben met als onderlegger het scheppingsverhaal van Genesis uit de bijbel. Bij de eerste foto staat: . Daar doet deze omgeving aan denken. We hebben hier opnieuw een schitterende ankerplek! Een kom omgeven door hoge granieten bergen. Het hoekje waar we liggen heeft enig groen en geeft beschutting naar het westen.



Enige beschutting tussen de afgesleten granietklompen

Vissers hebben lijnen op de wal achter gelaten waar we dankbaar gebruik van kunnen maken om aan de wal vast te maken. Hier zie je weer een heel andere kant van gletsjers en geschiedenis. Deze jonge bergen, die eens enorm spits waren zijn afgeschuurd door terugtrekkende gletsjers tot ronde bergen. Twintigduizend jaar geleden gedurende de ijstijd in het pleistoceen was hier een ijskap die op sommige plaatsen 1000 meter dik was. Wij liggen voor anker in een morene die nu zee is. De verdwijning van de ijstijd creëerde dit landschap. Dag voor dag glijdt dit ongerepte wonder- landschap aan ons voorbij.

PROBLEMEN ONDERWEG

Je kunt naar niets en niemand toe. Als iets niet meer werkt of niet te vervangen is, zul je het moeten missen voor de rest van deze tocht. Steeds weer zijn er technische problemen op te lossen. De watermaker lekt. Na overleg met Rob Wink kan (garantie) onderdeel vervanging wachten tot we in Nederland geweest zijn. De generator werkt goed maar er flikkert een oranje lampje. Mailen naar Kemper en van Twist vanuit de bewoonde wereld. Bij inspectie van de motor vinden we een weggecorrodeerde slangetuille op het spruitstuk van de warmtewisselaar. Nog even en hij was spontaan afgebroken en het uitlaatwater was in de boot gepompt. Gelukkig op tijd ontdekt, maar hoe op te lossen? Het gat uitgefreesd, een dop 21 met epoykneedkit er in gelijmd en daar de slang weer op vastgezet. Nieuw spruitstuk meenemen uit Nederland! Je kan geen complete motor van zolder meenemen! De elektronische kaarten waren tot het Beagle Canal accuraat. Maar even na Ushuaya klopte de positie niet meer met de kaart. 1,2 mijl, hoofdzakelijk in NO richting , verschil tussen positie op de kaart en de werkelijkheid. Dat maakt het navigeren opeens weer ouderwets ingewikkeld. Zeker in weer met bijna geen zicht. Wat is de radar dan toch een fijn hulpmiddel. Zo voer je strijd met gemak en ongemak van onze technische beschaving. Na Caleta Brecknock wordt de kaart weer accuraat. De achter ons liggende kaarten zijn waarschijnlijk ingescand van oude Engelse kaarten, en in dit GPS tijdperk nog niet bijgewerkt. In ieder geval kunnen we weer het gemak ervaren van je bootje op de Navionic kaart te zien, daar waar je werkelijk bent.

VERBODEN VAARROUTE

Om vanuit het Canal Cockburn de Straat van Magelaan te bereiken hebben we drie opties. Maar daarvan zijn er twee door de armada verboden. De toegestane route gaat via Canal Magdalena. Dit is een prachtig route, maar ligt gezien de overheersende westenwinden meer voor de hand wanneer je vanaf het noorden komt. Nu is hij is 50 mijl om. Het beste alternatief is voor ons het “verboden” Canal Acwalisnan. Dit canal is goed bevaarbaar en beschut tussen hoge bergen. Er zijn twee kleine problemen. Wanneer je de Armada tegenkomt wordt je waarschijnlijk met een boete erbij teruggestuurd. Het tweede obstakel is een nauwe doorgang tussen een onder water verborgen rots en een eilandje. Hier loopt met springtij 8 knoop stroom en de doorgang is maar 4 meter diep bij laag water. De passage van dit punt is veilig op tijdstip van hoog of laag water omdat er dan weinig stroom staat.. De avond voor de passage wordt op de ankerplek flink gerekend. 1 febr. 2010 om 13.00 verrekken we van onze ankerplaats om de laatste 15 mijl naar de passage te doen. Zoals meestal in dit soort toestanden komen we toch nog een uur te vroeg op het bewuste punt. Maar het invaren van de straat begint al niet minder spannend. Is dat een bootje daar of een rots? Een bootje. O, jee de Armada? Gelukkig zien we na enige tijd teveel kleur voor een marineboot. Moet een visser zijn, die mogen wel door de straat. Jachten worden beschouwd als grote schepen en mogen dit niet. Opgelucht zwaaien we naar de visser. Wel toevallig, de eerste die we zien sinds ons vertrek in Puerto Williams. Een uur voor hoog water gaan we door de passage. Nog maar 2,5 knoop stroom tegen. Om 19.00 uur liggen we voor anker in Caleta Murray . De Straat van Magelaan ligt nu open voor ons.

IN DE STRAAT VAN MAGELAAN

2 febr. 2010 Om 7.00 gaan we de Straat van Magelaan in. De wind is hier bijna altijd west, van zee naar land, zo ook nu. We hebben een dag met wisselend windsterktes. In de westzijde van de Straat van Magelaan valt er 272 dagen op een jaar regen! Maar ook nu is het tussen de buien droog.





Tussen de buien is het droog en zijn prachtige luchten te zien

Die buien gaan regelmatig vergezeld van hagel. Dus de nodige zeilwisselingen in fris weer. Meestal varen we met 2 reven vanwege de valwinden. Genua uitrollen, genua inrollen, stagfok uitrollen, stagfok inrollen. Vervolgens reven en uitreven. Hard werken dus. Geweldig om weer eens lekker op breed vlak water te kunnen zeilen. Niet zoals op zee reven steken in metershoge golven. Net een dagje Oosterschelde in de winter. Alleen wordt hier de horizon gevormd door berglandschap met vele diepe baaien in plaats van dijken. In veel van die baaien zijn prachtige, goed beschutte ankerplaatsen te vinden. De boot en wij hebben er zin in. Tussen de buien valt er zonlicht op de besneeuwde bergtoppen. De dag kan niet meer stuk als we half de middag Humpback walvissen zien. Rondom ons spuiten ze hun fonteinen vrolijk de lucht in. Regelmatig zien we een enorme rug boven water komen en af en toe een grote staart. Het decor op de achtergrond zijn de met sneeuw bedekte bergtoppen die af en toe uit de overwaaiende wolken komen. Wel moeilijk om die visjes op foto of video vast te leggen.68 mijl kruisen we en uiteindelijk zijn we om 18.00 veertig mijl op de kaart gevorderd.



68 mijl kruisen

Lang niet slecht voor deze omstandigheden, vinden we vanaf onze opnieuw schitterende ankerbaai Bahia Borja. Ook weer een baai verbonden met verhalen van wereldomzeilers van het eerste uur. Zoals b.v. Joshua Slocum met zijn legendarische Spray. Hij zeilde door de Straat van Magelaan zonder motor!! Dat betekende wel dat hij in de baai Puerto Angusto een maand moest ankeren voordat er hij de Straat van Magelaan uit kon zeilen. In de baai staat een boom waar naar traditie zeelui een houten bordje met de naam van hun boot ophangen. De volgende dag zeilen we weer verder in licht zonnig weer s’morgens. We komen een Chileense zeevisser tegen uit Valparaiso. Ze wijken van hun route af om ons van dichtbij te kunnen bekijken en te fotograferen. Uitbundig gezwaai en geroep over en weer. We ontwijken af en toe een drijvend kelpveld. s’Middags komen de buien weer. Maar we zijn inmiddels tot één baai voor Puerto Angusto gevorderd, bijna alles zeilend.

OVERLEVEN OP WESTERSE VOORWAARDEN

Bijna een maand zijn we onderweg door dit indrukwekkende landschap. Bergen, bossen, ijs en sneeuwvlaktes en rommelende gletsjers. Een paar keer hebben we een vissersbootje gezien en dat was het. Het is wennen, een wereld zonder mensen. Toch moeten in dezelfde tijd nog een stuk of 8 boten zoals wij onderweg zijn naar het noorden. Via het Patagonie radionetwerkje worden contacten onderhouden. Dat kan erg handig zijn als je in de wildernis een probleem hebt wat je niet zonder hulp kunt oplossen. De radiozender is hier misschien ook wel het belangrijkste veiligheidsmiddel van de boorduitrusting. Er is nooit een andere boot op de ankerplek die je kiest. Dat kan ook niet want dit gebied lijkt bijna oneindig. Maar uit radiocontact kan blijken dat er iemand in je buurt is. Er heeft zich een dagelijks ritme ontwikkeld. Opstaan wanneer het licht wordt, ontbijten, anker op en de dagtocht varen. Elke dag bakken we brood en/of cake op de kachel, warme maaltijden koken. 9.00 uur Patagonie radionet (niet elke dag). Om 9 uur s ávonds het Nederlandse Pat. netje. Elke avond vinden we weer een ankerbaai met de beschutting in de gewenste windrichting. De baaien zijn allemaal even mooi, maar ook weer anders. Vaak wordt er geankerd met de twee lijnen op bomen aan de wal. Daardoor lig je heel dicht onder de oever in de beschutting van de bomen. Daarmee verzekeren we ons van een goede nachtrust. Verder uit de beschutting worden de baaien steeds geteisterd door valwinden van de berghellingen.

PUERTE EDEN

16-02-2010. Na bijna vier weken komen we met prachtig weer aan in Puerte Eden, Dat is bijzonder, want de uren dat de zon in zicht was waren de afgelopen weken te tellen op één hand. Dan opeens zijn er weer tekenen van de aanwezigheid van mensen en hun werken in het landschap! Een zonovergoten dorpje met fel gekleurde huisjes, op de achtergrond de groene berghellingen met de besneeuwde kammen. Het dorp heeft 200 inwoners.



Dorpsaanzicht Puerte Eden

We ankeren bij de armadapost en krijgen de armada op bezoek. De zarpe wordt bekeken en akkoord bevonden. De heren gaan weer weg met een kopie van de zarpe voor het archief. Daarna ankeren we in de dorpskom en genieten nog wat na van de ondergaande zon, in ons kuipje. De volgende morgen gaan we aan wal. Naast het bekijken van het dorp hebben we drie belangrijke doelen. Diesel, internet en aanvullende boodschappen. Via Wolfgang, de geweldige bedenker en instandhouder van het Patgonienet, hebben we vooraf diesel besteld. Deze is inmiddels per vat en boot uit Natales gekomen. Er is geen pomp in Puerte Eden. Dat zou ook weinig zin hebben daar er geen wegen zijn en dus ook geen auto’s. De diesel wordt met een handpomp overgepompt in onze vier tanks en de jerrycans. De diesel is hierdoor wel duurder dan normaal, maar daarmee ondersteun je dan ook de lokale economie. Don Jose ziet niet op een druppeltje morsen. Voor de betaling van de diesel zitten we al spoedig in de huiskamer van Don Jose. Erg gezellig, je kunt ook met de familie mee-eten (wat de pot schaft), tegen vergoeding. Samen met zijn vrouw heeft hij naast de dieselhandel een hostel waar 30 mensen kunnen overnachten. Maar, klaagt Don Jose, “er komen bijna geen toeristen”. De familie heeft geluk deze week, want er werden kamers verhuurd aan een groep evangelisten. De zendelingen gaan vandaag met de ferry terug naar Natales. De ferry kan vanwege zijn afmetingen niet afmeren aan de prachtige nieuwe steiger die het dorp sinds een jaar rijk is. Wij wel. Passagiers en goederen worden met kleine bootjes heen en weer getransporteerd. We hadden gehoopt hier weer eens de digitale snelweg op te kunnen. De school met bibliotheek heeft internet. Maar de zomervakanties zijn nog niet om dus school en de bieb zijn dicht. Het dorpje heeft verschillende “supermarkten” (miniwinkeltjes). Na de aankomst van de ferry hebben de winkeltjes wat groente en fruit. Je moet snel zijn want het hele dorp gaat naar de winkels. Door Don Jose’s vrouw wordt ons afgeraden om in een bepaalde winkel te kopen! Is de andere familie?, vragen we. Ze lacht maar blijft bij haar mening. Voor de laatste van onze boodschappen komen we toch in de “verboden” winkel terecht.



Kopen in de verboden supermarkt

We kopen 6 artikelen. De vrouw is heel lang aan het schrijven voor de optelsom, maar komt er niet uit. Uiteindelijk doet ze er een gooi naar. Als Rietje wat aarzelend kijkt krijgen we een herhaling van het ritueel en is het een paar kwartjes minder geworden. Een geweldig dorp met een infrastructuur van wandelpaden die gemaakt zijn van houten vlonders.

GROENE BERGEN EN IJS

Na Puerte Eden gaan we de natuur weer terug in. De ankerbaaien zijn nog steeds even mooi en de omgeving wordt steeds groener. We gaan een zijfjord in: Seno Iceberg. Dat dagtripje wordt beloond. Tussen zwaar beboste bergen met sneeuwtoppen varen we door tot aan de voet van de gletsjer.





Aan de voet van gletsjer

Een enorme wand van blauw ijs ligt voor de boot. We strijken de dingy om wat foto’s van de boot en en gletsjer te nemen. Af en toe vallen, na onweer-achtige geluiden, brokken diepblauw ijs in het water. Na enige tijd ankeren we in de hoek van de baai onder een waterval met uitzicht op de gletsjer. Zó’n waterval zie je bijna niet meer, we zijn verwend door al het moois. We zijn in een nationaal park. Er is een huisje van de park rangers. Ze zwaaien vanaf de wal en nemen later contact met ons op via de marifoon. Voor hen waarschijnlijk een afwisseling om vanaf hun eenzame post eens contact met een paar andere mensen te hebben, want op een andere manier dan per boot of helikopter is deze plaats niet bereikbaar. We ankeren niet overnacht omdat de ronddrijvende brokken ijs van de gletsjer bij opstekende wind schade aan de boot kunnen veroorzaken. Begin van de avond liggen we weer voor anker op de stek van gisteren, een caleta bij de ingang van het fjord.

DE GOLF OVER

We steken de Golf de Penas over. Dit is het enige stuk waar je zo’n 80 mijl buiten op zee bent op de tocht naar het noorden. Sinds Puerte Eden hebben we aardig weer, en met de afgegeven zuidwestelijke licht wind lijkt dit het juiste moment om de golf over te steken. Er loop in de golf altijd een behoorlijke deining vanuit het westen. Het is lagerwal van duizenden kilometers Pacific Ocean. De wind neemt in de middag toe tot boven de 25 knoop en zitten we in hoge golven uit het westen met daaroverheen nu zuiden wind. Akelig hoge golven met een onrustig patroon. In de late avond neemt de wind af en wordt het rustiger. Zo krijgen we toch nog een rustige zeilnacht. Wanneer het licht wordt moeten we zelfs de motor starten om de beschutte kanalen boven de golf in te varen.

EEN BIJZONDERE ONTMOETING

Na de golf wordt het landschap opener met lagere eilanden en bergen. Op de achtergrond komen nu de besneeuwde toppen van het hooggebergte van de Andes in zicht. Je ziet ze alleen bij mooi weer. Dat is het nu en we hebben zuiden wind! Boffen dus. 23-02-2010 In de vooravond gaat het anker de modder-grind bodem van Caleta Sepulcro in. De ankergrond is steeds beter geworden na het zuiden. Dat komt omdat de graniet- bergen nu vervangen zijn door een berglandschap van leisteen en andere zachtere steensoorten. De zachter steensoorten spoelen meer uit en laten een goede ankerlaag achter op de baai-bodems. Er is ook minder kelp, onze grootste vijand in het zuiden. Een roeibootje met twee figuurtjes komt in de zonsondergang de baai overgestoken. Langzaam maar duidelijk op weg naar ons. Naast ons geroeid nemen beide paren elkaar met enige verwondering op. Ze zijn in oude lappen gekleed en de man heeft bijna geen tanden meer in de mond. Uiteindelijk lachen we vriendelijk naar elkaar. De vrouw heft een grote krab in de lucht, die ze uit de voor een behoorlijk deel met water gevulde bootbodem tevoorschijn haalt. We vragen of ze krab willen verkopen. Nee, ze willen alleen maar ruilen. Voor geld is hier geen gebruik. Ze leven in een visserskamp aan de overzijde van de baai. We hebben in onze ankerbaaien meer van deze kampen gezien, met hutjes van lappen en stukken plastic. Maar altijd verlaten. Nu niet dus. Beide partijen zijn gelukkig met deze ruilhandel. Zij roeien terug naar de overkant met meel, suiker en rijst. Wij hebben een emmer met 6 grote krabben die we nu nog moeten koken en leegmaken, dus wordt het vanavond een latertje. Twee dagen krab eten. Zelf vangen we in ons Noorse krabkooitje niet veel meer dan vis en kleine krab. We moeten een grotere kooi hebben. Maar we kunnen pas in de bewoonde wereld aan de materialen komen voor een opvouwbaar exemplaar.

CHILOE

Steeds meer tekenen van mensen in het landschap. Huisjes en visfarmen. Eén baai die open ligt naar zee moet nog worden overgestoken. Vroeg in de morgen verlaten we de prachtige ankerbaai Caleta Boca Chica. Gisterenavond zijn we naar en eilandje aan de overzijde gegaan met de dingy. We hebben daar genoten van de zonsondergang en de opkomst van de maan. Prachtige pasteltinten kleurden de besneeuwde toppen van de Andes in het oosten .



Pasteltinten in het oosten

In de schemer zat achter ons een pinquin zijn avondtoilet op te maken en nam daarbij nauwelijks notitie van ons.

Een pinquin maakt zijn avondtoilet

Waarschijnlijk mijn zonnebril op sterkte laten liggen. Als we er nog eens langs komen even gaan kijken. Nu zijn we aan het motoren, want er is geen wind. Het lijkt of het hogedrukgebied recht boven ons ligt. Het is maar een oversteekje van 25 mijl. Er is bijna geen wind, maar wel deining. Zeilen wordt pas mogelijk als we in de beschutting van Chiloe zijn. Met tegenstoom bereiken we eind van de middag zeilend de baai van Puerte Quellon. Met de zuidelijke windrichting is de beste ankerplaats nu tegen het strandje in de westhoek van de baai. Er is eergisteren in deze haven een dingy met buitenboordmotor gestolen hebben we via het patagonie-netje vernomen. Het schijnt de eerste keer in de geschiedenis schijnt te zijn. Er is meer wat refereert aan de beschaving. Het verschil tussen het vissersechtpaar in het kamp en de bevolking hier is groot. Alles ziet er hier opeens welvarend uit. Dat is voor een groot deel te danken aan de industrie van de zalmfarmen. De welvaart werpt ook hier zijn schaduw af. Zeilend tussen de eilanden rond Chiloe drijft overal tempex van vissersboeitjes en visfarmen. Het is zo wie zo wennen aan een gecultiveerd landschap na zo veel natuur! De volgende morgen overleggen we waar we de dingy achter zullen laten. Uiteindelijk vragen we het bij een paar vakantiehuisjes. We mogen de dingy in de tuin achterlaten i.p.v. op het strand.

AARDBEVING

28-02-2010 Van deze mensen horen we het nieuws dat er vanmorgen op 4.00 uur 1500 km noordelijk van ons een aardbeving geweest is. Volgens hen 9.0 op de schaal van Richter. Wij hebben er op de boot natuurlijk niets van gemerkt. Zij hebben het wel gevoeld. Het dorp is nu zonder elektrisch en internet. Internet kunnen we dus opnieuw vergeten. Voor de rest is weinig van de gebeurtenis te merken, alles gaat zijn normale gang, behalve dat er bij de tankstations gehamsterd wordt. Agenten vervangen de stoplichten en de winkels zijn zonder licht. We kunnen wel eten, want er wordt op gas gekookt. Maar de enige bankautomaat die nog werkt op een noodaggregaat, handelt geen transacties buiten de regio af. Waarschijnlijk zijn de data- lijnen verbroken. We hebben net nog genoeg geld over om de paar boodschappen te doen die we nodig hebben. Inmiddels dringt het ook tot ons door dat de wereldpers hier op gesprongen moet zijn. Er zal in de Nederlandse huiskamers meer bekend zijn dan wat wij weten. NOS en Nova zullen overuren maken. Dus bellen we direct met de satelliettelefoon op om de familie gerust te stellen. Op het Nederlandse netje is het die avond een chaos. Van de boten die in de Pacific zijn horen we speculaties over de snelheid waarmee een vloedgolf van zo’n aardbeving zich verplaatst. Ook begrepen we dat er schade is op het vliegveld in Santiago. De vluchtleidingstoren zou omgevallen zijn. Maar doordat alles en iedereen door elkaar praat en de slechte ontvangst kunnen we er voor de rest niet veel van maken. We bellen nog op naar de Armada of er hier geen gevaar bestaat voor vloedgolven. Ons vermoeden dat dit niet het geval is wordt bevestigd. Voor de rest zullen we de situatie uit moeten zoeken als we in Puerte Montt zijn. Hier worden we niet veel wijzer.

NAAR PUERTE MONTT

Het weer blijft ongewoon mooi. Niet te geloven, in een gebied waar het zoveel kan regenen. In de morgen vertrekken we bijna zonder wind. In de middag neemt hij lekker toe vanuit het zuiden zodat we alles voor de wind kunnen zeilen. Aan onze stuurboordzijde pieken steeds de met slagroom overgoten toppen van de Andes boven de ochtendnevel uit. Maar aan alles komt een eind. Maandag 1 maart is op de gribs te zien dat de zuidenwind gaat stoppen. Eind van deze week lijkt het weer om te gaan slaan. De zonsopkomsten worden geliger en veel vochtiger. Vandaag hebben we geen wind meer, en dus maakt de plof overuren. Ik wordt opgeschrikt van mijn schrijfwerk want Rietje signaleert walvissen! Inderdaad, het zijn er twee. Loom bewegen ze zich door het spiegelgladde water. Na een lange motordag ankeren we bij een eilandje 25 ml. voor Puerte Montt. 2 maart 2010 liggen we in in haven Reloncavi in Puerte Montt. Even wennen om na half november 2009 weer in een box afgemeerd te liggen! Als we kunnen gaan we zeker nog een keer naar beneden! .