KAAPVERDEN

De route

De max sea kaart


10 november 2008Het is zover. Om 12.00 hebben we diesel getankt, zelfs 2 extra can’s van 0 liter. Totaal aantal liters inclusief opvoertank bedraagt nu 500. Angela en Henk van de Mi Dushi hebben nog een bakje koffie bij ons gedronken. De spanning voor het vertrek zit er inderdaad in, beaam ik op Henk’s vraag. Hij heeft dat ook altijd en we zijn het er over eens dat je daar na vertrek, al doende wat je moet doen, wel vanaf komt. Vanaf woensdag zullen we proberen radiocontact te leggen met een aantal andere Nederlandse vertrekkers. De Senang is gisteren voor een laatste tussenstop naar El Hierro vertrokken. Wij gaan rechtstreeks. Het verlaten van de haven van San Sebastian begint met het vrijslepen van een Frans jacht, wat met defecte motor vast zit in de ring van gele boeitjes van de haveninvaart. Ze willen naar open zee om de zeilen te kunnen zetten. Zodra we buiten zijn gooien we de sleeplijn los. Ze willen blijkbaar terugzeilen naar Tenerife voor mechanische hulp. Wij moteren door naar het zuiden om uit de windvrije zuidzone van Gomera te komen. Na een half uurtje voelen we de oostenwind beginnen, de zeilen gaan er op, we zijn op weg.

WINDGRIBS

De barometer staat op 1022 en we zeilen met een lichte wind weg van Gomera. Eind van de dag zijn er wat tekenen aan de lucht die op meer wind wijzen. Maar gaan die Zeeuwse gezegdes hier voor de Afrikaanse kust ook op? “Ring rond de zon: regen in de ton”, “Ring rond de maan : wind op de baan”, “Maan in z’n nist: morgen regent dat pist”. Bij zonsondergang waren bovendien wat te wilde rode en gele kleuren aan de westelijk hemel te zien. De windgribs van vanmorgen geven gedurende de komende dagen meestal een gemiddelde aan van 15 knoop. Richting tussen oost en noordoost. Zeilersdroom dus. Woendagnacht wordt een uitzondering voorspeld van 20 knoop.

11 november 2008We hebben vannacht met volle maan gezeild. Dat was Riet haar wens voor deze oversteek. Lekker maanlicht in deze lange nachten! Nadeel is dat de sterrenlucht dan dunbevolkt is. In tegenstelling tot de verwachting van de windgribs houdt de wind heel de nacht aan. Als het om 7.30 licht begint te worden zeilen we rustig door met het 1e rif en gedeeltelijk weggerolde genua. Om 12.00 uur hebben we de eerste 160 mijl afgelegd. Via de SSB zender zenden we de positie door naar Anne en halen nieuwe gribs op. Riet is verre van blij wanneer blijkt dat we meer wind gaan krijgen gedurende de eerste vier dagen van de tocht. De Zeeuwse weerspreuken gaan hier dus wel voor een deel op! Niet wat de regen betreft, maar wel wat de wind betreft. De voorspelling is niet dramatisch, als we de gang er in houden zullen we de meeste wind voor blijven.

12 november 2008
Voor de tweede nacht gaat uit voorzorg het 2e rif erin. Daarmee kun je voorkomen dat je tijdens je wacht een ander uit bed moet trommelen. Omdat de wind in de loop van de nacht ruimt, wordt de genua wel afgedekt. Die wordt dus weggerold. Nu varen we duidelijk ondertuigd. De maan is vannacht weer onze beste vriend ofschoon hij zich af en toe met grote ring en gedeeltelijk gesluierd laat zien. Doordat de wind heel de tijd tussen de 20 en 25 knoop staat, moet de stuurautomaat flink aan de bak op deze zeer ruime koers. Een enkele keer klapt een van opzij komende golf tegen het achterste van de zijkant van de boot. Dan beveiligt de automaat zichzelf tegen overbelasting door “eruit te springen”, hij gaat dan piepen en weigert verder dienst. Opnieuw op “auto” drukken en dan doet hij weer wat hij moet doen. Nadat het licht is geworden loopt de wind nog wat op. De golven zijn af en toe indrukwekkend maar we krijgen door de achterlijke wind bijna geen spatje aan dek. Wel stuur ik meer met de hand daar de stuurautomaat van deze koers erg hongerig naar stroom wordt. We hebben geen last van zeeziekte en vandaag is na het inslingeren van de eerste twee dagen mijn eetlust ook weer op peil. Riet heeft zich verzoend met de gewijzigde omstandigheden en zich dapper ingesteld op de realiteit van nu. De 12.00 uursposite wijst uit dat we ondanks de ondertuigde nacht met het 2e rif opnieuw 150 mijl afgelegd hebben. Dus wanneer we de positie naar Anne mailen zijn we positief ingesteld. We zien natuurlijk ook wel het grote voordeel van deze windsnelheid: het snelle opschieten! We beginnen voorzichtig te rekenen. We hebben inmiddels besloten de Kaapverden voor Gambia aan te doen. De nieuwe gribs bevestigen de veronderstelling dat we op tijd vertrokken zijn om de allermeeste wind voor te blijven. Het eerste radiocontact is erg slecht, maar we begrijpen dat de Senang een dag later dan ons vertrokken is en in 30 knoop wind zit. Wij zullen nog tot donderdagmiddag 20 knoop hebben en daarna 15 knoop. Prima vooruitzichten dus.

13 november 2008Ook deze nacht weer maan met een super grote ring. Veel wind maar de zee lijkt wat vlakker. Als het licht wordt gaat de wind regelmatig boven de 25 knoop. De boot doet het lekker met 1 rif. We sturen weer veel met de hand. We slapen goed buiten de wacht. Hebben wel veel verschillende posities uitgeprobeerd! Voorpunt rolt te veel, bewegingen te heftig. Achterkajuit gaat beter maar veel “gegierlawaai” van stuurautomaat. Luchtbed op vloer naast eetbar. Dit probeert Riet uit, het gaat goed, maar het comfort van het luchtbed laat te wensen over. Het beste is uiteindelijk de zit bank in de kajuit. Grote voordeel, je ligt dwarsscheeps waardoor je veel minder last van rollen hebt. Om 12.00 gaat de positie weer naar Anne, opnieuw 160 mijl afgelegd, nou die meegenomen diesel gaan we niet opmaken. Om 17.00 uur is er een geslaagd radiocontact met de haven in San Sebastian. Riet heeft een gesprek met Angela van de Mi Dushi. Ook de Senang is in de lucht. Maar dat gaat er lastig. We kunnen elkaar slecht verstaan. Zou hij voldoende stroom in zijn accu´s hebben? Wel vangen we op dat ze 40 knoop wind gehad hebben! O jee, niet echt leuk en dat met twee kinderen. Wij gooiden altijd een rol biscuit naar ze toe. Na afloop vond je dan de koekrestanten door heel de boot! Maar zo lang volhouden dat is wellicht een opgave. We begrijpen van Angela dat de rest van de Nederlandse vloot zijn vertrek uitgesteld heeft tot zaterdag. Riet geniet van haar eerste goede radiocontact op zee! We zijn over de helft! Zo zouden we in de loop van Zaterdag al aan kunnen komen. Maar we komen langzamerhand in het lichtere weer. Eind van de middag is de wind geminderd naar 15 knoop. Opnieuw de vislijn uit maar zonder succes.

14 november 2008
Voor deze nacht hebben we uiteindelijk voor de volgende tactiek gekozen. We voeren tot nu toe net zo laag dat we nog een halve genua konden bijzetten zonder klapperen. Nu halen we de genua weg en varen 8 graden lager dan nodig. We hopen hiermee morgen een spinnaker koers mee in huis te halen als de zee meer vlak is geworden en de wind 10 knoop of minder. Tot onze verbazing en geluk houden we de hele nacht 12 tot 16 knoop waardoor we voor de wind op alleen het grootzeil toch nog steeds 6 knoop halen. De volgende morgen hebben we enige vliegende vissen aan dek. We zien ze overdag regelmatig voor de boeg uit het water vliegen. Een eindje verder ploppen ze weer weinig elegant in het water om hun vissenbestaan weer op te pikken. We vinden het een heel bijzonder verschijnsel, hun vleugeltjes zijn erg mooi. ’s-Nachts zien ze blijkbaar niet waar ze landen en komen zo af en toe aan dek. Uiteindelijk blijkt de spinaker toch geen optie. De wind komt recht achterop. Met spinaker moeten we te grote afwijkende hoeken varen. Dus wordt het melkmeisje. Grootzeil over stuurboord en de genua uitgeboomd over bakboord. Opeens buigt de vanmorgen vroeg in stelling gebrachte hengel door. Langzaam inhalend komt de buit binnen. Twee dorades tegelijk! Eindelijk toch weer succes. Even komt de wind een paar uur onder de 10 knoop. Het water is nog steeds niet vlak, dus wordt het zeilen met deze wind recht van achter toch echt erg moeilijk. Maar na een poosje hebben we weer 10 tot 13 knoop. Dit is net genoeg om met een gangetje van 5 tot 6 knoop te blijven zeilen.

LAND IN ZICHT

15 november 2008
We zijn de Kaapverden tot 35 mijl genaderd. Maar nog geen land in zicht. Ook geen wolken aan de lucht die een eiland verraden. Het is erg vochtig boven het water. Je ziet hier de wolken geboren worden. De zon brandt op het water, wat verdampt. We moeten de motor bijzetten. Er is te weinig wind, die bovendien recht van achter komt. Twee uur later kan hij weer uit. Uiteindelijk komt er land in zicht als we nog 6 mijl van het eiland Sal verwijderd zijn. We zeilen inmiddels weer. Met alle geluk van de wereld liggen we Zaterdag om 18.00 uur voor anker in de ankerbaai van Ilho del Sal! Een half uur later is het donker. We zijn op de Kaapverden! We hebben vanaf Gomera van de 5 etmalen ( 130 uur) maar 5 uur gemoterd! De dieselvoorraad is dus nog aardig intact gebleven. We hebben een snelle overtocht gehad: 762 mijl in 130 uur is zo’n 6 knoop per uur.
Het eiland Sal is een van de drie in-en uitklaringsplekken van de Kaap Verden. We liggen hier met zo’n 25 boten voor anker, maar er is plek genoeg.

EUROPA UIT

Uit het kleine café aan de haven, een houten barak met de bekende verzinkte, half roestige golfplaten, klinkt onafgebroken Afrikaanse muziek, ondersteunt met veel tam/tam geluiden. Over de kade slenteren een groepje jongens doelloos rond. Onder het afdak van het café zitten een paar mannen bier te drinken. Een vrouw komt voorbij met een fel gekleurde plastic teil, waaruit de staart van een vis de lucht in steekt.

Visje op je hoofd

Je bent hier echt Europa uit! Deze wereld is Afrikaans! Totaal anders en niet te vergelijken met de Spaanse Canarisch. Niets hoeft hier en alles gaat langzaam. Wanneer een kleine vissersboot aan de kade afmeert ontstaat even wat commotie. Een truck rijdt het havenplateau op.

Vis op de kade
Vanuit de roeiboot worden tonijnen opgegooid in de bak van de truck. Nooit geweten dat zoveel tonijn van gemiddeld 80 cm. lang in een roeiboot kunnen! Afwijkende vissen en wat onder de maat is wordt uitgedeeld aan de armste toeschouwers.

QUOTUM KONTROLE

Een vrouw telt de opgegooide vissen mee en schrijft de aantallen op een voorgedrukte lijst. Even later is alles weer tot rust gekomen en staan 10 mannen te kijken naar 1 man die onverstoorbaar netten zit te boeten op de kade. Tot iedereen weer een blik gaat werpen op een nog kleinere roeiboot die binnen komt. Daar liggen maar een 8 tal vissen in. Maar daarmee is hij dan ook vol. Want dit zijn de echt grote exemplaren. Tot over de 2 meter! Deze worden voor de vrouw met het schrijfblok opgemeten en door haar genoteerd. Aan het eind van de middag komt de stemming er in. Het bier is verwisseld voor de plaatselijk gestookte rum. Het leven van deze vissers lijkt te bestaan uit 3 delen. S’-morgens vroeg, net voor het licht wordt uitvaren. Begin van de middag de gevangen vis aanlanden. Eind van de middag bier en rum.

Op straat in Sal

Roes uitslapen en de volgende morgen opnieuw. Maar er is hier ook een andere wereld ontstaan sinds de aanleg van het vliegveld. Op onze ankerplaats liggen ook 3 boten die met groepen toeristen varen. Aan de zuidoostkant van het eiland is een vakantiedorp gebouwd. Maar door de Atlantische swell is het niet mogelijk de toeristen daar met droge voeten aan boord te nemen. Dus liggen de boten hier voor anker. Met auto’s worden de groepen dagelijks vanuit het resort naar deze ankerplaats gebracht. Daarna gaan ze met kleine boten vanaf de kade naar de “funboten”. Met veel harde muziek aan dek vaart het spul dan uit. Als we een paar dagen later voor anker liggen aan de zuidkant van het eiland zien we ze elke middag komen ankeren. Vanaf hun ankerplaats hebben ze uitzicht op hun eigen vakantiedorp! Na een paar uur gaan ze weer terug.

21-11-2008
We rollen de genua uit om wederom met de noordoosten wind mee een eiland verder te gaan. Het vistuig wordt weer uitgegooid. Halverwege… beet! Een goudmakreel? We zullen het nooit weten. Want op het moment dat ik de hengel wil pakken bijt een grotere vis in de gevangen kleine. Een enorme zwieperd aan de hengel, nog even zien we een enorm stuk staart. Vis met lijn afgebeten! Hé, wij willen alleen de kleine! Een kleine 30 mijl zuidelijker vinden we aan de noordwestkust van het eiland Boavista een prachtige beschutte ankerplaats. Beschermd door een rif in het noorden, een eilandje in het westen en zandstranden met duinen van Boavista aan onze oostzijde, liggen we swell-vrij in 3 tot 4 meter diep water. Door de witte zandbodem is de waterkleur helderblauw. We laten ons anker vallen naast de Laaxum. Een tijd geleden dat we elkaar zagen, dus ervaringen uitwisselen in de kuip van onze Nederlandse buren. Ze hebben 2 dochtertjes aan boord, van 4 en 2 jaar oud. Het zal voorlopig de laatste keer zijn dat we hen zien want de Laaxum gaat westwaarts naar de Carib en wij nog wat zuidelijker en daarna Oostwaarts naar Gambia. Onderweg heeft Riet dagelijks nog meegedaan aan het Nederlandse radio-onderonsje. Zo hebben we de boten die na ons van de Canarisch vertrokken nog kunnen volgen. Maar nu vallen deze contacten weg omdat vrijwel iedereen afbuigt naar de Carieb. Van de Nederlandse boten gaat alleen de Rytme of Life onze kant op. Maar die hebben een latere planning. Misschien zien we ze in Brazilië weer?

RESORTS

Het is prachtig op Porto Sal Rei Bonavista. En dat hebben inmiddels de reisburo’s ook gezien. Vanaf onze ankerplek strekken de prachtig witte zandstranden en duinen zich uit langs de kustlijn. Daarin zijn twee grote onderbrekingen te vinden. Groots opgezette vakantieparken. Zodra een eiland een vliegveld heeft ontstaat dat. De tegenstelling tussen het oude dorp en de resorten is wel erg groot. In het dorp proberen de vrouwen van de vissers onder de bomen langs het strand een beetje koelte te vinden. Dat is zeker nodig voor de te verkopen vis. Want alles gaat zonder ijs of koeling. Van de enorme tonijnen worden ter plaatse de kilo’s zware biefstukken gesneden. Voordat er gesneden kan worden moet eerst een leger vliegen verjaagd worden. Af en toe komt een visser van het strand aangelopen met een enorme vis, die dan weer op het gemetselde muurtje tussen het stand en de dorpsstraat gekwakt wordt.
2
Riet aan het winkelen

Ook in dit dorp is het aantal cafés weer enorm. Hier lopen ook toeristen rond die uit de resorts een uitje maken. We komen in gesprek met een Antwerp’s paar. Tussen het resort, waar 1500 mensen vakantie vieren, en het dorp is het strand veilig. Ze worden in het hotel gewaarschuwd niet ten westen van het resort, de natuur in dus, te gaan wandelen. Daar kun je overvallen en zonder bezittingen achtergelaten worden. De vakantiegangers lijken bijna opgesloten te zitten in het resort. Het dorp zelf is wel veilig. Iedere auto is een taxi. Truckjes met op de open bak twee houten bankjes. Er is een tweede Nederlandse boot voor anker gekomen. De helft van de voor anker liggende boten is nu Nederlands! De Senang hebben we de laatste tijd regelmatig gezien. Net als de Laaxum met twee kinderen aan boord. Ze krijgen volgens schema elke morgen onderwijs van Ma en Pa. De kinderen van de Laxuum zijn daar nog niet aan toe. Scharrellen in zwemvest en luier over het dek. Op de ankerplek en langs de kust van het tegenover ons liggende eilandje is zwemmen en snorkelen geweldig. Met een watertemperatuur van 25 graden zelfs voor ons wel even uit te houden. We hebben voor het eerst zeeschildpadden gezien. Het toerisme wordt hier blijkbaar veel ontwikkeld door Italianen. Zo vinden we in de nieuwe aanbouw van het dorp een echte pizzeria en een Italiaanse bakker. Deze hele wijk is hier het laatste jaar gebouwd. De veranderingen gaan erg hard.

27 november 2008
We verlaten ons geweldige ankerplekje op Boavista. Er is vanmorgen weinig wind en veel golven en deining. Daardoor kunnen we de eerste uren niet zeilen. Het wordt een dag van belevenissen. Eerst zien we branding op 5 mijl afstand. We denken even aan walvissen. Maar het wilde water blijft op dezelfde plaats. Bij nadere bestudering van de kaart blijkt er enige meters onder water nog een verdwaalde rots te zitten. Nul voor kaartlezen dus!!!! Als er wind komt gaat de spinaker erop. Er komt nog meer wind denken we, dus er weer af. Helaas heb ik het koord waarmee de slurf dichtgetrokken wordt niet goed vastgemaakt. Waait weg, spinaker wordt op de val gestreken, maar beland tegen onze zin in het water. Na een gedoe van een half uur het ding nat en gelukkig met maar kleine schade binnenboord getrokken. Dan maar vissen. Geen enkele beet! Totdat we de volgende ankerbaai bijna bereikt hebben. Ik roep nog “beet”!!! De koolstof hengel buigt enorm, hij komt terug. Achterom kijkend, een zilveren flits uit het water, gevolgd door een plons. Dan met een enorme klap verdwijnt de hengel in het water! Even later realiseren we ons dat hij is gebroken! Precies op de plaats waar de molen bevestigd is. Zou de vis er nog aanzitten? Jammer of gelukkig niet. We realiseren ons dat we de strijd aan zullen moeten gaan met grover materiaal. Volgende keer gaat de gekochte 150 kg. breeksterkte lijn op een haspel met veervoorslag!

Gebroken hengel

Na deze beladen dag gaat de pin er net voor donker in bij Porto Maio. We zijn vertrokken toen het licht werd, maar de dagen zijn kort. Het is maar 12 uur licht. We hebben in die 12 uur ondanks alle perikelen wel 70 mijl afgelegd. We zijn hier het enige jacht. Er staat nog al wat swell in de baai. De pier biedt weinig beschutting. Het water komt er onder door want hij is op palen gebouwd. Toch slapen we goed maar het lijkt geen eenvoudige klus om door de hoge branding op het strand te komen. Helaas hebben we deze haven opgegeven als doel en moeten dus eigenlijk vertrekken met de nodige stempels. Gelukkig wordt daar later op Santiago niet moeilijk over gedaan.

SANTIAGO

De oversteek naar Santiago is vanaf hier maar 24 mijl. Maar vanaf Boavista meestal net te veel voor een dagtocht. Vandaag hebben we alle tijd, dus rustig zeilen we voor de wind naar de overkant. In Santiago aangekomen vinden we nog 3 andere boten voor anker. Bij het inklaren worden we door de politie gewaarschuwd voor criminaliteit en vooral goed op de boot te passen. Maar je bent wel verplicht om samen naar ze toe te gaan, waarbij je dus begint met de boot onbeheerd achter te laten. Maar we hebben vooraf al toezicht-afspraken met de ankerende buren gemaakt. Het aanlanden met de dingy lijkt een veilig gebeuren. In de hoek van de vissershaven staan jongens (boatboys) gereed om tegen vergoeding van een 1 of 2 euro je bootje te bewaken als je naar de stad bent. Naar de stad is best een aardig tippeltje. In het donker ook erg verlaten hier en daar. Dus als we in het donker teruggaan nemen we een taxi. De visverkoop op de kade en de markt in de stad zijn een prachtige belevenis.

Vismarkt Santiago

De stad heeft ook gezellige pleinen. Maar je moet wel op blijven letten voor kleine criminaliteit. Een jongen probeert mij onder bedreiging van een scheermesje de boodschappen afhandig te maken. Pas na een nadrukkelijke toespraak in rond Zeeuws kiest hij het hazenpad. Maar je moet er niet aan denken als dat soort jongens in groepjes gaat opereren. De tegenstelling tussen arm en rijk is hier ook wel weer erg groot! 2 jongens gekleed volgens de mode uit de laatste videoclip zitten met de laptop te internetten op de WIFI zone in het stadspark. Naast hun bankje haalt een oude vrouw de vuilnisbakken leeg om wat van haar gading te vinden. Wij eten s’avonds op het terras een heerlijke tonijnbiefstuk. Je krijgt het kant en klaar op je bord en ziet dus het voortraject niet wat we van de kade´s kennen. Naast ons zit een vrouw die alle talen lijkt te spreken. We komen wat over de stad te weten daar ze Vlaams kan. Maar of het erg betrouwbaar is weten we niet. Naast haar staat de pillenpot van haar psychiater. Ze is dochter van een Belgische tandarts en een Kaapverdische moeder. De keus van de tandarts lijkt erg begrijpelijk want ook wij constateren dat er veel prachtige Kaapverdische vrouwen zijn. Maar blijkbaar heeft het Brussel-Santiago bestaan de dochter niet tot de meest evenwichtige persoonlijkheid gemaakt. Terug met de taxi.

VERTREKKEN?

Na enige dagen van klussen en bezoekjes aan de stad beginnen de gedachten ook naar het volgende traject uit te gaan. Dus maar eens windgribs ophalen. Via de zender is het zoals gewoonlijk in een haven geen succes. Dus zitten we ’s-middags weer in het internet cybercafe op het centrale plein. Tot onze schrik de eerst komende week alleen oostenwind! Daar Gambia in oostelijke richting is zitten we daar niet op te wachten. We hebben ook een mail naar de Nederlandse ambassade gestuurd in Dakar gestuurd. We vroegen of het reisadvies van het ministerie van buitenlandse zaken van mei 2008 nog steeds gold. Verder naar de dieselprijs en eventuele verdere aandachtspunten of tips. Een flauw mailtje terug.”Het laatste reisadvies van het ministerie van buitenlandse zaken is altijd geldig. De dieselprijs weten we niet. Als we verder nog wat willen is hier het mailadres van het consulaat in Banjul”. Zo daar zijn we mooi vanaf dus! We hadden iets meer service voor de Nederlandse belastingbetaler verwacht. Op het mailtje naar het consulaat hebben we bij ons vertrek nog steeds geen antwoord! Terug bij de vissershaven wacht onze bootjongen ons steeds op. We zijn inmiddels privé klant van Lucas. Als iemand anders een hand uitsteekt om een tas aan te pakken, kapt hij die bijna onmiddellijk af. Want die hulp accepteren zou gedeeltelijk afstaan van de fooi betekenen. Een dag later zien we Lucas in een deftig overhemd! Ja hij is jarig, wordt 31! Nou ja bootjongen? Dan is er ook nog Pedro. Die is een jaar of 14 en weet met zijn grote glanzende ogen Riets charme gelijk te winnen. Hij mag de kruimeltjes van Lucas opeten. Hij neemt soms klusjes van Lucas over en krijgt daar minifooitjes voor. We kunnen op korte termijn niet vertrekken want de gribs blijven hardnekkig oost zeggen. Ofschoon de stad best gezellig is moeten we een alternatief bedenken want op deze ankerplek is een probleem!

OPNIEUW ZANDSTOF

We liggen hier goed swell vrij voor anker. Dicht bij de vissershaven waar we aanlanden. Maar de bergwand die voor ons ligt bestaat uit veel stofzand. En om het nog beter te maken is aan de linkerzijde van de havenkom een zanddepot. Daardoor wordt de boot weer langzaam bedekt met een laagje van dat heerlijke Saharazand. We kunnen voorlopig alleen wat spoelen met zout water, daar we het zonde vinden ons eigen gemaakte zoete water in te zetten. Na 2 dagen is er immers weer een nieuwe zandlaag. Aan werk dus geen gebrek. De spinaker wordt hersteld van de opgelopen ~kleine~schade. Maar met de hand zijn dat toch nog twee lange naaimiddagen voor Riet. Onze dagen zien er als volgt uit. Opstaan 7.00 uur. Het is dan een half uur licht. Maar om 18.30 wordt het weer donker. Dus de dagen zijn ook weer niet zo lang. De morgen besteden we voor werk aan de boot. En na de siesta gaan we naar de stad. Groente en fruit wat we kopen wordt voor dat het aan boord komt stuk voor stuk met zoet water gewassen en gedroogd in het bijbootje. Zo hebben we tot op heden kakkerlakken aan boord weten te vermijden. Uiteindelijk maken we een alternatief plan. We gaan met de oostenwind terug naar Sal zodat we 120 mijl extra hoogte winnen voor de oversteek naar Gambia. In Sal kunnen we ook uitklaren. De gribs geven voorzichtig aan dat over 5 dagen de wind weer noordoost wordt. We doen de bulkinkopen met de taxi naar de grote supermarkt in de buitenwijk deze keer. Daar we niets van verschil in dieselprijs weten halen we hier nog maar diesel in jerrycan´s. We schakelen Pedro in voor hulp. Stralend ontvangt hij deze keer zelf de hele fooi. Van Lucas hebben we na het inladen van de boodschappen afscheid genomen.

TERUG NAAR SAL

Vrijdag 5 december
Om 15.00 uur gaan we de haven van Santiago uit. Eerst moteren we enige uren. Zodra we om de zuidoostpunt zijn gaan we zeilen. Dat valt in het begin nog niet mee, want de wind laat het behoorlijk afweten. Omdat het 5 december is maken we het pakje open wat we van Willy en Adrie gekregen hebben. Geweldig, nu is onze puzzelvoorraad gelijk weer aangevuld! Een biertje erbij maar we hebben geen pepernoten. Uiteindelijk blijft de oosten wind de hele nacht tussen de 10 en 15 knopen. We zeilen aan de wind, maar hebben Sal niet bezeild. De volgende middag moeten we nog een slag maken van een mijl of 10. Om 17.00 uur gaat het anker erin in een ankerbaai aan de westkust van Sal. Zondag besteden we bijna de hele dag aan de boot zandstofvrij te maken. Vallen, schoten, reling. We spoelen eerst alles met zout water. Daarna brengen we de Kercher in stelling om alle blokken en lieren zoet te spoelen. Wat hebben we toch al veel plezier van onze watermaker gehad. Overal zie je mensen sjouwen met jerrycan’s met zoet water nu er geen havens meer zijn. Wij hebben altijd zoet water, en kunnen douchen wanneer we willen. Maandag morgen starten we de motor om het laatste stukje naar Palmeira te varen. Tussen de jachten ontwaren we twee Nederlandse boten, waarvan de ene de Rhythme of Life. Dat hadden we wel een beetje verwacht. Even later zien we elkaar op de wal in het internetwinkeltje. Aan boord bij Christine en Diederik worden we verblijd met extra kaarten en de enige pilot van Gambia. Aan de wal hebben we ons uitreisvisum in orde gebracht. Na een prima tijd op de Kaapverden, in een Afrikaanse cultuur, vertrekken we naar het vasteland van Afrika.


-