SURINAME - AZOREN

Zonsondergangen blijven mooi

VERTREK SURINAME febr. 2018

Na lange tijd in Nederland ben ik Riet vooruit gesneld om de boot vaarklaar te maken. Nog steeds warm en broeierig in Suriname. Snel via Richy weer  autootje gehuurd en in het donker naar het afgelegen Waterland resort  gehobbeld. Onderhoud wegen is voor de Surinaamse regering een probleem daar de staatskas voortdurend leeg is. De volgende morgen geconstateerd dat de boot er nog steeds goed bij ligt. Gelukkig geen schimmel daar de vochtvreter op een korte onderbreking na, altijd stroom gehad heeft. Toch een schade. Een van de wal afgebroken eilandje met daarop een complete boom is tegen de achterkant van onze boot gedreven en daardoor is het rvs. rekje met de zonnepanelen verbogen. 

                                                            Boomeilandje

Dit is iets wat af en toe voorkomt. Voor de rest is de haven en ook de steigers prima en ligt je boot hier veilig. Tijdens het altijd goede zondagmiddag buffet dit met Noel besproken. Uiteindelijk hebben we met behulp van twee medewerkers uit Noel’s motorenbedrijf de zaak met allerlei hulpmiddelen weer in fatsoen gekregen. 

Afscheid Waterland 

ONDERHOUD VAN MATERIAAL EN PERSONEN

De volgende dag begin ik met het service werk van de generator. Halfweg de werkzaamheden begin ik vreemde dingen voor mijn rechter oog te zien. Maak de klus nog af. Volgende morgen na overleg met Noel, het is zaterdag, rij ik met de auto de 25 km. naar de stad. Ja er is een oogkliniek in het ziekenhuis, maar op zaterdag en zondag dicht. Op de EHBO vertrouwen ze de zaak niet en bellen een oogarts. Na een uur komt hij in zijn vrije tijd! Na wat onderzoek denkt hij aan scheurtjes in het netvlies. “Mijn collega is specialist op dat gebied”. Na een telefoontje is de collega er binnen een uur. Geweldige mensen in Suriname! Diagnose klopte. Advies: directe operatie, bij uitstel grote kans op verdere loslating van het netvlies. Vliegen kan niet door de drukverschillen. Wat een geluk dat hier een oogkliniek aan het ziekenhuis verbonden is!  Dus niet meer terug naar Waterland maar direct naar de opname. Op de opname zaal is het schrikken in welke conditie het  ziekenhuis en de hygiëne verkeren! Nooit geen onderhoud meer verricht sinds Nederland vertrokken is.  Waar ben ik aan begonnen? Even voor  middernacht  rol ik de operatiekamer in. Gelukkig ziet die er wel schoon uit!  De volgende morgen komt Noel me opzoeken met eten en drinken. Patiënten worden in Suriname door familie leden van eten en drinken voorzien wanneer ze in het ziekenhuis terecht komen. Familiebanden zijn hier belangrijk. Iedereen heeft ook familie in Nederland. Er is een levendige pakkethandel tussen Nederland en Suriname! Na bezoek van de arts krijg ik te horen dat de operatie geslaagd is. Controle na een week. Inmiddels is Riet ook geland en na de controle ziet de arts geen belemmering om te vertrekken.  

NAAR GRENADA

Suriname Graneda

Ondertussen zitten we maar te rekenen. Jaap en Wilma en daarna Harry en Nel zouden in Cuba aan boord komen. Wanneer we in Grenada snel in en uit het water kunnen moet dat allemaal nog kunnen lukken.  De zeiltocht naar Grenada is er een uit het boekje. Stroom en wind mee. Na 4 dagen ankeren we in Prickly Bay aan de zuidoost punt van Grenada.  Per mail hadden we al een afspraak voor de haul-out en twee dagen na onze aankomst staan we al op de wal. Helaas gaat het opnieuw niet goed met het oog. Zie er alleen nog wat vaag door. Dus opnieuw naar een ziekenhuis. De hier werkende Cubaanse arts is van goede wil maar de apparatuur is hier niet. Ze denkt aan een ontsteking van het hoornvlies. Na een week druppelen niet over. Terug. Na weer een week nog niets beter. Omdat het andere oog normaal werkt kunnen we ondertussen toch nog genieten van het mooie binnenland Van Grenada. Spitse bergen en aan de westkant een nationaal park met tropisch regenwoud.

Graneda

                                                               Regenwoud Grenada

Overleg met oogartsen in Paramaribo en in Goes. OCT scan is nodig. Wij zijn bang voor nieuwe problemen met het netvlies.  We moeten naar Paramaribo of Nederland. Na overleg is vliegen nu wel mogelijk.  Na aankomst in Nederland de volgende dag bij de oogarts. OCT scan kan niet gemaakt worden. Het hoornvlies is inderdaad ontstoken  en de scanner komt daar niet door. Gelukkig dus geen probleem met het netvlies. Uiteindelijk duurt het ook hier nog een maand tot de ontsteking verdwenen is. Wel blijven druppelen! Kan weer zien, maar zie met het rechter oog een golvende horizon.  Maar goed een paar meer golven op zee zal wel niet uitmaken. We kunnen eindelijk, na 6 weken, weer terug naar Grenada, half februari.

NAAR CUBA

Naar Cuba

Daar Jaap en Wilma binnenkort naar Cuba vliegen zullen wij hen daar niet meer kunnen ontmoeten. Wij zijn wel van plan nu om de verloren tijd in te halen door in 1 keer non-stop door te zeilen naar Cuba. Van Grenada naar Cienfuegos in Cuba is 1300 mijl.  Tegen de tijd dat wij in Cuba kunnen aankomen zullen Jaap en Wilma helaas terug naar Zeeland zijn. Harry en Nel kunnen we waarschijnlijk nog wel zien. De dag na onze aankomst gaat de Lady weer in het water. We hadden in Nederland al een afspraak gemaakt.  Laatste verse inkopen en de volgende dag,19-02, zijn we op weg.   De eerste dagen zijn bijna aan de  wind en we zijn beiden katterig.  Het waait  flink door en we maken goede vooruitgang. Wanneer we de zuidwestpunt van Cuba bereiken komen we in licht weer. Cuba is een groot eiland. Naar Cienfuegos is nog best een behoorlijk eind langs de kust. Zeilend en af en toe moterend bereiken we 28 februari Cienfuegos. Na inklaren, met niet te weinig papierwerk, zien we de volgende morgen Harry en Nel op de vouwfietsjes op het haven terrein aankomen. 

Gasten aan boord

Daar zij al weken in Cuba zijn weten we snel  onze weg in transport in de stad en boodschappen doen. Dat laatste blijkt al spoedig altijd een verrassing te zijn. Vaak is het er niet en dan op eens weer wel. Het aanbod in de winkels is zo wie zo beperkt wanneer je het vergelijkt met het af en toe overdreven aanbod in Europa. 

Boodschappen gedaan

OP WEG LANGS DE ZUIDKUST

Na opnieuw een behoorlijke papier winkel vertrekken we uit de haven van Cienfuegos. Alles afgerekend. Nog maar 5 minuten op weg en een motorboot komt ons achterop.  Kwade, schreeuwende dame!  We hadden nog in 1 kantoor meer moeten afrekenen! Even terug dus. Een uur later gaan we dan echt. In de nacht,  waarin Harry en Nel, wie sliep en wie was wakker? meedraaien in het wacht systeem, genieten we na zonsondergang van de sterrenhemel. De volgende middag bereiken we het eerste rifeilandje van zuidwest Cuba.  Cayo Largo. Het vislijn slepen onderweg heeft een Wahoo opgeleverd, die we ons nu uitstekend laten smaken. 

Nel vist

Henk vangt

De volgende dag verkennen we het eiland met de dinky.  Er blijkt een dagbesteding te zijn voor mensen die voor een dagje of langer van de vaste wal gebracht worden. Kip met friet. De kippenbotten worden in de haven gegooid en trekken vele grote barracuda’s aan die je in het heldere water kan bewonderen. Vissen is hier verboden. Maar voorlopig geen gebrek. Terug aan boord  komt en bootje langszij met verse kreeft in de aanbieding. Zoverre niet slecht! Ondertussen dienen zich wel een aantal technische problemen aan. Door het wat overhaaste vertrek uit Grenada zijn een aantal onderhoudsklussen niet meer uitgevoerd.  De watermaker had van een nieuwe zuiger voorzien moeten worden. De oude werkte nog wel, maar nu niet meer. Voorlopig zuinig met water dus. De generator had zijn onderhoudsbeurt wel gehad. Maar nu is hij toch niet meer te starten.  Om het een en ander na te kijken zal hij er uit moeten. Een klus die met gasten aan boord de boot wel klein zou maken. Later zal blijken dat de massa kabel afgebroken is, wat eenvoudig te verhelpen was. Voorlopig maar op de noodgasflessen koken. Tot overmaat van ramp gaat het toilet ook nog kapot. De wet van Murphy? Pomp uit elkaar, schoongemaakt, in elkaar en werkt nog niet 100%. Later blijkt een klein scheurtje in een slang te zitten, waardoor het vacuüm maar gedeeltelijk werkt.  Maar het  zeilen is hier beter dan het reilen aan de Cubaanse zuidkust. Met prachtig weer zeilen we verder naar Rosario.  Ankeren, snorkelen. Het snorkelen is leuk maar niet super. Duiken aan de buitenzijde van het rif schijnt hier beter te zijn.  We ervaren dat voor boten met diepgang de mogelijkheden om binnendoor het rif te gaan beperkt zijn. De catamaran is in dit soort gebieden de meest ideale boot. Wij gaan verder buitenom, opnieuw prima zeilweer.  Eind van de dag gaan we bij de zuidoost punt van Isla La Juventud door de pas het rif in en ankeren achter het rif. We hopen ook hier een mooie snorkelplek te vinden. Dat valt tegen maar we hebben een goede overnacht ankerplek.

WIJZIGING BESTEMMING

Ons doel is Nueva Gerona op Isla La Juventud. Harry en Nel kunnen daar hun visum verlengen en de pont naar de vaste wal nemen. Daar we van hier uit niet meer binnen het rif kunnen komen zullen we rond het eiland moeten varen.  Gelukkig leest Riet nog weer eens een blog van een andere boot waaruit blijkt dat men zich niet in Nueva Gerona inklaart, maar in  San Pedro, wat aan de westkust van het eiland ligt. En daar zijn we toevallig vlakbij. Ja, er zijn wel enige restricties wanneer je rond Cuba zeilt. De overheid wil graag weten waar je zit! Dus bij vertrek uit een haven altijd papieren invullen voor je volgend bestemming. Gelukkig zitten we nu dus op eens aan de goede kant van het eiland. Na een middag ankeren en bezoek aan een verlaten kust, ankeren we net voor donker voor het haventje  van San Pedro. De volgende morgen melden we ons. Opnieuw registratie. Kloppen de papieren van vertrek uit de vorige haven wel, staat in de papieren dat jullie twee passagiers aan boord hebben? Nu blijkt dat je voor visumverlenging juist wel weer naar het stadje Nueva Gerona moet. Ook de verwijdering van de passagiers van onze crew-list moet daar gebeuren, omdat de emigratiedienst daar en niet hier zit.  Zo hadden Riet, Harry en Nel weer een leuk bustochtje over het eiland. Ondertussen werd het toilet door Henk onderhouden. San Pedro heeft een heel klein leuk haventje, waar de tijd stil staat. Portret van Che op het gebouwtje van de militaire politie. De meeste zeilboten zullen het haventje niet in kunnen. Maximale diepgang met hoogwater 1,5 meter in het toegangskanaal.  Lopend kun je naar Hotel Colona waar je tussen 18.00 en 20.00 van het avondbuffet kunt genieten.

VERTREK HARRY EN NEL

Time flies!  Voor Harry en Nel is het na 11 dagen weer al tijd om de bus naar de pont te nemen. Laatste afscheid etentje in Hotel Colona. Nog wat verwarring de volgende morgen of de tijd nu wel of niet een uur verzet is. Wel belangrijk voor vertrek bus en pont.  Alle Cubanen zijn ook niet op de hoogte, maar het is wel zo. Voor ons is nu de vraag: alle herstel- en onderhoudklussen onderweg of in Havanna uitvoeren? Omdat we ook onderdelen nodig hebben en zich een goed weather window aftekent om in 1 keer om de lastige noordwest punt van Cuba te gaan wordt besloten om direct naar Havanna te gaan. Het zeilen zit opnieuw mee. Met zuidenwind naar de punt, net om de cijfer draait de wind naar het noordoosten zodat we de laatste dag aan de wind Havanna bijna bezeild hebben. We hebben aan deze noordkant tot Havanna 2 knoop stroom mee!  Het is mooi weer maar er heeft hiervoor sinds dagen een harde noorderwind op de kust gestaan. De aanloop van de jachthaven Hemingway, 15 km ten westen van Havanna, blijkt in deze omstandigheden geen lolletje! Het ingangskanaal is 5 meter diep en er staan enorme brekers. Moeten we daarheen?  Enorm rollend  surfen we naar binnen. Eind van het kanaal, direct bakboord om de hoek afmeren voor inklaren. We krijgen een plaats in 1 van de 4 afmeerkanalen toegewezen en dan is er rust. Prima haven,  maar te groot om gezellig te zijn. We hadden beter 45 voet ipv. 46 voet voor bootlengte op kunnen geven, dat was 20 dollar per dag voordeliger geweest in deze niet goedkope haven. 1 Cuc is 1 dollar en we betalen 1Cuc per dag, dus  46 dollar.

Voor de Yachtclub

OP ONDERDELEN UIT

Van de watermaker is een hogedruk slang met afgeperste koppelingen uit elkaar gebarsten. De kern van deze slangen bestaat uit een stalen spiraal. Deze is door het zoute water doorgeroest en nu is dus de slang geklapt. Rondvragen op de haven brengt ons niets verder. De haven grenst aan een oud klein vissersdorpje, Jaimanitas. Vanuit Havanna is de kust volgebouwd tot hier, maar toch zie je in dit dorpje hoe de Cubanen leven. Wij lopen daar om de paar dagen naar toe om van de straathandel verse groente en fruit  proberen te kopen. In winkels is er op dat gebied bijna geen aanbod. De kapotte slang hebben we bij ons, misschien is er een garage? Het particuliere initiatief bloeit weelderig in Cuba. Dat kan ook niet anders, de door de regering vastgestelde maandlonen zijn van 16 Euro tot 60 euro. De laatste alleen voor de top banen in het leger en regering. Van 16 Euro kun je met een gezin 1 a twee dagen boodschappen doen. Dus alle Cubanen moeten veel wat Cucs bijverdienen buiten hun werk om.  Eerst geloofden we dit niet! Maar op het laatst heb je dat van zo veel mensen gehoord dat het toch echt waar lijkt te zijn. Raoel Castro is, nu ik dit schrijf, inmiddels afgetreden, maar de macht blijft voorlopig stevig in handen van het leger. Lopend door het schitterend dorpje Jaimanitas, waar het leven op straat geleefd word, zie ik zoals vaak, iemand onder een auto liggen. Wanneer hij er stijf van olie en vet, vanonder gekropen komt, laat ik hem de slang zien. Vertederend hoe iedereen je wil helpen in Cuba, maar ook altijd een paar Cucs ruiken te verdienen! Hier ziet onze monteur toch wel een groot probleem. Improviseren kunnen ze geweldig, in Amerikaanse auto’s van rond 1950 worden Russische dieselmotoren van b.v. een tractor ingebouwd, maar dit is een ander probleem. Je hebt een speciale pers nodig om de koppelingen op de slang te persen, is die in Cuba? Even later zitten we in een particuliere auto van een voorbijkomende bekende van hem. Van de afgesproken prijs (altijd vooraf doen) , gaan waarschijnlijk een paar Cucs naar onze monteur, die mee gaat. De rit gaat na St. Fee een dorp 10 km. verder. De hoofdweg wordt bijna niet meer onderhouden, maar eenmaal van de weg af wordt het een geslinger met de Lada tussen de kuilen door. We stoppen bij een Casa Particular, handel aan huis. Achter een smeedijzeren hek zit een bijzondere vrouw van, geschat, 150 kg. Met prachtig haar, ook op haar tanden! In de tuin beelden van betonijzer. Achter haar de reden van onze komst, een arsenaal aan allerlei slangen. Het lijkt er verdacht veel op dat onze monteur zelf ook niet geloofd dat hier de slang die wij zoeken te vinden is! Maar voor ons is dit een geweldig uitje en voor hem en de taxi chauffeur zijn de eerste Cucs binnen. Zonder  slang terug. De communicatie met ons slechte Spaans is lastig. Daarom belanden we met monteur en chauffeur bij een lerares Engels. Door bemiddeling in taal van haar ontvouwt zich het volgende plan. Morgen huren we de auto met chauffeur een dagje om naar een werkplaats te gaan die vergelijkbare slangen maakt voor airco installaties. Eerst wil de monteur zelf ook mee, maar dat lijkt ons weinig zinvol omdat dat weer  extra Cucs gaat kosten. De  chauffeur wil ons even terug brengen naar de haven zodat hij weet waar hij ons morgenochtend op moet pikken. Op de volgende hoek stopt de Lada. Benzine op. Even 10 minuten wachten. Hij vertrekt met een jerrycan, en dochtertje dat de hele tijd heel stilletjes in de auto zit. Wij doen eerst een aanbetaling voor onze rit zodat hij geld heeft voor de bezine. Na een half uur komt hij terug. Geen benzine. Hij wil die niet bij de (staats) pomp kopen maar zwart bij de vissershaven. Na een uur besluiten we de 10 minuten te lopen en leggen hem uit waar hij morgenochtend ons op moet pikken. Veel vertrouwen hebben we er niet in. Maar de volgende morgen even voor elf verschijnt hij met een grote grijns. Nu gaat alles opeens gesmeerd. 20 km onderweg nog wat navragen en we belanden via een laatste weg met opnieuw enorme kuilen bij een loods. Daar laten we de slang zien aan iemand die in het deurgat verschijnt. Nee, we mogen absoluut niet naar binnen. We moeten de auto van het terrein verderop aan de weg parkeren. Ja, hij kan zo’n slang maken. Hoe lang duurt dat dan? 10 minuten. Prijsafspraak 15 Cuc (13 euro).  Hij verdwijnt met de kapotte slang naar binnen. 5 minuten later terug met de nieuwe. “Een cadeau van de socialistische republiek Cuba “ grijnst hij. De 15 Cuc zijn ongeveer een  maandsalaris! De watermaker kan weer produceren. 

HAVANNA

Nu de technische problemen opgelost zijn nemen we de taxi naar het oude stads centrum van Havanna. Zoals bijna de rest van de wereld is dit centrum deel inmiddels Unesco wereld erfgoed. Over 20 jaar wordt het een sport om een stad, of dorpscentrum te vinden wat dit niet is. Maar daar staat tegenover dat de oude koloniale gebouwen hier gerestaureerd zijn en/of worden. Zodra je buiten dit gebied komt krijg je de tranen in je ogen hoeveel vervallen gebouwen het straatbeeld bepalen.

Vervallen kolonialen panden

Gerenoveerd met Unesco steun

Je voelt je wel overal veilig op straat! De mensen zijn behulpzaam en vriendelijk. Langs de boulevard rijden, met de hand op de  claxon,  als nieuw glanzende Amerikaanse cabriolets uit de 50 er jaren van de vorige eeuw, met veelal jonge Amerikaanse toeristen. 

Verschil moet er zijn

Onze taxi van vandaag

Wij gaan terug in een eindeloos opgeknapte Chevrolet naar de jachthaven. Nooit de portieren dichtslaan!! Dit is de enige keer dat je een Cubaan kwaad maakt. Ze kunnen er spontaan uitvallen wanneer dit niet met de uiterste voorzichtigheid gebeurt! Boodschappen doen blijft lastig. Soms is iets er niet en een andere keer is er overvloed. Maar de variatie is blijft beperkt. Uiteindelijk weten we voor ons vertrek de voorraden weer redelijk aan te vullen. We hebben weken geen eieren kunnen kopen, nu zie je ze overal. Tweed bustochten het binnenland in. Naar Vinales in het noorden en naar Trinidad aan de zuidkust. Twee bestemmingen waar de Cubanen de toeristen graag zien. Terug in Havanna wordt het tijd om aan het vervolg te gaan denken.

Wandelen rond Viinales

Tabak bladeren drogen Vinales

Trinidad

Eigen bar geopend  Trindad

Daken structuur Trinidad

Levend standbeeld Trindad

MARINA GAVIOTA VARADERO

Omdat we nog steeds redelijk vroeg in het seizoen zitten en we vanuit hier een goede uitgangspositie voor de Bahamas en Bermuda hebben zeilen we langs de Noordkust naar de baai achter Varadero, waar op het eind van de landtong een enorme jachthaven met hotels en appartementen gebouwd is. We proberen in de baai voor de haven te ankeren, maar via de marifoon krijgen we te horen dat dit niet is toegestaan. Dit  blijft wel een nadeel van Cuba. Zodra je in de buurt komt waar autoriteiten gevestigd zijn, begint de papierwinkel en de regelgeving te draaien. Uiteindelijk gaan  we de haven maar in omdat het gebied waar je wel mag ankeren bijna evenveel kost per dag dan de haven zelf. Tot onze verbazing is de haven bijna geheel leeg. 

De lege haven vanuit de club bar

De faciliteiten zijn beter dan in Hemingway Marina in Havanna. Zelfs het gebruik van zwembad is inbegrepen. Maar de haven te vullen lijkt niet te lukken. Dit soort havens en hotels zijn van de regering. Op die manier probeert de regering aan buitenlandse valuta te komen. De appartementen rond de haven worden, zoals ook in Hemingway Havanna,  bewoond door de zogenoemde “nieuwe rijken”. Dit zijn mensen van hoge militaire rangorde of uit de regering. Deze mensen rijden rond in luxe Japanse en Duitse auto’s. Een middelklas buitenlandse nieuwe auto kost hier 55 tot 80 duizend euro.  We hebben de autoriteiten ook nog in alle staten van ellende gebracht omdat we beweerden geen Iridium telefoon te hebben. Dan kon echter niet want in Havanna hadden ze die verzegeld maar wel aan boord gelaten. Omdat alle autoriteiten met elkaar in verbinding staan wisten zij dat er wel een Iridium moest zijn. Op een gegeven moment kwamen ze met 4 man sterk om de Iridium op de sporen. Henk heeft toen maar verteld dat hij wel aan boord was ,maar dat we hem niet konen gebruiken, vanwege de verzegeling die we gelukkig nog hadden laten zitten. Iedereen blij, want wie is er verantwoordelijk voor zo’n  “gevaarlijk”  ding als het kwijt blijkt te zijn? 

NAAR DE BAHAMAS 

Van Cuba naar Florida is maar een snapje van 120 mijl. Tussen Florida en Bahamas ligt de Florida straat waar een noordwaartse stroom loopt. Zuid en Noordelijke wind wisselen hier elkaar snel af door kleine lage drukgebieden. Door ons gedoe met mijn ogen zijn we in Suriname vergeten een visum voor Amerika aan te vragen. Dat was daar erg eenvoudig geweest.  Het zullen dus de Bahama's moeten worden. De Bahama's streken zich uit over een enorm gebied maar bestaan hoofdzakelijk uit ondiep water, meestal te ondiep voor onze boot.  Entree visum voor de boot bedraagt een ongelofelijke prijs, die je niet voor een korte tussenstop wilt betalen. Volgens de Noonsite is ankeren zonder aan wal te gaan toegestaan. Na herhaaldelijk bestuderen van de kaart vinden we een paar plaatsen waar dit mogelijk lijkt te zijn. Met de wind van opzij en de stroom mee zeilen we in een sneltreinvaart door de Florida straat. Maar ter hoogte van Freeport valt de wind weg en krijgen we stroom tegen. Zuinig op onze diesel, omdat we niet aan land willen, zijn we uren aan het vechten om een paar mijl vooruit te komen. Midden in de nacht proberen we nog achter een klein eilandje te ankeren, maar dat blijkt toch te link. De volgende dag wordt ons geduld beloond en we ankeren achter een noordelijk eilandje van de Berry Islands, in het noordoosten van de Bahamas, een prima uitgangspunt voor de oversteek naar de Bermuda’s. Ook hier wordt weer gebouwd aan een aanlegpier voor Cruiseschepen en een nieuw resort. Het water is schoon en door de zandbodem prachtig blauw.

Ankerplaats Bahama's

DE BERMUDA DRIEHOEK

Van onze uitgangspositie op de Bahama's is het 800 NM. naar de Bermuda’s. Wij zitten nu in een wat minder fijne uitgangspositie dan de zeilers die vanaf St. Maarten of Puerto Rico komen. Die vinden over het algemeen lichte zuidoostelijke winden om deze tijd van het jaar. Onze zuidenwind wordt elke paar dagen verstoord door een van west naar oost trekkend lage drukgebied die veel wind met zich meebrengen. Uit de weerkaarten wordt ons duidelijk dat je de oversteek niet kan maken zonder minimaal een van deze storingen tegen te komen. 

Storingen trekken regelmatig over

Naar Bermuda

Na twee dagen ankeren vertrekken we. Het gaat goed, maar half in de oversteek zien we een wel erg groot lage drukgebied op de gribs verschijnen. Uiteindelijk weten we door 100 NM naar het oosten om te varen de sterkste wind te ontlopen. Het wordt daardoor geen snelle maar wel veilige overtocht met ook mooie zeildagen. 07-04-2018 vertrokken en 14-04-2018 afgemeerd aan de douane pier in George town.

DE BERMUDAS

Bermuda's

De ankerbaai in George town is geweldig. We zijn nu lekker vroeg in het seizoen en het is nog niet erg druk met andere boten die richting Azoren willen. Ankeren is hier gratis. Dat is een prettige bijkomstigheid, want alles is hier voor Europese begrippen pittig geprijsd!! Gelukkig hebben we nog flinke voorraden uit Suriname en aanvullingen uit Cuba. We beperken ons tot het kopen van wat fruit en verse groente.  Nu we hier langer kunnen zijn willen we ook wel een aantal dagen door het rif naar Hamilton, de hoofdstad. Het voordeel hier ten opzichte van de Bahamas is dat er overal, ook voor dieper stekende zeilboten, vaarwegen en ankerplaatsen zijn. De ankergrond is bovendien meestal zand, omdat de bovenlaag van de eilanden uit leisteen bestaat. Meestal, want wanneer we anker op gaan in de noordoost hoek van de St. George baai, komt het anker met geen mogelijkheid meer los van de bodem. Wat we ook proberen, vooruit, achteruit, links, rechts, we zitten vast. Tien meter diep, het water is hier troebel, weinig zin om te duiken. We vragen hulp op een onder Spaanse vlag varend super jacht, waar zoals verwacht een delivery crew aan boord is. Na de eerste duik wordt vastgesteld dat de ketting onder een stalen pijp ligt die hier waarschijnlijk al jaren op de bodem ligt te roesten.  Gelukkig niet de waterleiding of de aanlandingspijp voor olie! Helaas kan onze duiker niet vaststellen hoe de ketting precies rond de pijp zit. Hij zet een lijn op de bodem aan de ketting, maar waarschijnlijk aan de verkeerde kant van de pijp, zodat we nu aan de lijn hangen, gelukkig heb ik een spectra lijn gegeven. Nu wordt een provisionele duiker gebeld, maar die heeft geen tijd. Maar halverwege  de middag komt een tweekoppige bemanning van het super jacht terug. Deze keer is het een vrouw die gaat duiken. Zij weet de knoop te ontwarren! Zelf hebben ze grote problemen. De roerlagers van de boot zijn gebroken en moeten vervangen worden. Wanneer de nieuwe lagers ingevlogen zijn wordt de achterkant van de boot gelicht. De vervanging blijkt niet betrouwbaar genoeg en uiteindelijk gaat de boot als deklading naar de Middellandse zee. Verder hebben we  geen anker problemen meer gehad in de Bermuda’s. De volgende dag wel anker op, mooie zeiltocht naar Hamilton. 

TOCH MAAR ANKEREN

We willen de boot wel eens schoon maken met zoet water. Ook moeten we nogal wat stiksels aan de zeilen repareren. Handig om enige tijd in een jachthaven te liggen. We ankeren in Hamilton en gaan met de dinky op informatie uit.  Daarna besluiten we toch maar te blijven ankeren. Afmeren in de marina aan de buiten steiger kost 185 Euro per nacht! Oeps…. We gaan ankeren achter een klein eilandje tegen over de jachtclub.  

Zeilen stikken voor Hamilton

Witte daken en blauw water

Met de dinky kunnen we nu in 5 minuten oversteken naar de stad.  Dezelfde middag, toch maar aan de reparatie van de zeilen aan boord begonnen, komt een stalen zeilboot rakelings langs. “Hay I am Clara and I have a Dutch girlfriend”.  Leuk, zwaaien en hallo geroepen. Eind van de middag komt ze in een speedboot terug. Wanneer ze aan boord is legt ze ons uit dat ze het zo leuk vind dat we helemaal door het rif naar Hamilton gekomen zijn. Meeste boten ankeren alleen in George Bay, om daarna door te gaan. Bovendien is haar zeilboot in Nederland gebouwd en heeft ze een Nederlandse vriendin. Ze heeft  een heleboel tips voor mooie anker plaatsen en wandelingen en nodigt ons uit voor de koffie. Ze woont in een prachtig huis op een eilandje, zelf ontworpen en met lokale stenen en Indonesisch hout gebouwd. Omdat alles hier zo duur is krijgen we groentes uit eigen tuin mee. Een paar dagen later op een ankerplaats komt er  een motorboot langszij met diverse groentes. Zo zijn de hoge prijzen op de Bermudas dus wel vol te houden. De ankergrond is altijd prima. En er zijn voor elke wind richting beschutte baaien te vinden.  Na een week of drie gaan we weer aan vertrekken denken en worden de weersverwachtingen weer uit de kast gehaald. We zeilen terug naar St. George bay waar we zullen moeten uitklaren wanneer we verder willen.

NAAR DE AZOREN

Naar de Azoren

2 mei 2018 is het zo ver. Het weervenster lijkt redelijk gunstig. Het grootste probleem is in deze oversteek meestal het naderen van de Azoren. Het Azoren hoog strekt zich uit over een groot gebied waar  weinig of geen wind is.  Om op de Bermuda’s te komen hebben we, behalve voor de generator, bijna geen diesel gebruikt omdat we de hele tijd konden zeilen. Nu zorgen we er voor dat we extra voorraad in 8 jerrycan’s meenemen. Totaal zouden we dan een dag of 5 moeten kunnen moteren.

Merkwaardig is er, gelijk met ons, nog een andere Nederlandse vertrekker. Deze Nederlandse motorboot ziet er uit als een soort reddingboot. Zij hebben vorig jaar de Vikingroute gedaan. Zij moeten de oversteek op de motor gaan maken. Die boot kan makkelijk 20 knoop halen. Maar dat doen ze niet want met  een snelheid van 7 knoop hebben ze maar net voldoende brandstof om op Flores (het eerste Azoreneiland) te komen. 3000 liter kunnen ze meenemen. In hoeveel heden van meer dan 600 liter kun je wel iets voordeliger tanken dan wij. Ze zullen dus wel geen 2 euro de liter betalen, maar toch een duur oversteekje. De oversteek begint voor ons fantastisch! Zonnig weer en wind tussen de 10 en 15 knoop. 

Zonnig weer vlak water

Riet creeerd zonsondergang

We kunnen vaak gebruik maken van de a-symetrische spinaker die we, wanneer de wind te ruim is, af en toe ook met een de boom inspannen. Zo is onze kruissnelheid over dag nooit minder dan 7 knoop. s’Nachts spinakeren we niet, te lastig met zijn tweetjes. In de wacht ben je dan alleen en de spinaker vraagt toch bijna voortdurend je aandacht. Uit de gribs wordt het ons duidelijk dat het verstandiger is om nog noordelijker te varen dan de kortste route grootcirkel. Altijd doorzeilend gaan we toch tot 39,5 graden noord. We zeilen nu rond het Azoren hoog en naderen Flores van uit het westen. Grappig is dat de zonsondergangen in deze oversteek voor het eerst in de kuip te bewonderen zijn. Alle andere oceaan oversteken waren van oost naar west. Tot onze verbazing en geluk kunnen we Flores met niet meer dan 1,5 dag moteren bereiken. Onze dieselvoorraad is dus vrijwel ongebruikt!  Na 11 prima zeildagen, we waren berekend op 12 tot 15, meren we af in het piepkleine haventje van Flores, wat berucht is om de swell, deining met oostelijke en noordoostelijke wind. 

Berucht om swell nu niet

Een oversteek uit het boekje. Het water was altijd vlak, dolfijnen kwamen ons regelmatig bezoeken en groeten. Verschillende walvissen ontmoet. Liever hebben we ze toch maar niet te dichtbij de boot. Je zal toch een klap krijgen van zo’n kolos. We ontmoetten eens een zeiler die s’nachts met zijn 7 meter zeilbootje op een slapend walvis voer. De boot werd volledig enige tijd uit het water gelicht en verderop neergelaten. Geen tijd om antifouling te doen. Mooi verhaal maar toch wel een beetje eng!

OP FLORES

Het meest noordwestelijke eiland van de Azoren is ook het verst verwijderd van het volgende eiland. 140 mijl naar het oosten volgen de andere eilanden die dichter bij elkaar liggen. Volgens de haven meester is dit eiland ook het meest vochtige. Veeteelt lijkt de belangrijkste industrie hier. Koeien: melk en vlees. Toerisme is voor de Azoren ook van belang maar op Flores, wat wij achteraf het mooiste eiland zullen gaan vinden, is dit minimaal.  Wandelen is hier prachtig. Vaak zijn de goed gemerkte trails delen van de oude verbindingen  tussen de dorpen. Het is niet moeilijk je voor te stellen dat vroeger hier alles te voet en per ezel ging. Nu kom je weinig wandelaars tegen en de lokale bevolking lijkt zich alleen nog voor te bewegen  met de auto. Af en toe moet je wel een stukje geasfalteerde weg volgen omdat op dat punt de trail vervangen is door het uitstekende wegen net. Op heel de Azoren valt op dat de Portugezen erg handig gebruik weten te maken van de Europese subsidie mogelijkheden. Infrastructuur waaronder ook havenaanpassingen. We vinden prachtig rotskusten van lava, groene bossen en talloze watervallen op Flores. Geweldige dorpjes en prima vis. Wel in het restaurant want zelf vangen we onderweg niets.

Talloze watervallen

Krater meer Flores

HORTA

Vlotte zeiltocht naar het volgende eiland Faial. Prachtige kleuren in de lucht bij aankomst s’morgens vroeg. Horta, het havenplaatsje aan de oostzijde is wereldwijd bekend bij oceaanzeilers.  Wie laat in het seizoen aankomt op de Azoren wil, wanneer mogelijk, ook snel door naar Europa. Vanaf augustus wordt de kans op meer zuidelijke depressies groter. Daarom betekent voor een groot aantal boten de Azoren alleen Horta. Gelukkig zijn wij vroeg en kunnen dus ook op de andere eilanden kijken. Veel  jachten maken een muurschildering om hun aanwezigheid vast te leggen. Alle havenmuren en waar er voor de rest maar ruimte te vinden is wordt beschilderd. 

De Lady aan de kademuur in Horta

Wij beperken ons tot het bekijken van de namen van  boten die we in de afgelopen tien jaar tegen gekomen zijn. Erg leuk om de bekende namen weer te zien en te lezen wanneer ze daar waren. De meeste beschilderingen worden na een jaar of tien weer overgeschilderd. De tweede must is cafe Sport. Dit bestaat dit jaar toevallig 100 jaar. Hier hangen we een vlag van “De Werf” op, die we voor dit soort speciale gelegenheden meegekregen hebben. Genieten van eten en drinken is op de Azoren een prettige bijkomstigheid. Zeker na de prijzen die je op de Bermuda’s neer moest tellen. 

Cafe Sport

Cafe Sport binnen

De Werf vlag opgehangen

GRACIOSA, SAO JORGE

Van Horta naar Sao Jorge is maar een snapje. We willen proberen aan de noordkant een ankerbaai te vinden.  Eenmaal aan de noordkant zeilen we ons snel uit de wind met de heersende zuiden wind en de hoge rotskust. We dobberen uren verder met een paar knoop snelheid. Maar de anker pogingen lopen op niets uit. De kust loopt te steil op en is overal te rotsachtig. Al een paar keer hebben we goed vastgezeten met ons anker tussen de rotsen. Tot nu toe met enig geweld steeds losgekomen. We hebben twee reserve ankers, maar zijn erg gehecht aan ons vrijwel altijd betrouwbare Bugel anker. Dus verleggen we de koers naar Graciosa. Aanloop van de zuidoostkust is van buitengewone schoonheid! Over grillige rotspartijen kijken we in zuidelijke richting en zien de enige hoge scherpe vulkaanpunt op de achtergrond helemaal uit de wolken! Sprookje.  

Vulkaan  Pico op achtergrond

Net voor donker ankeren in de baai voor het haventje. De volgende morgen vinden we met de dinky uit dat dit diep genoeg is om in te gaan. Maar er wordt stevige zuidenwind afgegeven, we denken dat er veel  swell in het haventje kan lopen. We verkennen het dorp en de volgende morgen zeilen we rond het eiland en daarna terug naar Horta. Proberen eerst de haven van Pico tegenover Horta aan te lopen, maar daar wordt aan gewerkt en er is te veel swell.  In Horta is de ARC aangekomen. In de toch in juni en juli al drukke haven is geen plaats meer te vinden. Meer dan 25 boten liggen al voor anker in de voorbaai, waar veel ruimte is. Overnacht ankeren om de volgende morgen naar het haventje van Porto das Velas te gaan op Sao Jorge.  Helaas helemaal vol, de havenmeester heeft alleen een plaats voor ons aan de ingang, ook daar weer te veel deinig dus vertrekken we weer. Nu komen de nadelen van de Azoren wel naar voren. Grote drukte in de 3 zomer maanden, doordat de eilanden vulkanisch zijn weinig ankerbaaien buiten de havens en de meeste jachthaventjes zijn erg klein, snel vol.  

TERCEIRA

Nu zien we niet veel andere mogelijkheden dan door te gaan naar Terceira. Het is al te laat om nog in daglicht aan te komen, dus proberen we zo langzaam mogelijk te zeilen. Dat lukt niet helemaal zodat we toch nog om vier uur in de morgen aankomen. We hebben Angra do Heroismo, aan de zuidkust, overgeslagen, omdat we verwachten dat het daar ook al te druk is. De ander jachthaven aan de oostkust in Praia do Vitoria is de enige haven die niet bij het consortium uit Lissabon hoort. Dit is een gemeente haven en zal niet door de ARC bezocht worden. Net als in Horta is hier een grote voorhaven die eenvoudig s’nachts aan te lopen is. Voor de ingang van de jachthaven gaan we voor anker. Twee ankerlichtjes van andere boten, zandbodem dus geen rots, dat zit wel goed! Volgens de kaart is de ingang van de haven met laag water maar 2,5 meter diep. Volgende morgen met de dinky naar binnen. De haven is diep genoeg volgens de havenmeester. Toch wachten we op halftij, opkomend water. Blijkt inderdaad dieper dan de kaart aangeeft. We zien een eigengemaakt bagger bootje, we moeten even aan Colijnsplaat denken. Diepte geen probleem, ruimte in de haven, prima afmeer plaats, niet druk, Wifi op de boot, prima restaurant  “De Pescador”, wat wil je nog meer? Nou ja, het weer is nog steeds wisselvallig. Zonnige dag, bewolkte dag, zo gaat het door. Niet veel regen maar de vulkanische bergen van de eilanden hangen daardoor wel steeds in de wolken. We ontmoeten op de haven een Braziliaan, die op Terceira woont. Hij wil ons graag rond rijden over het eiland omdat hij, wanneer zijn zoontje op school is, weinig te doen heeft. Afspraak voor maandag. Vandaag zaterdag gaan we met lijnbus rond het eiland. Even spannend omdat we de bus terug dreigen te missen. Maar de chauffeur belt zijn collega en de bus wacht even op ons. Een paar keer met Ricardo de bezienswaardigheden van Terceira bezocht en kennis gemaakt met zijn vrouw en kind.

SAO MIGUEL

Na een paar dagen zeilen we richting Sao Miguel. Omdat de wind erg licht is willen we opnieuw in de nacht zeilen, zodat we in de loop van de volgende dag aan kunnen komen. Toch is er net nog voldoende wind en we moeten door weinig zeil op te hebben, er voor zorgen dat we de snelheid niet boven de vijf knoop laten oplopen. Mooie nacht met veel sterren! De volgende morgen om 8.00 uur lopen we de haven van Ponto Delgado aan. We moeten nog even wachten op het afmeren van de Portugese marine. De vloot en het leger zijn zich hier aan het installeren omdat het over twee dagen Portugal dag is. De laatste avond hiervan zullen we op een enorm vuurwerk getrakteerd  worden!
Corinne komt met een vriendin aan boord! Ze zijn druk bezig aan het, voor hen, laatste eiland. Ze zijn hier  om de gegevens voor een reisgids up te daten. Gezellig avondje aan boord! De volgende dag gaan we onze huur auto ophalen en de verkenning van Sao Miguel kan beginnen. Het eiland is groter dan de eilanden die we tot nu toe bezocht hebben. Twee dagen kronkelt het autootje langs kusten, vulkaan meren en afgelegen bergwegen. Bermkanten gevuld met hortensia's en agapantussen en prachtige oude platanen. Mooi weer, wat belangrijk is, omdat de bergtoppen vaak in de wolken zitten. Twee dagen rusten we in de namiddag uit van het gekronkel in hete natuur baden. Prachtig eiland!!

Vulkanisch gebergte

 Hortensias

Agapantus

Kratermeren

Natuurlijk zien we weer een droomhuisje en kunnen het niet nalaten prijs op te vragen. Nu moeten we goed na gaan denken! De oversteek naar St. Miguel is maar 50 tot 60 mijl. maar de komende week is het vrijwel windstil weer. Het Azoren hoog doet zijn naam eer aan! Zo een eind moteren  lijkt niet erg aanlokkelijk! Ons uitgangspunt om naar Noord Europa te vertrekken is vanaf hier beter. De windgribs leren ons nu of in ieder geval de komende 2 weken daarna niet. We krijgen hierna een periode met langdurige noord oosten wind. We beslissen om de laatste week met westelijke wind te gaan benutten. Na weken plussen en minnen hebben we besloten de boot niet  nog een jaar op de Azoren te laten. Morgen gaan we de Azoren verlaten. Richting Noord Spanje of Zuid Brittannië.

ZUID AFRIKA SURINAME

De vriendelijke Zuidelijke Atlantic

WE GAAN ER VOOR

In een lichte wind van 7 knoop zeilen we hoog aan de wind op de morgen van  4  december de Tablebay (Kaapstad) uit. Omdat het langzaam gaat duurt het nog lang voordat we Robbeneiland voorbij zijn en deTafelberg uit het zicht verdwijnt. Bijzonder dat het laatste eilandje wat we zien zo’n belangrijke rol gespeeld heeft in de jongste historie van Zuid Afrika. Eenmaal buiten de baai draait de wind met ons mee naar het zuiden, zodat hij weer als van ouds van achter inkomt. Gelukkig neemt hij ook toe tot zo’n 15 tot 20 knoop waardoor we voor de wind kunnen zeilen.  Er loopt een wat onaangename kruislingse deining waardoor we ons de eerste dagen wat katterig voelen.  Daarna lopen de golven alleen nog met de windrichting mee en krijgen we een comfortabel leven aan boord. Het noordelijk deel van de zuidelijke oceaan wordt wel eens de prettigste zee genoemd om in te zeilen.  Vanaf de derde dag kunnen we dit alleen maar beamen, we hebben heerlijke zeildagen en nachten. Geen Luderich in Namibië aanlopen, maar direct doorzeilen naar St. Helena.

                                             De heerlijke zeildagen

DOLFIJN SCHUIM

Plotseling passeert een enorm wit schuimveld de boot! Een groep van wel 100 dolfijnen op weg naar het zuiden. Ze schijnen haast te hebben, normaal komen ze altijd naar de boot, nu spoeden ze voort. Het vangen van vis is op deze trip teleurstellend. Het is nog niet het seizoen voor tonijn en dorade, horen we later. De dagen vliegen om in een vaste regelmaat. Ontbijten, zeilvoering aanpassen na de nacht, kleine klusjes, koffietijd, warme maaltijd voorbereiden, brood en cake bakken, yoghurt maken, rustuurtje of wat lezen, theetijd, happy hour om 17.00. Na het avondeten gaat om 20.00 uur het wachtsysteem in van 2 uur op en 2 uur af. Tussendoor is er overdag tijd om je te verbazenen over de oneindigheid van de zee en de luchtpatronen. Verwonderd kijken naar prachtige zonsondergangen, die nooit schijnen te vervelen. In de nacht wanneer het niet bewolkt is er de sterrenhemel. Rietje haat een bewolkte lucht zonder maan, want dan is je omgeving een donker gat zonder enig gevoel voor diepte.  Eenmaal 100 mijl uit de kust zien we geen vogels meer met uitzondering van de albatros.

Prachtige zonsondergangen

ERG LICHTE WINDEN

De laatste 3 dagen krijgen we te maken met erg lichte wind. Met moeite maken we 100 mijl per 24 uur. We varen onder hoeken omdat de wind pal achterop komt. Ook gebruiken we de a- symetrische spinaker op de genuaboom. Op die manier kunnen we toch verrassend diep varen. Op een windstille middag gebruiken we zelfs de motor, ook om  de accu’s een keer goed door te laden. We hebben nu wat meer bewolking, waardoor de zonnepanelen de zaak niet meer helemaal bij kunnen houden.  Zo zijn de 11 dagen om voordat je het weet. Het gevoel  in welke dag we leven is so wie so verdwenen. Agenda raadplegen wanneer we aan gaan komen. Dat gaat niet meer lukken voor het donker wordt. Wat doen we? Afremmen of doorgaan en in de nacht aankomen. Meestal remmen we af, maar hier lijkt de ankerplaats vrij eenvoudig zonder obstakels te bereiken, dus gaan we door.

LAND IN ZICHT?

Wanneer komt dat eiland nu eindelijk eens in zicht? Hoge bergen moet toch al lang te zien zijn? Op 15 mijl afstand ontwaren we in de wolken wat harde lijnen, daar is het dus. Daarna wordt het donker en zeilen  we rond de noordoostpunt naar de ankerplaats aan de beschutte kant. Uiteindelijk blijkt het in de nacht ankeren nog niet zo eenvoudig…. Het veld met boeien op onze Navionics kaart is niet het nieuwe veld waar we moeten zijn! Het is het oude boeienveld wat gebruikt wordt voor lokale vissersbootjes. Stikt van de willekeurig neergegooide boeien, touwen en wrakken. Oei!, gelukkig hebben we dit net nog op tijd door en komen er zonder kleerscheuren uit. Daarna voor anker op de juiste plaats en heerlijk bijslapen!

AAN WAL

Na de gebruikelijke inklaringsprocedures bij Port control, immigratie en douane kan de quarantaine vlag weer uit de mast. Papierwinkel verloopt hier soepel. Wel kom je zonder het  overleggen van de ziektekostenverzekering polis niet aan wal!  Tijdens ons verblijf zien we dan ook 2 keer een jacht zonder aan land te gaan vertrekken voor de volgende 1900 Nm!  Er zijn kosten voor inklaren voor de haven (lichtengeld), afmeerboeien, immigratie en de watertaxi tijdens  het verblijf op St. Helena. Door de val van het pond valt dit te overzien. Aanlanden met eigen dinky is door de swell niet aanbevelenswaardig.

                                           St. Helena aan de mooring

                                              Onder de regenboog

EILAND VERKENNEN

Jamestown is een klein plaatsje in de naar de haven aflopende vallei. De rest van de totaal 4500 inwoners wonen over het eiland verspreid. Mooi museum over de historie van het eiland en een expositie over de slavernij. Een must! Omdat wij, eenmaal aan wal, altijd willen wandelen vergaren we informatie op het toeristen bureau. De dames zijn even vriendelijk als de overige 4494 inwoners, 6 vrouwen sterk proberen elkaar te overtreffen wie de goedkoopste taxi kan regelen voor ons, geweldig. Minimaal 6 medewerksters in een toeristenbureau op een eiland midden in de oceaan waar +/-  50 jachten per jaar aanlanden en een enkele toerist die met de veerboot meekomt! Daarmee is aangegeven dat vrijwel alle banen hier door de overheid betaald worden uit Engels belastinggeld.

                                                         
                                           Waterfront St. Helena

                                                St. Helens vanaf de trap

                                                   Tonijn kopen

AAN DE WANDEL

Met de verkregen informatie besluiten we zoveel mogelijk  wandelingen te maken. We starten op punten die we met de bussen kunnen bereiken. De bustabellen zijn wat moeilijk te doorgronden, maar met behulp van de dames van het toeristen kantoor en de eigenares van het taxibedrijf komen we er steeds uit. Prachtige wandelingen van 2 tot 6 uur. Mooiste wandeling is naar Diana’s Peak. Ongelofelijk groene omgeving op de vulkanisch gevormde hellingen. Terug moeten we af en toe liften, maar dat is hier erg eenvoudig, iedere auto die plaats heeft stopt en je komt steeds meer over het eiland te weten. We gaan er een paar keer heen, ook met Tony en Conny van zeilboot Sage. We hebben altijd veel plezier met z’n 4-en wanneer we elkaar weer eens ontmoeten.

                                  De natte kant van het eiland

                                    De droge kant van het eiland

               

                                              Op de top van het eiland

                      

                                    De ruige kusten van het eiland

HET VLIEGVELD

Waarschijnlijk het meest besproken onderwerp hier. Ook in de lokale courant. Om het toerisme te bevorderen heeft de Engelse regering hier een vliegveld aan laten leggen. Dat project heeft een erg lange adem gehad maar is nu sinds een half jaar klaar en officieel geopend. Kosten 285 miljoen Engelse ponden.  Helaas is er nog steeds geen burgervliegtuig geland. De baan is voor dit soort vluchten afgekeurd! De zijwindbelasting is te groot of kan te groot zijn. De baan ligt verkeerd t.o.v. de heersende windrichting, die hier het hele jaar door zuidoost is. Verder zijn de aantal te verwachten toeristen wel erg hoog ingeschat en er is geen hotel accommodatie voor dergelijke aantallen. Er zijn hier geen stranden, de  Canarische eilanden zijn dichter bij Europa en goedkoper te bevliegen. Wij verdenken Engeland van een militair belang, ofschoon er al een RAF basis op Ascentius is.  De mening van de inwoners is verdeeld.

OVER BRASIL DENKEN

We verlengen ons verblijf van een week naar twee weken. Het is hier erg relaxed.  Op den duur lijkt het ons wel benauwend, ze weten werkelijk alles van elkaar! Vreemd te bedenken dat je in Zuid Afrika je spullen steeds goed in de gaten moest houden en dat zal in Brasil ook zeer zeker het geval zijn. Halfweg, op dit kleine eilandje midden in de Zuid Atlantische Oceaan, zijn al je bezittingen veilig. Er is een gevangenis,  die wordt wel eens gebruikt voor iemand onder invloed, of wanneer iemand even niet tot rede te brengen is. Heel af en toe is er wel sprake van diefstal of huiselijk geweld. Iets minder dan de helft van de afstand naar Recife hebben we gedaan. Cape Town –St Helena was 1700 NM. St. Helena-Recife is 1800 NM. We hebben besloten om in ieder geval voor de kerstdagen af te varen. Blijf je voor kerst dan wil men je ook voor oud en nieuw houden. Kerst en Oud en Nieuw dus op zee!

LEGE OCEAAN

De oversteek naar Brasil voldoet aan wat je op andere blogs leest. Windkracht 2 tot 4, altijd Zuid-Oost. We zitten dan ook snel in een ontspannen ritme.  Zon opkomst en zon ondergang  volgen elkaar op.Dan zijn we bij de coordinaten 08-08 Zuid 031-39 West, we varen over onze koerslijn van Gambia- Salvador. Je merkt er niets van, maar toch is de boot en wij rond de wereld!  Er is altijd wind ofschoon soms een beetje licht. Bewolkte dagen en soms nachten. Er is geen maan, dus in zo’n bewolkte nacht is het aarde donker. Maar in de heldere nachten valt er volop te genieten van de zuidelijke sterrenhemel.  De zee is leeg. Geen schepen, geen walvissen of dolfijnen. Het gaat nog tot een paar honderd mijl voor de Braziliaanse kust duren voordat we het eerste schip op de AIS zien. Maar voorlopig maken we goede voortgang. Elk etmaal tussen de 140 en 150 mijl. Af en toe moeten we wel overdag de spinaker zetten. Maar meestal houden we het bij  “de  melkmeid”.

Tijd voor een extra 

oorlam

OOG SPIBOOM BREEKT

Zo verlopen de eerste duizend mijl weer in een vaste regelmaat. Wanneer we over de helft zijn wordt het aftellen van de dagen. De wind varieert nu wat meer wanneer we een paar dagen hebben met buien. Het oog van de genuaboom buigt uit. Even klaar met de melkmeid dus.Dat is jammer, want dit is de enige zeilvoering die goede voortgang geeft met deze windrichting en koers. Dan maar alleen op het grootzeil tot morgen. De volgende morgen wordt, na denken tijdens de nachtwacht, een touwconstructie rond de mast gemaakt en de boom staat weer.  Ofschoon we over het algemeen lichte winden hebben is de zee tijdens deze oversteek toch wat rommelig. De oorzaak lijkt de wisseling van windrichting tussen zuid en oost en de regelmatige wisseling in sterkte tussen windkracht 2Bft en 4 Bft.

TEKENEN VAN LAND

Een paar honderd mijl voor de kust zien we de olietankers wegvaren uit Brasil. Maar ook de eerste vogels verschijnen weer op het water.  Nu moeten we een keus gaan maken voor onze aanlanding. Recife is  een hele grote stad, de keus valt op het landelijke Cabedelo/Jacare. Weer rekenen! We willen liefst overdag aankomen, omdat tussen de haveningang en de ankerplaats de kaart een wat zandbankachtige omgeving laat zien. Wanneer de rekensom gemaakt is moet de snelheid de laatste 12 uur gemiddeld  4,5 knoop zijn. Natuurlijk gaan we te hard, dus gaat het grootzeil er af. Door de genua een eind in te rollen kunnen we de snelheid goed onder controle houden. Toch komen we nog een uurtje te vroeg aan. We zijn een uur fout met de Braziliaanse klok.  Maar het aanloop kanaal is voorzien van verlichte boeien die bovendien goed werken. Wanneer we binnen zijn in het betonde gedeelte heeft het daglicht de nacht inmiddels overwonnen. Na 12 dagen meren we af aan de kopsteiger van de Jacare Village Marina. Een voorspoedige en snelle overtocht.

EVEN WENNEN AAN BRASIL

Twee dingen slaan op ons als een muur. De warmte! 35 gr. C. en vochtig. En de tweede muur is er een van geluid! We waren even vergeten wat een luidruchtig volkje de Brazilianen zijn……. Elke auto en boot schijnt een geluidsinstallatie te hebben. Maar omdat de Brazilianen blijkbaar ook de medemens willen laten meegenieten van hun installatie wordt in de praktijk het volume steeds hoger gedraaid dan dat van de buren.   Wat we nog van ons vorig bezoek herinneren is de enorme bureaucratie van het inklaren. Kantoren waren toen in Salvador moeilijk te vinden en niemand sprak Engels en wij  geen Portugees.  We besluiten dan ook gebruik te maken van de service van de jachthaven om alles te regelen tegen een vergoeding van 80 euro. Waarschijnlijk ben je de helft daarvan kwijt aan taxikosten wanneer je het op eigen houtje doet. En gezien de openingstijden en verschillende locaties moet je er 1 tot 2 dagen voor uittrekken. Wanneer je gebruik maakt van de service van de jachthaven moeten we zelf nog wel mee naar de immigratie en de douane. Naar de Capitano de Port hoef je niet persoonlijk mee. Alles werd goed en snel geregeld. We sloten de dag af met heerlijke garnalen in curry saus. Nicolas, een van de twee Franse exploitanten van de jachthaven kan uitstekend koken! De haven wordt beheerd door 2 Franse mannen. Deze kleine haven heeft verschillende keuzemenu’s: Ligplaats aan de steiger, aan een boei of ankeren.

LIEVER ANKEREN

Na een week in de haven besluiten we voor anker te gaan. Tegen vergoeding kun je dan toch gebruik maken van de faciliteiten van het haventje, zoals wifi, douches en het kleine zwembadje. Voor anker is het trouwens beter dan in de haven omdat we dan een verfrissend windje hebben. Niet overbodig, het is af en toe lekker warm. De windvangzeiltjes rond de luiken moeten we wel regelmatig omdraaien, daar we steeds ofwel op de vloedstroom dan wel op de ebstroom liggen. We kunnen nu ons nieuwe Suzuki motortje voor de dingy  uitproberen. Wat een verademing dat we weer eens een betrouwbaar motortje hebben. De Honda was in Patagonie 2 keer onder water gegaan, nadat de dingy op zijn kop waaide. Dus we bleven sleutelen en ontroesten. Voor je oorrust moet je niet naar een Braziliaanse haven gaan. Zoals gezegd luide muziek op het water, land en de weg.

Overal muziek en dans

BOLERO

Tussen al dit geluidsgeweld is er elke middag ook nog plaats voor een andere noot. Een saxofonist speelt elke middag voor zonsondergang de Bolero van Ravel. Begonnen als een geintje. Maar na vele jaren uitgegroeid tot een ritueel festijn. Elke middag wordt, vanaf grote fun-catamarans en vanaf de wal, door honderden mensen de saxofonist in het roeibootje bewonderd. Na het afsterven van de laatste noot gaan overal de volume knoppen van de geluidsinstallatie,  op speedboten en op de wal, weer open en wordt er weer gedanst en gehost.

 

OP DE WAL

De  landtong tussen Cabadelo en de grote stad Joao Pessao  wordt langzaam volgebouwd met bedrijven en woningen. Er is een trein tussen Cabadelo en Joao Pessao. We gebruiken de trein om op zaterdagmorgen in Cabadelo  naar de markt te gaan. 

                                   Spoor Cababelo Jaoa Pessao

                                                  Straat Jaoa Pessao

Dat is nu weer het goede van Brazil, een enorm aanbod van vers fruit! Heerlijk, vooral de mango’s! Hier en daar nog een ezelskarretje, maar Brazilië is voor de rest een land van veel auto’s geworden. Ondertussen hebben we begrepen dat er langs onze waterkant een vijftal verschillende clubs en/of privé haventjes zijn. Iedereen vindt hier nog vrolijk zijn eigen wiel uit. Dus hebben ze allemaal hun eigen systeem om boten in- en uit het water te halen. Bij de door lokale mensen beheerde yachtclub konden we niet terecht, simpelweg omdat er niemand een woord Engels spreekt. Verder naast ons haventje zijn ook nog twee motorboot clubs waarvan de ene in de verhuur zit. Dan is er ook nog Brian. Een Engelsman, ook hier ooit jaren geleden gekomen als zeiler. Brian is een man van ideeën.  Hij heeft een aantal verschillende ontwerpen voor windvanen voor zeilboten ontworpen met nieuwe elementen. Wanneer je iets wil weten over windvanen moet je zeker bij hem zijn. Heeft in het verleden veel catamarans gebouwd. Is nu weer bezig om een kar te ontwerpen om zwaardere boten uit het water te slepen. Kan uren vertellen, geweldige man! Plannen voor nieuwe roestvast stalen buizenframe voor een andere bimini  geven we op. Er is op dit moment in Recife geen roestvast staal 316 te verkrijgen. De lokale las bedrijven kunnen alleen elektrisch lassen. Geen tig. En als we kijken naar de las klus van een lokale lasser bij ons aan de mast, denken we…….beter maar niet.

                                                      Boodschappen in 
                                                             Cabadelo

                   

                                  Straat van de visser Cabadelo
                                

                                           Pontje naar de overkant

                

                                                      MC. D

NAAR OLINDA

De  Nederland verjoegen de Portugezen uit Olinda, brandden het volledig plat en stichten verderop aan de kust Recife. Enige eeuwen later werd Olinda weer opgebouwd op de ruines.  Reden te meer om een bezoekje aan dit nu pitoreske plaatsje te brengen.

                                             Op straat Olinda

                                          Voor Olinda, achter Recife

NAAR FRANS GUYANA

Dan is het tijd voor een volgende stap van 1300 NM. naar  Frans Guyana. Uitklaren blijkt  opnieuw een crime in Brasil. Blij met ons stempel van de immigratie in ons paspoort na 3 ½ uur zitten en wachten, blijkt de douane alleen te werken van 9.00 tot 13.00. Vijf minuten te laat door de vertraging bij de immigratie!! Morgen ochtend om 8.00 uur kunnen we terugkomen. Dus dan maar vertrekken zonder uitklaring van de douane. We geloven niet dat ze daar in Suriname een probleem van zullen maken. In Frans Guyana zijn we van plan (alleen met goed weer) te ankeren bij de Ile du Salut eilanden, waar je niet hoeft in te klaren

STROOM MEE DOOR DE DOLDRUMS

Dat gaat als de brandweer!  Heel de tijd 1,5 knoop  en meer stroom mee langs deze kust. Bang om het laatste stuk Noord tot Noordoosten wind op de kop te krijgen steken we wat verder naar buiten. Na 4 prima dagen  gaan we 2 dagen door enorme buien. Af en toe weglopen voor de wind met 10 knoop, alleen op gereefd grootzeil. Daardoor komen we nog wat verder uit de kust. Wanneer we uit het buiengebied komen kunnen we met ruime wind de Saluteilanden bezeilen, nog 2 dagen varen.
Plop, na 8 dagen gaat het anker in de modderige bodem voor Ile Royale van de Salut eilanden. Snelheidsrecord: in 24 uur  220 NM afgelegd.  Door de voortdurende modder- en zandstroom uit de kustrivieren is het water bruin. Het is ook niet diep hier. Maar prima ankergrond! Nu maar hopen dat we niet te veel swell gaan ondervinden.

                                            Ankeren voor Ile Royal

PAPILLON

Nu we hier ankeren wordt de bibliotheek van de E-Reader naarstig geraadpleegd, op zoek naar het boek Papillon. Ja, hoe veel jaren is het  geleden dat je deze avonturenroman las en later de film zag? Kunnen nu mooi even vast stellen wat werkelijkheid en fantasie was. Lezen dus! Akelig veel details uit het boek over het leven in deze bango lijken in eerste instantie te kloppen. Onder de indruk van het gevangeniscomplex op Ile St. Josef . De beschreven cellen met de roosters voor beperkt daglicht zijn, weliswaar al behoorlijk gesloopt door de oprukken jungle, nog goed te zien. Gebruikt voor eenzame opsluiting, na overtredingen van de gevangenisregels.  Dit moet wel hel op aarde geweest zijn. 

                                               Cellen 1,5 bij 3 m1.

Daarna wandelen we rond op Ile Royale, waar de gevangenen een beter bestaan hadden. Het klimaat op de eilanden is aangenamer dan op de vaste wal. Er was hier zelfs een ziekenhuis voor zieke gevangenen van de vaste wal. En dan is er nog Duivelseiland. Hier stopte Frankrijk een aantal politieke gevangenen weg, o.a. Dreyfuss. De beschreven kliffen waar Papillon in zijn laatste en geslaagde ontsnapping vanaf sprong bestaan niet. Volgens de tekst die in het museumpje op Ile Royal te lezen valt is Papillon nooit van Duivels eiland ontsnapt, maar uit een gevangenenkamp op de vaste wal.  Hoe dan ook, een en ander uit het boek  blijkt wel te kloppen. Maar Henry Chevalier beleeft er net wat te veel van om geloofwaardig te blijven.

                                         Duivelseiland vanaf Royal

DE RUIMTE IN

Vanmiddag komt de Gendarmerie  Maritime de ankerplaats opgevaren. Of we morgen voor 12.00 uur de ankerplaats willen verlaten. We moeten ergens anders voor anker gaan. 5 mijl naar het noorden of in het toegangskanaal van Kourou. Er wordt nl. een raket gelanceerd! Gezien het aantal missers van dit Europese avontuur is het handig wat uit de buurt te gaan. De eilanden liggen in de baan en worden zo’n 30 keer per jaar ontruimd! Niet dat er veel mensen wonen, maar op Royal is een hotel restaurant, waar regelmatig wat Franse toeristen verblijven. Half de volgende morgen zijn we dus op weg naar Kourou. We komen met laag water echter niet over de drempel, waar een behoorlijke klus voor de Nederlandse baggeraars ligt te wachten. Dus ankeren we maar in het toegangskanaal. De Franse Gendarmerie maritieme beantwoord onze, in het Engels gedane, oproepen niet. Dus blijven we rustig achter anker liggen, in een gelukkig vlakke zee. Inmiddels hebben we de raket, als een fallussymbool boven de oerwoudtoppen uitstekend, ontdekt. Camera’s in de aanslag wachten we af, op 1^e rang.  De lancering zou om 15.00 uur plaats vinden, maar er gebeurt niets. Om 17.00 komt de dingy van de Gendarmerie Maritieme weer aangespoten. Jullie liggen in het aanloopkanaal, daar mag je niet ankeren. We mogen wel buiten het kanaal ankeren, want het gebied ten oosten van het kanaal valt buiten de te verlaten zone. Braaf doen we dat. Een half uurtje later komen ze weer terug.  De kapitein heeft besloten dat we naar binnen moeten omdat het hier toch te gevaarlijk is. We hebben daar weinig zin in, want dat betekent dat we Kourou alleen op hoog water kunnen verlaten i.v.m. de drempel. Maar nu zijn ze niet te vermurwen! Begeleid door de dingy en 2  extra waterscooters varen we naar binnen, de rivier verder op. Het lijkt wel of we opgebracht worden... We gaan achter de grote boot van de Gendarmerie Maritieme voor anker. Maar niet voor dat we gevraagd hebben wanneer die raket nu eindelijk de lucht in gaat. Om 18.39 uur.... waarom zijn we dan al een hele dag bezig?  Vooraf zien we nog wat vuurwerk de lucht in gaan, blijkbaar is men verzekerd van het succes. Maar dan, om 18.44,  zien we een met vuur omringde sigaar, met het nodige gesis, opstijgen en zijn baan kiezen.  Recht over onze vorige ankerplaats, die buiten de gevaarlijke zone was. Heeft de raket echt wel de goede baan gekozen? 
Het is net hoog water en in het donker varen we op onze tracklijn van binnenkomst de 8 mijl weer terug naar Ile Royal.

De ruimte in 

AANKOMST IN SURINAME

Niet ver, slechts 180 NM. Maar we willen bij de monding van de Suriname Rivier aankomen met laag water. Uiteindelijk, met wat afremmen en ontwijken van vissersboten in de nacht lukt dat wonderwel. Uiterton, aanloop kanaal, en langzaam ontvouwt de lage kust van Suriname zich voor ons. Bruin water, visdiefjes, visarenden, zwarte gieren en een binnenkomende vissersboot zijn bij ons. Ankeren voor zeiljachten bij Paramaribo is sinds enige jaren verboden. Waarschijnlijk maar beter ook i.v.m. criminaliteit. Wij gaan door naar Domburg, we houden stroom mee, omdat uiteraard het hoogwater verder landinwaarts later is.  Toch zo’n 25 mijl de rivier op. Precies op hoog water om 15.00 uur laten we het anker vallen voor Domburg. Op 1 na zijn alle ankerboeien  bezet, maar die ene ligt te dicht bij de wal.

NEDERLANDSE KOLONIE EN DOMBURG

Vol verwondering kijken we naar de 7 boten aan de moorings. Allemaal Nederlandse vlaggen! Slechts 1 andere nationaliteit, Frans. Later zien we dat er  in 2015 een artikel over de Suriname rivier in De Zeilen gestaan heeft.  Mede daardoor is Suriname nu een aanlooppunt geworden van zeilers die van de Kaap Verden komen. 9 jaar geleden, toen wij op de Kaap Verden waren, gingen de boten voor de Carib vrijwel allemaal naar Barbados. De volgende morgen aan de wal zien we dat Domburg wel wat voor de zeilers te bieden heeft.  Toiletten, douches, restaurant, wifi, en een heus zwembad! Een groot pluspunt,  omdat het erg warm met een hoge luchtvochtigheid is. Dus eind van de middag even afkoelen in het zwembad en daarna douchen. Zoals gewoonlijk is het ook hier, ver buiten de stad, veilig op de wal en in het water. Ofschoon wij het achter de boot laten hangen van dingy met bb. motor niet slim vinden. 

                                                   Ankeren voor Domburg

Wij halen toch maar de bb motor s 'nachts binnen. Inklaren,  onze eerste stappen door Paramaribo, verlopen soepel,  met weer vele papieren en volgens de regels. Maar wat gezellig om met de Surinaamse bevolking, in het Nederlands, te praten! Iedereen is aardig en heeft wel een familie in Nederland. Wil jij my mongo,s mefrouw, mijne hebben geen touwtjes! (zijn niet dradig). Niet alleen Domburg als Nederlandse naam maar ook vele straten met Amsterdamse namen.   Klussen aan de boot, boodschappen doen, afkoelen in het zwembad en naar het dorpspleintje van Domburg. Het dorpsplein bestaat uit 2 rijen prachtige oude bomen, waartussen eettentjes en een kleine supermarkt. In het midden afdakjes met tafel en zitbankjes. De ondergrond is zand, dat elke dag door 4 tot 6 overheidsmedewerkers schoon geharkt wordt. Op zondag is het hier extra druk en gezellig. Zo verlopen onze eerste dagen in Suriname. Riet en Minke organiseren een pot luck b.q.q. ,zo leer je je medezeilers wat beter kennen, ofschoon je weet dat iedereen binnenkort zijn eigen weg weer zal gaan.

NAAR WATERLAND

Het is inmiddels 1 maart en dus tijd om de laatste 6 mijl de rivier op te gaan. Vroeg in de morgen hebben we de stroom mee. Na drie kwartier, bijna stationair motorend, zijn we in het haventje van Waterland. Hier gaan we de boot achterlaten over een paar weken. We kunnen alleen afmeren aan de noordoost kant van de steiger. Dat bevalt ons niet erg omdat de wind en de sterkste stroom uit deze richting komen. We zullen moeten wachten tot er een plaats vrij komt aan de andere kant, die we bij voorbaat duidelijk reserveren. Onze boot gaat hier  7 tot 8 maanden verblijven. Het water is hier zoet en iets minder bruin dan aan de monding. We hopen dat we daardoor de zoutwaterpokken die we in Cabadelo hebben opgedaan hier weer gaan verliezen. Afwachten. Waterland resort is een klein paradijsje met 1^e klas steigers en vingerpieren, alles bevestigd aan volgestorte stalen palen. Heel degelijk! Alleen de manier waarop het elektrisch op de steigers  is aangelegd, bevalt ons niet. Met de open- stekker- verbindingen en de vele regen hier, zal de aardlekschakelaar vaak de stroom uitschakelen.  Aan land staan 8 bungalows. Ze zijn niet goedkoop maar van, voor Surinaamse begrippen,  uitzonderlijke kwaliteit. Alles is met Nederlandse en Franse materialen gebouwd. Er zijn op dit moment nog maar 10 boxen voor boten en een kopsteiger. We worden vriendelijk, met veel tijd, verwelkomd met koffie, patat en kroket. Er is nog geen douchegebouwtje voor de zeilers. Maar op verzoek kun je in 1 van de bungalows  met koud en warm water douchen. We zitten ver van de bewoonde wereld, maar kunnen hier voordelig een autootje huren. Waterland heeft ook een paar fietsen beschikbaar. Wandelen en fietsen  in een oerwoudachtige omgeving.  s, Nachts  hoor je af en toe het doordringende, heel sinistere geluid een groep brulapen.  Goed voorstelbaar dat men hier in geesten geloofd! Het is een kwartier lopen naar de buurtsupermarkt.  Vrijwel alle supermarkten hebben  Chinese eigenaren.  Fruit verkoopt men vaker langs de kant van de weg.  Maar het aanbod haalt het niet bij Brasil. Maar de mango’s maken alles goed. Wat een smaak!

DE NEDERLANDERS IN SURINAME

Op onze, nooit eindigende, zoektocht naar roestvast stalen buis voor een nieuwe bimini komen we al snel in contact met de Nederlanders die hier een visserij en visverwerkend bedrijf hebben. Geen roestvaststaal 316 alleen 304, maar dat gaat roesten. Zelfde verhaal als in Brasil. In dit bedrijf werken bijna 200 man en er wordt nog steeds uitgebreid. Export naar Japan, Jamaica en Nederland.  China haalt in Suriname veel tropisch hardhout weg. De jaarlijkse inflatie is 50 %. Je ziet een tweede economie in euro’s en dollars die iedereen wil hebben. Zo is de politiek een onderwerp op het verjaardagsfeest van Eva. Eva (net 21 jaar)en Sam (17 jaar)  lopen stage op de scheepswerf van het visverwerkend bedrijf. Met Jaap en Minke van de Eastern Stream in de auto naar het  feestje in Overbridge. Mooie locatie aan de rivier.  Zo’n party is natuurlijk voor de kleine Nederlandse gemeenschap een gelegenheid voor prachtige verhalen.  Terwijl Jaap een hoed uit een palmblad vlecht komen ze los.

                                                                 
                                             Jaap maakt een palmhoed

                      

                                            Voor Eva,s verjaardag

Mienke en Riet 

feesten

Corruptie van de hogere politiek. Wij vragen ons al enige dagen af waarom er drie gedeeltelijk ontmantelde marineboten aan de wal achter ons haventje zijn afgemeerd. Die zijn nog niet oud maar er is nooit mee gevaren! De Surinaamse marine kon er niet mee varen omdat de geavanceerde apparatuur niet begrepen werd! Nieuwe boten zijn inmiddels gekocht en deze 3 zouden op een veiling verkocht worden. Maar de veiling werd op het laatste moment afgezegd. De minister had ze zelf al verkocht aan een particulier. Allemaal corruptie. Er is vis van een kotter overgeladen door kapitein en bemanning voor de aanlanding.  Dat schijnt vaker te gebeuren, deze keer 50 kratten. Betrapt en aangegeven, maar de politie ziet geen bewijs. Je weet niet wat er wel en niet waar is, maar dat er hier veel gesjoemeld wordt is duidelijk.

NAAR NEDERLAND

                                                              Waterland

Het is de bedoeling dat we 20 maart naar Nederland vliegen. Wat gaat mee, inpakken, lijsten maken wat we in november mee terug moeten nemen. Hopen nog een jungle tocht te maken voor ons vertrek. Dat komt er niet meer van. Wel huren we een auto voor een week en ervaren dat maar een klein stukje van Suriname per weg te verkennen valt. Zeilen er af, boot klaar maken voor achterlaten. Erg druk deze laatste dagen. Bekijken af en toe het weer in Nederland met enige argwaan.